บริบททางสถาปัตยกรรมของรูปด้านหน้าอาคารชุดในการสร้างภูมิทัศน์เมืองกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บริบททางสถาปัตยกรรมของรูปด้านอาคารชุดต่อการสร้าง ภูมิทัศน์เมืองกรุงเทพมหานคร โดยครอบคลุมประเด็นด้านปัจจัยทางสถาปัตยกรรมที่ส่งผลต่อภูมิทัศน์และความงามของเมือง ภายใต้กรอบแนวคิดภูมิทัศน์เมืองและการรับรู้สุนทรียศาสตร์เมืองในประเด็นความสัมพันธ์ในระดับภายในเมือง การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงประจักษ์ที่เน้นการวิเคราะห์ภูมิทัศน์เมืองผ่านการสำรวจ สังเกต และถ่ายภาพอาคารชุดในกรุงเทพมหานคร และนำมาวิเคราะห์ทางสถิติเพื่อหาความสัมพันธ์ของรูปด้านหน้าอาคารชุดกับการสร้างภูมิทัศน์เมืองในพื้นที่ศึกษา 6 ย่าน ได้แก่ หลังสวน สาทร อารีย์ ทองหล่อ เตาปูน และอ่อนนุช ผลการศึกษาพบว่า (1) ปัจจัยทางสถาปัตยกรรมของรูปด้านอาคารชุดที่ส่งผลต่อการสร้างภูมิทัศน์เมืองประกอบด้วยวัสดุที่ใช้ ได้แก่ โทนสีและวัสดุปิดผนังรูปด้านหน้าของอาคารชุดซึ่งแบ่งตามประเภทขององค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม ขนาดสัดส่วน ได้แก่ จำนวนหน่วยพักอาศัยและจำนวนชั้น และเส้นรอบรูปขององค์ประกอบทางกายภาพซึ่งในกรณีนี้คือ รูปแบบสถาปัตยกรรมและระยะห่างจากถนนหลักซึ่งแสดงให้เห็นรูปทรงตามแต่ละสไตล์และระยะห่างที่ก่อให้เกิดช่องว่างในพื้นที่เมือง ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ได้สร้างภูมิทัศน์เฉพาะของแต่ละย่าน (2) ภูมิทัศน์ในเขตใจกลางเมืองและเขตเมืองชั้นกลางมีความคล้ายคลึงกันเนื่องจากการเติบโตของเมืองจากศูนย์กลางออกสู่ขอบนอกของเมืองส่งผลให้คุณลักษณะทางสถาปัตยกรรมของอาคารชุดในสองเขตมีความหลากหลายของรูปแบบเช่นเดียวกัน ในขณะที่เขตชานเมืองเติบโตตามแนวเส้นทางการคมนาคมในช่วงหลังปี พ.ศ. 2553 ทำให้คุณลักษณะทางสถาปัตยกรรมของอาคารชุดในเขตชานเมืองเป็นอาคารสูงขนาดใหญ่ในรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยใหม่และอนาคต ในการสร้างภูมิทัศน์เมืองและการรับรู้คุณค่าทางสุนทรียภาพเกิดขึ้นเนื่องจากเมืองเป็นที่รวมของพื้นที่ใช้งานอันหลากหลาย ซึ่งต่างก็มีคุณค่าสุนทรียภาพเฉพาะตัว และสร้างลักษณะเฉพาะของภูมิทัศน์เมืองในแต่ละย่านขึ้น ซึ่งสัมพันธ์กับวิธีการออกแบบเมืองและที่อยู่อาศัยเพื่อสร้างระเบียบให้กับสภาพแวดล้อมซึ่งเป็นการกระตุ้นให้เกิดประสบการณ์สุนทรีเชิงรูปทรงแก่ผู้พบเห็น