วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์

สังคหวัตถุ 4 กับการพัฒนาการสื่อสารเพื่อการส่งออกไทยสู่ตลาดโลก

เบญญาภา เบญจกุล — 2026-04-25

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาและนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักธรรมสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา เพื่อพัฒนารูปแบบการสื่อสารเชิงกลยุทธ์สำหรับการส่งออกสินค้าไทยสู่ตลาดสากล โดยการวิเคราะห์เอกสารและการสังเคราะห์แนวคิดทฤษฎี ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า การสื่อสารในบริบทการค้าระหว่างประเทศไม่เพียงแต่เป็นกระบวนการถ่ายทอดข้อมูลผลิตภัณฑ์ แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการสร้างความน่าเชื่อถือ ความสัมพันธ์เชิงกลยุทธ์ และอัตลักษณ์ทางการค้าในระดับโลก การประยุกต์ใช้สังคหวัตถุ 4 สามารถนำไปสู่การพัฒนาดิเมนชันการสื่อสารสี่ประการ คือ การให้ข้อมูลอย่างโปร่งใสและเที่ยงธรรม การใช้ภาษาที่เหมาะสมและสร้างสรรค์ การดำเนินการที่สะท้อนความรับผิดชอบต่อสังคม และการแสดงออกซึ่งความเคารพในความหลากหลายทางวัฒนธรรม ซึ่งสอดคล้องกับแนวโน้มการบริโภคแบบมีจริยธรรมและความยั่งยืนของผู้บริโภคในยุคปัจจุบัน การศึกษานี้มีนัยสำคัญในเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ โดยแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการบูรณาการหลักธรรมทางพุทธศาสนาเข้ากับยุทธศาสตร์การสื่อสารทางการตลาดระหว่างประเทศ เพื่อสร้างความได้เปรียบเชิงแข่งขันอย่างยั่งยืน

หิริโอตตัปปะกับการสร้างธรรมาภิบาลในองค์กรภาครัฐ

รัตนประภา ดิศวัฒน์ — 2026-04-25

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักหิริโอตตัปปะ อันได้แก่ ความละอายต่อบาป (หิริ) และความเกรงกลัวต่อบาป (โอตตัปปะ) ในการส่งเสริมการสร้างธรรมาภิบาลในองค์กรภาครัฐ โดยใช้วิธีวิเคราะห์เชิงเอกสารจากพระไตรปิฎก ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และเอกสารทางวิชาการด้านธรรมาภิบาล พบว่า หิริโอตตัปปะสามารถทำหน้าที่เป็นกลไกควบคุมภายในของบุคลากรภาครัฐ เสริมสร้างความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความมีคุณธรรมในองค์กรได้อย่างยั่งยืน หิริโอตตัปปะยังช่วยปิดช่องว่างของระบบควบคุมภายนอกและเสริมพลังให้หลักธรรมาภิบาลกลายเป็นวัฒนธรรมองค์กรอย่างแท้จริง ดังนั้น หลักหิริโอตตัปปะจึงสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมธรรมาภิบาลองค์กรภาครัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อิทธิบาท 4 กับพลังงานทดแทนเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

มัญช์ณณิชา นันทรัฐปิติโภคิน — 2026-04-25

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้วยการส่งเสริมพลังงานทดแทนเป็นแนวทางสำคัญในการลดผลกระทบจากการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลทั้งในด้านภาวะโลกร้อน มลพิษทางอากาศ และการเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม การพัฒนาพลังงานทดแทนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดจำเป็นต้องอาศัยทั้งเทคโนโลยี จิตสำนึก และความร่วมมือของทุกภาคส่วน งานวิจัยนี้นำเสนอการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวิมังสา ซึ่งเป็นหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่ส่งเสริมความสำเร็จในการดำเนินงาน มาปรับใช้ในการส่งเสริมการใช้พลังงานทดแทนในระดับบุคคล ชุมชน และนโยบาย โดยบทความใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ ผลการศึกษาชี้ว่า หลักอิทธิบาท 4 มีศักยภาพในการเป็นกรอบแนวคิดเชิงจริยธรรมที่ช่วยขับเคลื่อนการพัฒนาพลังงานสะอาดควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

