วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม

การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดและความสามารถในแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น

อิทธิเดช น้อยไม้ — 2025-12-30

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อเปรียบเทียบทักษะการคิดและความสามารถในแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ 2) เพื่อเปรียบเทียบทักษะการคิดและความสามารถในแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น หลังการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ เมื่อเทียบกับเกณฑ์ร้อยละ 70 และ 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นที่มีต่อการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 1 ห้องเรียน รวม 35 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มห้องเรียนแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้ 2) แบบวัดทักษะการคิด 3) แบบวัดความสามารถในการแก้ปัญหา และ 4) แบบสอบวัดความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (t-test)

ผลการวิจัยพบว่า 1) ทักษะการคิดของนักเรียนเมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังได้รับการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ พบว่าหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ความสามารถในแก้ปัญหาของนักเรียน เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังได้รับการจัดการเรียนรู้ด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ พบว่า หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้สังคมศึกษาด้วยกระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ โดยภาพรวมมีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก

คำสำคัญ: กระบวนการแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ ทักษะการคิด ความสามารถในแก้ปัญหา

การพัฒนาความสามารถการอ่านจับใจความโดยการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับแบบฝึกทักษะนิทานพื้นบ้านนครราชสีมาสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

Chutidech Supharat — 2025-12-30

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้การอ่านจับใจความโดยการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับแบบฝึกทักษะนิทานพื้นบ้านนครราชสีมาสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 2) เพื่อเปรียบเทียบความสามารถการอ่านจับใจความ ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียนโดยการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับแบบฝึกทักษะนิทานพื้นบ้านนครราชสีมาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 3) เพื่อศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับแบบฝึกทักษะนิทานพื้นบ้านนครราชสีมาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนถนนสุรนารายณ์ (คุรุรัฐประชาสรรค์) ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ห้อง 1 จำนวนนักเรียน 27 คน โดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบความสามารถการอ่านจับใจความ และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่า t-test

ผลการศึกษาพบว่า 1) การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้การอ่านจับใจความ โดยใช้การจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับแบบฝึกทักษะนิทานพื้นบ้านนครราชสีมาสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีประสิทธิภาพ 89.95/80.37 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 ที่กำหนดไว้ 2) การเปรียบเทียบความสามารถการอ่านจับใจความ ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียนโดยการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับแบบฝึกทักษะนิทานพื้นบ้านนครราชสีมาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 พบว่า นักเรียนมีความสามารถการอ่านจับใจความหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 3) ความพึงพอใจที่มีต่อการจัดการเรียนรู้เชิงรุกร่วมกับแบบฝึกทักษะนิทานพื้นบ้านนครราชสีมาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 พบว่า ภาพรวม อยู่ในระดับ มาก

การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ตามแนวคิดกิจกรรมเป็นฐาน (ABL) เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักศึกษาครู

วุฒิชัย ฤทธิ — 2025-12-30

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อพัฒนาและหาคุณภาพรูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ตามแนวคิดกิจกรรมเป็นฐาน (ABL) เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักศึกษาครู 2) เพื่อประเมินประสิทธิผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ตามแนวคิดกิจกรรมเป็นฐาน (ABL) เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักศึกษาครู กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาครู สาขาวิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ที่ลงทะเบียนเรียนวิชาชีววิทยาสำหรับครู 1 ภาคเรียนที่ 1/2568 จำนวน 24 คน ได้มาจากวิธีการ
สุมแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) เครื่องมือวิจัย ได้แก่ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น คู่มือการนำรูปแบบไปใช้ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ และแบบประเมินความพึงพอใจ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) แบบแผนการวิจัยแบบกลุ่มเดียววัดหลังการทดลอง (The One-Shot Case Study)

ผลการวิจัย พบว่า 1) รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ตามแนวคิดกิจกรรมเป็นฐาน (ABL) เพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักศึกษาครู มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1. หลักการ 2. วัตถุประสงค์ 3. กระบวนการจัดการเรียนการสอน 4. ทรัพยากรและปัจจัยที่เอื้อต่อการเรียนรู้ และ 5. การวัดและประเมินผล โดยมีกระบวนการจัดการเรียนการสอน 5 ขั้นตอนสำคัญ คือ ขั้นนำและกระตุ้นความสนใจ (Engagement), ขั้นศึกษาและสืบค้น (Exploration), ขั้นกิจกรรมและอภิปราย (Activity and Discussion), ขั้นแลกเปลี่ยนเรียนรู้และสะท้อนคิด (Reflection) และขั้นประเมินผลและประยุกต์ใช้ (Application) 2) ผลการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ พบว่า ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักศึกษาครู หลังการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้ฯ อยู่ในระดับดีมาก และความพึงพอใจของนักศึกษาครูในการใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ตามแนวคิดกิจกรรมเป็นฐานฯ อยู่ในระดับมากที่สุด

การพัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้แบบใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับการเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง (PjBL-WBL) ผ่านแผงทดลองวงจรรวม เพื่อส่งเสริมการสร้างสรรค์โครงงานอิเล็กทรอนิกส์ของนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ

Thachanat Phongto — 2025-12-30

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ แบบใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับการเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง (PjBL-WBL) โดยใช้แผงทดลองวงจรรวม (2) ศึกษาประสิทธิภาพของนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้แบบ PjBL-WBL ที่พัฒนาขึ้น (3) ประเมินผลการสร้างสรรค์โครงงานอิเล็กทรอนิกส์ของนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพหลังการใช้นวัตกรรม และ (4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้แบบ PjBL-WBL ผ่านแผงทดลองวงจรรวม

วิธีดำเนินการ ได้แก่ (1) การศึกษาวิเคราะห์ ออกแบบนวัตกรรมความต้องการของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง (2) พัฒนานวัตกรรมการจัดการเรียนรู้แบบ PjBL-WBL และแผงทดลองวงจรรวม (3) ทดลองใช้กับกลุ่มตัวอย่างนักเรียนระดับ ปวช. ปีที่ 3 สาขาอิเล็กทรอนิกส์ จำนวน 30 คน จากการเลือกแบบเจาะจง และ (4) การประเมินผลและปรับปรุงนวัตกรรม เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบประเมินคุณภาพนวัตกรรม แบบประเมินความสามารถในการสร้างสรรค์โครงงาน แบบสอบถามความพึงพอใจ และแบบสัมภาษณ์ ผลการวิจัยพบว่า นวัตกรรมที่พัฒนามีคุณภาพในระดับดีถึงดีมาก นักเรียนสามารถสร้างสรรค์โครงงานอย่างมีประสิทธิภาพคะแนนเฉลี่ยรวมอยู่ในระดับดี นักเรียนมีความพึงพอใจระดับมาก

ผลจากการวิจัยครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่า การจัดการเรียนรู้แบบบูรณาการ PjBL-WBL ผ่านการใช้แผงทดลองวงจรรวม เป็นแนวทางที่มีศักยภาพในการพัฒนาผู้เรียนในสายวิชาชีพให้มีความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ มีทักษะการทำงานที่สอดคล้องกับโลกของอาชีพในศตวรรษที่ 21

ความสัมพันธ์ระหว่างการทำงานเป็นทีมกับการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1

ฉัตรมงคล ติ้ววงศ์ — 2025-12-30

การทำงานเป็นทีมของบุคลากรในสถานศึกษาเป็นปัจจัยสำคัญต่อคุณภาพการจัดการเรียนรู้ จึงจำเป็นต้องศึกษาความสัมพันธ์ของทั้งสองด้านเพื่อใช้พัฒนาการจัดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาและเปรียบเทียบการทำงานเป็นทีม จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา (2) ศึกษาและเปรียบเทียบการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา และ (3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการทำงานเป็นทีมกับการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้บริหาร 90 คน และครู 170 คน รวม 260 คน ได้มาด้วยการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ จำนวน 2 ฉบับ ได้แก่ แบบสอบถามการทำงานเป็นทีม และแบบสอบถามการพัฒนาการจัดการเรียนรู้

ผลการวิจัยพบว่า (1) การทำงานเป็นทีมอยู่ในระดับมาก การเปรียบเทียบตามสถานภาพพบว่าผู้บริหารและครูมีความคิดเห็นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 และเมื่อจำแนกตามขนาดสถานศึกษา พบความแตกต่างทั้งโดยรวมและรายด้านอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 (2) การพัฒนาการจัดการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก การเปรียบเทียบตามสถานภาพพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 และเมื่อเปรียบเทียบตามขนาดสถานศึกษา พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 เช่นกัน (3) การทำงานเป็นทีมมีความสัมพันธ์ทางบวกระดับค่อนข้างสูงกับการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 ( Rxy= .75)

ความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1

ณิชนันทน์ พรมรินทร์ — 2025-12-30

การบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารถูกมองว่าเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งเสริมความร่วมมือภายในสถานศึกษาและส่งผลต่อประสิทธิผลของการดำเนินงาน จึงมีความจำเป็นในการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างแนวทางการบริหารดังกล่าวกับประสิทธิผลของสถานศึกษา การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาและเปรียบเทียบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหาร จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา (2) ศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิผลของสถานศึกษา จำแนกตามสถานภาพและขนาดของสถานศึกษา และ (3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารกับประสิทธิผลของสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา 90 คน และครู 170 คน รวม 260 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ แบ่งเป็น 2 ฉบับ ได้แก่ (1) แบบสอบถามการบริหารมีส่วนร่วมของผู้บริหาร มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหา .60–1.00 ค่าอำนาจจำแนก .55–.92 และค่าความเชื่อมั่น .98 (2) แบบสอบถามประสิทธิผลของสถานศึกษา มีค่าดัชนีความสอดคล้องเชิงเนื้อหา .60–1.00 ค่าอำนาจจำแนก .61–.93 และค่าความเชื่อมั่น .98 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า (1) การบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารอยู่ในระดับมาก เมื่อจำแนกตามสถานภาพและขนาดสถานศึกษา พบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (2) ประสิทธิผลของสถานศึกษาอยู่ในระดับมาก และแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญเมื่อจำแนกตามสถานภาพและขนาดสถานศึกษา ที่ระดับ .01 (3) การบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับค่อนข้างสูงกับประสิทธิผลของสถานศึกษา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ( = .79)