ปัญหาการสร้างฉันทามติและการออกแบบสถาบันการเมืองในรัฐธรรมนูญไทย - ดำจันทร์ จิราภรณ์ (วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2022)
งานชิ้นนี้ศึกษาปัญหาการสร้างฉันทามติในรัฐธรรมนูญและการออกแบบสถาบันทางการเมืองในการเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตย โดยมุ่งวิเคราะห์ปัญหานี้ในร่างรัฐธรรมนูญปี 2559 ผลการศึกษาพบว่ากว่า 80 ปี การเมืองไทยอยู่ภายใต้การแข่งขันของพลังอนุรักษ์นิยมและพลังที่ต้องการขับเคลื่อนประชาธิปไตย ส่วนใหญ่พลังอนุรักษ์นิยมมีอำนาจครอบงำ พลังที่ต้องการขับเคลื่อนประชาธิปไตยยอมจำนน ผลคือการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ 19 ฉบับ ไม่เคยมีฉันทามติร่วมกัน แม้บางฉบับเป็นผลจากการประนีประนอม เช่น รัฐธรรมนูญปี 2517 และ 2540 แต่เกิดขึ้นเฉพาะในหมู่ชนชั้นนำ ส่งผลให้การออกแบบสถาบันทางการเมืองไม่ได้เชื่อมโยงกับประชาชน จะเห็นว่าหลายฉบับมีวุฒิสภาแต่งตั้งและนายกรัฐมนตรีที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง ยิ่งไปกว่านั้นยังสร้างองค์กรอิสระที่ขาดสายสัมพันธ์กับประชาชนเพื่อควบคุมสถาบันทางการเมืองที่มาจากการเลือกตั้ง การศึกษานี้ชี้ว่าปัญหาพื้นฐานของร่างรัฐธรรมนูญปี 2559 คือ การไม่ได้รับฉันทามติตามกระบวนการประชาธิปไตยและมีบางสถาบันทางการเมืองที่ไม่เชื่อมโยงกับประชาชน ที่ชัดเจนคือที่มาของสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อไม่สะท้อนเจตนารมณ์ประชาชน