ทศพิธราชธรรมสำหรับนักบริหารรัฐกิจในศตวรรษที่ 21

โศภิษฐ์ บุญทอง — 2026-04-25

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักธรรมทศพิธราชธรรม ซึ่งเป็นคุณธรรม 10 ประการของผู้นำตามคติในพระพุทธศาสนา ได้แก่ ทาน ศีล บริจาค อาชชวะ มัททวะ ตปะ อักโกธะ อวิหิงสา ขันติ และอวิโรธนะกับการบริหารรัฐกิจในศตวรรษที่ 21 ซึ่งมีบริบทการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจและเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว การวิเคราะห์เชิงคุณธรรมนี้เชื่อมโยงหลักธรรมเข้ากับแนวคิดการบริหารสมัยใหม่ ได้แก่ ธรรมาภิบาล ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม และการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยใช้วิธีการศึกษาเอกสารและการวิเคราะห์เชิงแนวคิด ผลการศึกษาพบว่า ทศพิธราชธรรมสามารถเป็นกรอบจริยธรรมที่มีประสิทธิภาพในการพัฒนานักบริหารรัฐกิจให้มีความเสียสละ ความซื่อสัตย์ ความยุติธรรม และความอดทน ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการบริหารงานท่ามกลางความซับซ้อนของปัญหาสังคมร่วมสมัย การประยุกต์ใช้หลักธรรมนี้ช่วยเสริมสร้างภาวะผู้นำที่มีจริยธรรม ลดปัญหาการทุจริตคอร์รัปชัน เพิ่มความโปร่งใสในการบริหาร และฟื้นฟูความไว้วางใจของประชาชนต่อระบบราชการไทย นอกจากนี้ ยังช่วยสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นการบริการสาธารณะ การมีส่วนร่วม และความยั่งยืน บทความนี้สรุปว่า ทศพิธราชธรรมไม่เพียงเป็นหลักธรรมทางศาสนา แต่เป็นเครื่องมือในการสร้างผู้นำที่สามารถตอบสนองต่อความท้าทายของโลกยุคใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

พรหมวิหาร 4 กับการพัฒนาศักยภาพผู้นำในองค์กรสมัยใหม่

อนันตชัย แก้วศรีงาม — 2026-04-25

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของพรหมวิหาร 4 ในการพัฒนาศักยภาพผู้นำในองค์กรสมัยใหม่ โดยศึกษาความเชื่อมโยงกับทฤษฎีภาวะผู้นำร่วมสมัย และนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักธรรมดังกล่าวในบริบทของการจัดการทรัพยากรมนุษย์และการสร้างวัฒนธรรมองค์กร การศึกษานี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสารและการสังเคราะห์แนวคิดเชิงทฤษฎี โดยเปรียบเทียบหลักพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา กับทฤษฎีภาวะผู้นำสมัยใหม่ อาทิ ภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนแปลง ภาวะผู้นำแบบผู้รับใช้ ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม ความฉลาดทางอารมณ์ และภาวะผู้นำแท้จริง ผลการวิเคราะห์พบว่า พรหมวิหาร 4 สามารถเสริมสร้างคุณลักษณะภายในของผู้นำให้มีความตระหนักรู้ในตนเองและผู้อื่น มีความมั่นคงทางจิตใจ มีความเมตตาและยุติธรรม ซึ่งสอดคล้องกับความต้องการขององค์กรในยุคที่มีความเปลี่ยนแปลงและซับซ้อนสูง นอกจากนี้ การประยุกต์ใช้หลักธรรมดังกล่าวยังส่งเสริมความสัมพันธ์เชิงบวกภายในทีม เสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่มีจริยธรรม และสนับสนุนการเติบโตอย่างยั่งยืนขององค์กร การบูรณาการหลักพรหมวิหาร 4 เข้ากับภาวะผู้นำสมัยใหม่จึงเป็นทางเลือกใหม่ที่มีศักยภาพในการสร้างผู้นำแบบองค์รวมที่มีทั้งประสิทธิภาพทางการจัดการและความมั่นคงทางจิตใจ เหมาะสมกับสภาพสังคมและความต้องการขององค์กรในยุคปัจจุบันที่ต้องการความยั่งยืนและการพัฒนาที่เป็นมิตรต่อมนุษย์

