พระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558: บทวิเคราะห์กระบวนการนโยบาย - เสงี่ยมพงษ์ พิษณุ (วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2022)
เป็นเวลาหลายทศวรรษที่ประเด็นภาษีการรับมรดกไม่ได้ผ่านออกมาเป็นกฎหมายจนกระทั่งในช่วงของรัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา คณะรักษาความสงบแห่งชาติและรัฐบาลของพลเอกประยุทธ์ริเริ่มร่างพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดกไม่นานหลังจากรัฐประหารปี 2557 และก็ได้รับการตราเป็นพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดกประมาณ 1 ปีภายหลังการริเริ่มนั้น งานวิจัยนี้ประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดหลายกระแสของ Kingdon (2003) และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ ประกอบกับข้อมูลเชิงประจักษ์จากเอกสารของกระบวนการนิติบัญญัติ และการสัมภาษณ์ผู้มีบทบาทกำหนดนโยบายนี้ เพื่ออธิบายเชิงทฤษฎีและเชิงประจักษ์เกี่ยวกับการออกพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก กรอบแนวคิดหลายกระแสนั้นกล่าวว่ามีสามปัจจัยสำคัญหรือสามกระแสสำคัญ ที่อธิบายการที่ประเด็นได้รับความสนใจและความสำคัญจนกลายเป็นกฎหมายได้ สำหรับกระแสปัญหานั้น ความไม่เท่าเทียมกันทางเศรษฐกิจและสังคมซึ่งอยู่ในหลักการและเหตุผลของร่างพระราชบัญญัตินี้มีมานานแล้วและก็ไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปมากจากเดิม ดังนั้นกระแสด้านการเมืองจึงน่าจะเป็นปัจจัยอธิบายความสามารถผลักดันร่างพระราชบัญญัตินี้ได้มากกว่า เพราะโครงสร้างของสถาบันทางการเมืองในช่วงรัฐบาลของพลเอกประยุทธ์เอื้อต่อนโยบายนี้ (Blankenau 2001; Ramesh 2000) สำหรับกระแสด้านนโยบาย ด้วยสาระของนโยบายที่เป็นเชิงสัญลักษณ์ ทำให้ร่างพระราชบัญญัติเป็นที่ยอมรับได้ทั้งสำหรับผู้ร่ำรวยมรดกและผู้ตัดสินใจเชิงนโยบายด้วย อย่างไรก็ตามก็ยังมีการต่อสู้กันทางความคิดระหว่างชนชั้นนำในกระบวนการกำหนดนโยบายนี้ (Crone 1993) โดยข้อจำกัดในความสามารถทางการเมืองนำไปสู่ความเป็นนโยบายเชิงสัญลักษณ์ในท้ายที่สุด และจึงไม่บรรลุจุดประสงค์ของภาษีการรับมรดกที่ต้องการให้ลดความไม่เท่าเทียมกันทางเศรษฐกิจและสังคมและส่งเสริมการพัฒนา