การเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตย โดยการประยุกต์ตามหลักพุทธธรรมของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง - เชียงพรหม ธรรมรักษ์; (บวรวิทย์ อายุมั่น) พระครูศรีปวรบัณฑิต; ปราณีต ยุทธนา (วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรมกับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน และ 3. นำเสนอการเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยโดยการประยุกต์ตามหลักพุทธธรรมของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน การวิจัยครั้งนี้เป็นวิธีวิจัยแบบผสานวิธี คือ การวิจัยเชิงปริมาณที่ใช้การแจกแบบสอบถาม ได้ค่าความเชื่อมั่น 0.889 ประชากร คือ ประชาชนที่มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน จำนวน 4,462 คน สุ่มกลุ่มตัวอย่างได้จำนวน 368 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 และการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน โดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( = 3.47) 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักอปริหานิยธรรมกับวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน พบว่า โดยภาพรวมมีความสัมพันธ์กันน้อย (R = 0.267**) และ 3. การเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองแบบมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตยโดยการประยุกต์ตามหลักพุทธธรรมของประชาชนในเขตเทศบาลตำบลไหล่หิน พบว่า 3.1 การรวมตัวปรึกษาหารืออย่างสม่ำเสมอ 3.2 การมีเป้าหมายร่วมกันทำเพื่อประโยชน์ส่วนรวม 3.3 การส่งเสริมกฎหมายหรือระเบียบชุมชนที่ชอบธรรม 3.4 การให้เกียรติรับฟังประสบการณ์และเน้นบทบาทของผู้สูงอายุในชุมชน 3.5 การส่งเสริมบทบาทของกลุ่มสตรีในชุมชน 3.6 การให้ชุมชนเป็นแหล่งเรียนรู้เพื่อสร้างค่านิยมทางการเมือง และ 3.7 การสร้างกลไกการคัดเลือกและสนับสนุนคนดี