รัฐประศาสนศาสตร์ 4.0 : องค์กรอิสระแบบกระจายอำนาจ ธรรมาภิบาล และการบริการสาธารณะในยุคดิจิทัล

กฤษฎา พรหมเวค — 2026-04-25

บทความนี้วิเคราะห์พลวัตของการบริหารภาครัฐในยุคดิจิทัลผ่านกรอบแนวคิดรัฐประศาสนศาสตร์ 4.0 ซึ่งเป็นการต่อยอดจากแนวคิดการจัดการภาครัฐแนวใหม่ (New Public Management) และการจัดการปกครองแบบประสานความร่วมมือ (Collaborative Governance) โดยเน้นการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลขั้นสูง เช่น Blockchain และ Smart Contracts เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ความโปร่งใส และการมีส่วนร่วมของประชาชน บทความให้ความสำคัญกับการประยุกต์ใช้องค์กรอิสระแบบกระจายอำนาจ (Decentralized Autonomous Organizations (DAO)) ในการจัดสรรงบประมาณแบบมีส่วนร่วม การบริหารจัดการชุมชน และการออกแบบนโยบายสาธารณะบนฐานข้อมูลเปิด ผลการวิเคราะห์พบว่า องค์กรอิสระแบบกระจายอำนาจมีศักยภาพในการลดการทุจริต เพิ่มความโปร่งใสและกระจายอำนาจการตัดสินใจให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง อย่างไรก็ตาม การประยุกต์ใช้องค์กรอิสระแบบกระจายอำนาจในภาครัฐยังเผชิญข้อจำกัดด้านกฎหมาย โครงสร้างราชการ และการยอมรับในระดับสถาบัน บทความจึงเสนอกรอบนโยบายเพื่อส่งเสริมการปรับตัวเชิงดิจิทัลของรัฐไทย โดยเน้นการสร้าง โครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยี การยกระดับทักษะบุคลากร และการออกแบบเชิงนโยบายที่เอื้อต่อการมีส่วนร่วมของพลเมือง

