แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะพลเมืองศตวรรษที่ 21 บนฐานประชาธิปไตย : กรณีศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา - บุญนำ เฉลิมศักดิ์; เชาวน์เมธากิจ สุนิสา; สุวรรณขำ สุชาดา (วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาคุณลักษณะและทักษะในศตวรรษที่ 21 ในบริบทสังคมไทยและสังคมโลกบนฐานแนวคิดประชาธิปไตย และ 2. เสนอแนวทางการพัฒนาคุณลักษณะและทักษะในศตวรรษที่ 21 เพื่อสร้างพลเมืองเข้มแข็งบนฐานประชาธิปไตยของมหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา โดยเก็บข้อมูลการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลหลัก 1. ผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ความสามารถด้านการสอนและพัฒนาผู้เรียนทางด้านรัฐศาสตร์ จำนวน 18 คน และ 2. นักศึกษามหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา จำนวน 12 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาคุณลักษณะและทักษะสำคัญของนักศึกษาในศตวรรษที่ 21 เพื่อสร้างพลเมืองเข้มแข็งต้องอาศัยกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมและเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ (Learner-Centered) โดยการจัดการเรียนรู้พัฒนาผู้เรียนให้มีทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสารระหว่างวัฒนธรรม ความรู้เท่าทันสื่อดิจิทัล ความร่วมมือ และความรับผิดชอบต่อสังคม ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของพลเมืองโลก นอกจากนี้ การสร้างระบบ “SKRU DNA” ที่หลอมรวมค่านิยมของความเป็นไทยเข้ากับคุณลักษณะสากล ถือเป็นแนวทางที่ส่งเสริมให้นักศึกษาเป็นพลเมืองที่มีรากเหง้าและพร้อมเชื่อมโยงกับโลกอย่างยั่งยืน