รูปแบบการพัฒนา “คน” ผ่านประเพณีกำฟ้า บ้านป่าแดง ตำบลหนองพะยอม อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์ไทยพวนและที่มาของประเพณีกำฟ้า และ 2) เพื่ออธิบายรูปแบบการพัฒนา “คน” ผ่านประเพณีกำฟ้า บ้านป่าแดง ตำบลหนองพะยอม อำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร เป็นการวิจัยเอกสาร และใช้วิธีการวิเคราะข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการศึกษา พบว่า 1. ชาวไทยพวนมีถิ่นกำเนินอยู่ที่ประเทศลาวตอนเหนือและได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในไทยครั้งแรก สมัยธนบุรี และอีกหลายครั้งในช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้นในรูปของเครื่องราชบรรณาการ พวกเขามีความเชื่อเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติของ “เสียงฟ้าร้อง” พร้อมกับนำมาปรุงแต่งเป็นเรื่องเล่า เพื่ออธิบายวิถีผลิต โดยเฉพาะการทำนา อันเป็นที่มาของ “ประเพณีกำฟ้า” และประเพณีนี้ไม่เพียงเป็นการรักษาและฟื้นฟูไว้ซึ่งวิถีวัฒนธรรมแต่ยังเป็นการสืบสานจากรุ่นสู่รุ่นได้อย่างสร้างสรรค์ 2. ประเพณีกำฟ้า คือ ฐานรากของการพัฒนา “คน” อันเป็นระบบคุณค่าที่เกิดจากสำนึกร่วมใน “ผีบรรพชน” ประเพณีนี้นำไปสู่กลไก “การเชื่อมประสาน” ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคน โดยเฉพาะด้านรูปธรรม (จิตใจ) ในรูปของกลุ่มเครือญาติขนาดใหญ่ที่มีรากเหง้าจากประวัติศาสตร์ร่วม และส่งเสริมให้เกิดความรักและความผูกพันอันเป็นเงื่อนไขสำคัญที่นำไปสู่โครงสร้างความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองได้อย่างเป็นองค์รวม