State Capture: เมื่อทุนอาชญากรรมซื้ออำนาจรัฐ

อัคคกร ไชยพงษ์ — 2026-04-25

บทความนี้มุ่งศึกษาปรากฏการณ์ “การซื้ออำนาจรัฐ” หรือ “State Capture” ที่ส่งผลกระทบต่อหลักนิติธรรม และความชอบธรรมของระบอบประชาธิปไตย เนื่องจากเป็นการบิดเบือนอำนาจอธิปไตย ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อกลุ่มผลประโยชน์เฉพาะกลุ่มเข้าไปมีอิทธิพลเหนือการกำหนดกฎหมาย นโยบาย และทิศทางการบริหารของรัฐ ส่งผลให้การใช้อำนาจรัฐมิได้สะท้อนเจตจำนงของประชาชนตามหลักนิติธรรมและรัฐธรรมนูญ หากแต่ตอบสนองต่อผลประโยชน์ของผู้มีอิทธิพลแทน โดยการศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากหนังสือ ตำรา บทความ วิชาการ งานวิจัยและเอกสาร รวมถึงสื่ออิเล็กทรอนิกส์ทั้งไทย และต่างประเทศ แล้วนำข้อมูลที่ได้มาทั้งปฐมภูมิและทุติยภูมิมาวิเคราะห์ สังเคราะห์และโดยใช้วิธีเรียบเรียงแบบพรรณนาความ ผลการศึกษาพบว่า การซื้ออำนาจรัฐ เป็นการแทรกซึมของกลุ่มผลประโยชน์ในกระบวนการกำหนดนโยบาย กฎหมาย และองค์กร เพื่อสร้างผลประโยชน์เฉพาะกลุ่ม การกระทำดังกล่าวทำให้รัฐสูญเสียความเป็นอิสระและกลายเป็นเครื่องมือของทุน ซึ่งถือเป็นการบิดเบือนหลักนิติธรรมและเจตนารมณ์ของอำนาจอธิปไตยประชาชน ดังนั้น บทความนี้จึงมุ่งให้เห็นถึงปรากฏการณ์ “การซื้ออำนาจรัฐ” กระบวนการซื้ออำนาจรัฐ ตัวบ่งชี้การซื้ออำนาจรัฐ ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการซื้ออำนาจรัฐ เพื่อให้เกิดการป้องกันการซื้ออำนาจรัฐภายใต้หลักนิติธรรมผ่านกลไกกฎหมายและรัฐธรรมนูญที่เข้มแข็ง ควบคู่กับการเสริมสร้างภาคประชาชนให้มีบทบาทเฝ้าระวัง ตรวจสอบ และร่วมกำหนดทิศทางของรัฐอย่างมีส่วนร่วมที่สามารถรักษาระบอบประชาธิปไตยไว้คงอยู่

การพัฒนาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเพชรบุรี โดยใช้ปัญญาและคุณธรรมเป็นฐาน

พระเทพวัชรสารบัณฑิต (ประสาร จนฺทสาโร) — 2026-04-25

บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการพัฒนาการบริหารขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2. สังเคราะห์ (ถอดรูปแบบ) กระบวนการพัฒนาการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และ 3. เสนอต้นแบบการบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นด้วยหลักปัญญาและคุณธรรมในจังหวัดเพชรบุรี ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 8 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกการสนทนากลุ่ม และการสังเกตภาคสนาม

ผลการวิจัยพบว่า 1. การบริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจังหวัดเพชรบุรีด้วยหลักปัญญาและคุณธรรม เป็นแนวทางที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่นไทยและสามารถปฏิบัติได้จริง ส่งเสริมความโปร่งใส ความไว้วางใจ และการมีส่วนร่วมของประชาชนหากได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จะเป็นต้นแบบการบริหารท้องถิ่นที่ยั่งยืนบนฐานแห่ง “ปัญญา” และ “คุณธรรม 2. งานวิจัยสังเคราะห์ “แบบจำลองธรรมาภิบาลปัญญาและคุณธรรมเพชรบุรี” ขับเคลื่อนผ่าน 6 ขั้นตอน (ปัญญา-ผู้นำ-ส่วนร่วม-ธรรมาภิบาล-วัฒนธรรม-เรียนรู้) โดยบูรณาการหลักพุทธธรรมเข้ากับการบริหาร เพื่อสร้างองค์กรที่โปร่งใสและเข้มแข็ง ตามแนวคิด “บริหารด้วยปัญญา นำด้วยคุณธรรม พัฒนาด้วยส่วนร่วม” สู่ความยั่งยืนของท้องถิ่น 3. ต้นแบบนี้ยึดรากฐานจากหลักพุทธธรรม ได้แก่ อริยสัจ 4 พรหมวิหาร 4 สังคหวัตถุ 4 และหลักธรรมาภิบาล โดยมีแนวคิดสำคัญว่า “บริหารด้วยปัญญา นำด้วยคุณธรรม สร้างการมีส่วนร่วม และพัฒนาอย่างยั่งยืน” ซึ่งสะท้อนการบริหารท้องถิ่นแบบองค์รวม ที่ผสานเหตุผลทางปัญญาเข้ากับคุณค่าทางจิตใจ จนนำไปสู่การบริหารที่โปร่งใส เป็นธรรม และได้รับความไว้วางใจจากประชาชนอย่างแท้จริง

