ญาณวิทยาต้านอาณานิคม และทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ของไทยในอนาคต - ศุภชลาศัย ชญาน์ทัต (วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2022)
บทความนำเสนอญาณวิทยาต้านอาณานิคมที่ได้รับพัฒนาการทางความคิดมาจากกลุ่มนักคิดลาตินอเมริกันเพื่อเป็นบทเรียนให้กับการพัฒนาทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทยในอนาคต โดยเริ่มต้นจากการแสดงให้เห็นถึงข้อจำกัดของทฤษฎีหลังอาณานิคม และโต้แย้งว่าทฤษฎีหลังอาณานิคมไม่สามารถเชื่อมโยงนัยยะทางความคิดเข้ากับสรรพสิ่งต่างๆ ที่เผชิญกับความทรมาน ทั้งที่เป็นมนุษย์และไม่ใช่มนุษย์ ทฤษฎีหลังอาณานิคมไม่อาจเป็นเครื่องมือที่ก่อให้เกิดการสร้างทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของประเทศที่ไม่ใช่ตะวันตกรวมถึงของไทย บทความจึงหันเหไปสู่ญาณวิทยาแบบโลก‘พหุภพ’ ตามที่รามอน โกรสโฟเกล เรียกว่าเป็น ‘การหันเหสู่การต้านอาณานิคม’ นอกจากนี้ วอลเตอร์ มิกโนโลนักคิดผู้วิจารณ์ปรัชญาตะวันตก ได้สร้างคำเฉพาะหรือมโนทัศน์ของตนเองเพื่อเป็นการต่อต้านญาณวิทยาแบบตะวันตก นักคิดกลุ่มลาตินอเมริกันกลุ่มนี้มอบบทเรียนสำคัญแก่นักวิชาการความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทย ผู้ปรารถนาได้รับการตระหนักในเชิงทฤษฎีและญาณวิทยาภายในสาขาวิชาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