การพัฒนาชุมชนบ้านมาบจันทร์ อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง เป็นชุมชนต้นแบบการบริหารจัดการชุมชนและภูมิปัญญาท้องถิ่น

พระครูสุธีกิตติบัณฑิต (กฤษฎา กิตฺติโสภโณ) — 2026-04-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพการบริหารจัดการชุมชนและภูมิปัญญาของบ้านมาบจันทร์ 2. พัฒนาการบริหารจัดการชุมชนและภูมิปัญญาของบ้านมาบจันทร์ และ 3. ยกระดับบ้านมาบจันทร์เป็นชุมชนต้นแบบการบริหารจัดการชุมชนและภูมิปัญญา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ประกอบด้วย กลุ่มผู้นำชุมชน กลุ่มปราชญ์ชาวบ้าน กลุ่มประชาชน และกลุ่มนักวิชาการ โดยการสุ่มแบบเจาะจง จำนวน 25 รูปหรือคนและการสนทนากลุ่มเฉพาะ ร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูปหรือคน

ผลการวิจัยพบว่า 1. ชุมชนมีจุดแข็งด้านผู้นำที่เข้มแข็ง ภูมิปัญญาฝายชะลอน้ำที่เป็นเอกลักษณ์ ความร่วมมือของประชาชน และภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็ง แต่มีจุดอ่อนในการถ่ายทอดภูมิปัญญาสู่คนรุ่นใหม่และข้อจำกัดด้านงบประมาณ ชุมชนได้รับโอกาสจากการท่องเที่ยวเชิงนิเวศและเทคโนโลยี แต่เผชิญกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการอพยพแรงงาน 2. การพัฒนาชุมชนดำเนินตามโมเดล AIC ประกอบด้วย Appreciation ระดมข้อมูลและวิเคราะห์ SWOT Influence จัดเวทีแลกเปลี่ยนและส่งเสริมการมีส่วนร่วมและ Control จัดทำข้อตกลงและกลไกติดตามประเมินผล 3. ชุมชนสามารถยกระดับเป็นชุมชนต้นแบบด้วยการประยุกต์หลักอิทธิบาท 4 คือ ฉันทะ สร้างความรักท้องถิ่นและวิสัยทัศน์ร่วม วิริยะ กำหนดเป้าหมายท้าทายและแผนงานชัดเจน จิตตะ ปลูกฝังจิตสำนึกเพื่อส่วนรวมและสร้างความผูกพัน และวิมังสา สร้างกระบวนการคิดวิเคราะห์และเรียนรู้จากข้อผิดพลาด ทำให้ชุมชนพัฒนาอย่างยั่งยืน

หัวโขนวิถีไทย: การจัดการทุนวัฒนธรรมเพื่อยกระดับเศรษฐกิจชุมชนและสำนึกท้องถิ่นตามแนวพระพุทธศาสนาในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

สุรพล สุยะพรหม — 2026-04-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. สำรวจและจัดเก็บข้อมูลการจัดการทุนวัฒนธรรมการทำหัวโขนวิถีไทยในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา 2. พัฒนากลไกการขับเคลื่อนทุนทางวัฒนธรรมโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายตามแนวพระพุทธศาสนา 3. สร้างและพัฒนาผู้นำ ผู้ประกอบการ และวิสาหกิจวัฒนธรรม และ 4. สร้างและประเมินนิเวศวัฒนธรรมที่นำไปสู่การสำนึกท้องถิ่น ผ่านพันธกิจที่ 4 ของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (R&D) ภายใต้กรอบ Engage Enrich Enhance กลุ่มตัวอย่างรวมกว่า 400 คน ประกอบด้วยผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ผู้ทรงคุณวุฒิ เครือข่ายความร่วมมือ ผู้นำ ผู้ประกอบการ ผู้สืบทอด ผู้รับบริการ และนักเรียน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แบบสอบถาม แผนความร่วมมือ หลักสูตรพัฒนา และแบบประเมิน ข้อมูลเก็บด้วยการสัมภาษณ์ สนทนากลุ่มเฉพาะ การบันทึกภาคสนาม การทดลอง และแบบออนไลน์ วิเคราะห์เชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และเชิงปริมาณด้วยสถิติพรรณนาและอนุมาน

ผลการวิจัยพบว่า 1. การสำรวจทุนวัฒนธรรมโขนพบ 50 รายการ ได้แก่ โบราณวัตถุ 20 รายการ สถาปัตยกรรม 8 รายการ งานช่างฝีมือ 3 รายการ ศิลปะการแสดง 9 รายการ และพิธีกรรม/ประเพณี 10 รายการ พร้อมฐานข้อมูลและ Culture Map Thailand 2. การพัฒนากลไกเกิดขึ้นจากคณะกรรมการและภาคีเครือข่ายหลัก จัดทำแผนความร่วมมือเชิงกลยุทธ์ทั้งระยะสั้น กลาง และยาว 3. การเสริมสมรรถนะทุนมนุษย์ พัฒนาผู้นำ 5 คน ผู้ประกอบการ 10 คน และผู้สืบทอด 10 คน พร้อมต้นแบบผลิตภัณฑ์/บริการสร้างสรรค์ 19 รายการ ครอบคลุมการบูชา ไลฟ์สไตล์ การศึกษา และท่องเที่ยววัฒนธรรม 4. การสร้างนิเวศวัฒนธรรมดำเนินผ่านกิจกรรม 9 ชุด เช่น การอบรม การพัฒนาวัดและบ้านช่างเป็นแหล่งเรียนรู้ เทศกาลวัฒนธรรม และหลักสูตร “หัวโขนวิถีไทย” (MCU MOOC และสมุดภาพ) โดย MCU MOOC มีผู้เรียนผ่าน 99% และสมุดภาพได้ผลการเรียนรู้ดีมาก ผลลัพธ์ คือ การสร้างกลไกความร่วมมือที่ยั่งยืน ผลิตภัณฑ์–บริการเพิ่มมูลค่า ศักยภาพผู้นำและผู้ประกอบการสูงขึ้น เศรษฐกิจชุมชนเติบโตประมาณ 15% พร้อมสร้างสำนึกท้องถิ่นและ “พลังละมุน (Local Soft Power)” ตามแนวพระพุทธศาสนา

พุทธวิธีส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนโดยผู้นำชุมชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง

กิติพงษ์ แสนกาวี — 2026-04-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรมกับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง และ 3. นำเสนอพุทธวิธีส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนโดยผู้นำชุมชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วย การวิจัยเชิงปริมาณที่ทำการแจกแบบสอบถาม โดยมีประชากรคือประชาชนที่มีสิทธิเลือกตั้งในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง จำนวน 17,601 คน โดยใช้สูตรของทาโร่ ยามาเน่ ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 392 คน ได้ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามที่ 0.948 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิจัยเชิงคุณภาพใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง พบว่า โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก ( = 3.76) 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรมกับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง พบว่า มีความสัมพันธ์กันในเชิงบวก โดยมีระดับนัยสำคัญสูงมาก และ 3. พุทธวิธีส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนโดยผู้นำชุมชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง พบว่า 1. ด้านเมตตากายกรรม ด้วยการแสดงออกให้เกิดความประทับใจและน่านับถือ 2. ด้านเมตตาวจีกรรม ด้วยการใช้คำพูดด้วยความเคารพและมีเหตุผล 3. ด้านเมตตามโนกรรม ด้วยการย้ำเตือนถึงความสำคัญของการคิดดีต่อกัน 4. ด้านสาธารณโภคี ด้วยการจัดกิจกรรมร่วมที่เน้นให้เกิดประโยชน์กับส่วนรวม 5. ด้านสีลสามัญญตา ด้วยการสร้างความเข้าใจและตระหนักรู้ต่อกติกาชุมชน และ 6. ด้านทิฐิสามัญญตา ผู้นำต้องแสดงออกถึงการยึดมั่นในหลักการที่ถูกต้อง องค์ความรู้จากการวิจัย คือ ปฏิบัติดี มีจิตสาธารณะ เคารพกติกา พาเป้าหมายร่วม

ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความคาดหวังของเยาวชนเจนซี (Generation Z) ต่อการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

นนทัช ลีลาฐานะโรจนา — 2026-04-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เปรียบเทียบความคาดหวังของเยาวชนเจนซี ต่อการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 2. หาความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะองค์กรกับความคาดหวังในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เยาวชนเจนซี โดยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีกลุ่มตัวอย่าง คือ เยาวชนเจนซี จำนวน 400 คน จากทุกภูมิภาคของประเทศไทย สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การทดสอบค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน โดยค่านัยสำคัญทางสถิติที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้กำหนดไว้ที่ระดับ .05

ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับสมรรถนะของข้าราชการสังกัดสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โดยภาพรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยมาก และมีระดับความคาดหวังต่อการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โดยภาพรวมอยู่ในระดับคาดหวังมาก ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า เยาวชนเจนซีที่มีปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ และระดับการศึกษาที่แตกต่างกัน มีความคาดหวังโดยภาพรวมในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ที่แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ในส่วนของสมรรถนะองค์กร พบว่า สมรรถนะหลักมีความสัมพันธ์ในระดับปานกลาง และสมรรถนะเฉพาะมีความสัมพันธ์ในระดับมากต่อความคาดหวังในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างสมรรถนะเฉพาะทางกับความคาดหวังในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ในด้านการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและด้านการส่งเสริมการเคารพสิทธิมนุษยชนต่างก็มีความสัมพันธ์ในระดับมากกับความคาดหวังของเยาวชนเจนซี

แนวทางการจัดการความขัดแย้งโครงการเมืองต้นแบบอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห่งอนาคต อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

นูรมา สามะ — 2026-04-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์สาเหตุความขัดแย้งที่เกิดจากโครงการเมืองต้นแบบอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห่งอนาคต อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา และ 2. เสนอแนวทางการจัดการความขัดแย้งทั้งในระยะสั้นและระยะยาวให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชนในพื้นที่ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพโดยเก็บข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ การสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่าง 41 คน การศึกษาจากสื่อสังคมออนไลน์ และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมในพื้นที่ 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลนาทับ ตลิ่งชัน และสะกอม ซึ่งเป็นพื้นที่หลักที่ได้รับผลกระทบจากโครงการ

ผลการวิจัยพบว่า ความขัดแย้งมีสาเหตุหลัก 5 ประการ ได้แก่ 1. ความขัดแย้งด้านข้อมูล เนื่องจากการรับรู้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วนและไม่โปร่งใส 2. ความขัดแย้งด้านผลประโยชน์ จากความกังวลของชุมชนเกี่ยวกับผลกระทบต่อทรัพยากรและอาชีพ 3. ความขัดแย้งด้านความสัมพันธ์ ที่สะท้อนความไม่ไว้วางใจต่อภาครัฐจากประสบการณ์ในอดีต 4. ความขัดแย้งด้านโครงสร้าง อันเกิดจากการบริหารแบบรวมศูนย์ที่ไม่เปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม และ 5. ความขัดแย้งด้านค่านิยม ที่เกิดจากความแตกต่างในแนวคิดการพัฒนาระหว่างรัฐและชุมชน แนวทางการจัดการที่เสนอ ได้แก่ การจัดตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างรัฐ เอกชน และชุมชน การพัฒนาช่องทางสื่อสารที่เข้าถึงได้การใช้กระบวนการเจรจาแบบสันติวิธี การประเมินผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ (SEA) และการสร้างความไว้วางใจระยะยาวผ่านการกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอน

การสื่อสารเพื่อประชาสัมพันธ์การจัดเก็บรายได้ท้องถิ่นในบริบทพหุวัฒนธรรม: กรณีศึกษาจังหวัดชายแดนใต้ของประเทศไทย

ฆายนีย์ ช. บุญพันธ์ — 2026-04-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาวิธีการสื่อสารต่าง ๆ ที่ใช้ในการประชาสัมพันธ์มาตรการในการจัดเก็บรายได้ท้องถิ่นในบริบทพหุวัฒนธรรม และ 2. ศึกษาวิธีการสื่อสารที่เหมาะสมในการสร้างการรับรู้เกี่ยวกับมาตรการจัดเก็บรายได้ท้องถิ่นในบริบทพหุวัฒนธรรม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมวิธี ประกอบไปด้วยการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนที่มาชำระภาษีหรือค่าธรรมเนียม จำนวนทั้งสิ้น 487 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ย ร่วมด้วยการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ตัวแทนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การวิเคราะห์ข้อมูล คือ การวิเคราะห์เนื้อหา โดยกรณีศึกษาประกอบไปด้วยเทศบาล และองค์การบริหารส่วนตำบล 6 แห่งในพื้นที่ 4 จังหวัด ได้แก่ สตูล สงขลา ปัตตานี และนราธิวาส

ผลการวิจัยพบว่า การส่งจดหมายถึงผู้มีหน้าที่ชำระภาษียังคงเป็นช่องทางหลักที่ประชาชนได้รับข่าวสารมากที่สุด ขณะที่การบอกต่อโดยบุคคลในชุมชน รวมถึงการสื่อสารผ่านศาสนสถาน เช่น มัสยิด มีบทบาทสำคัญในพื้นที่ชนบทหรือชุมชนมุสลิมที่มีความใกล้ชิดกันสูง นอกจากนี้ การใช้สื่อออนไลน์ยังเป็นช่องทางที่มีศักยภาพในการเพิ่มประสิทธิภาพการประชาสัมพันธ์ในเขตเมืองที่มีข้อจำกัดด้านพื้นที่และปฏิสัมพันธ์ทางสังคม

การเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมของลาว ภายหลังยุคจินตนาการใหม่

วศิน ปัญญาวุธตระกูล — 2026-04-25

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานโยบายจินตนาการใหม่ของ สปป.ลาว ที่เกี่ยวข้องกับแนวทางการเปลี่ยนแปลงทางสังคมวัฒนธรรมในยุคจินตนาการใหม่ของ สปป.ลาว การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ (Historical Method) ซึ่งเป็นแนวทางที่เน้นการศึกษาเหตุการณ์ ปรากฏการณ์ หรือข้อมูลในอดีตอย่างเป็นระบบ เพื่อทำความเข้าใจบริบท การเปลี่ยนแปลง และผลกระทบที่เกิดขึ้นในห้วงเวลาต่าง ๆ การเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร (Documentary Research) โดยใช้การวิเคราะห์ตัวบทอย่างวิพากษ์ (Textual analysis)

ผลการวิจัยพบว่า ในยุคหลังจินตนาการใหม่ช่วงหลังปี ค.ศ. 1986 ได้ให้ความสำคัญในด้านเศรษฐกิจที่มีความสอดคล้องกับระบบตลาดโลกมากขึ้น จึงส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม 4 ด้าน ได้แก่ 1. การส่งเสริมด้านกฎหมาย สิทธิ และความเสมอภาคระหว่างชาย – หญิง 2. การส่งเสริมบทบาทผู้หญิงด้านสิทธิของแม่และเด็กด้านสิทธิและกฎหมาย 3. โดยการส่งเสริมบทบาทผู้หญิงเพื่อเข้าร่วมการผลิตเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต และ 4. การสร้างนโยบายชาตินิยมทางวัฒนธรรมใหม่ของ สปป.ลาว