การออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์การเรียนการสอนด้านศิลปหัตถกรรม เพื่อสนับนุนการเรียนในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

ภาวิณี ศิริโรจน์
สุนิสา อิทรสุข

บทคัดย่อ

งานวิจัย “การออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์การเรียนการสอนด้านศิลปหัตถกรรมเพื่อสนับสนุนการเรียนในศตวรรษที่ 21” เป็นงานวิจัยที่อยู่บนพื้นฐานแนวคิดเกี่ยวข้องกับการสร้างสื่อการเรียนการสอนและอุปกรณ์การเรียนการสอน มุ่งเน้นของกระบวนการออกแบบและพัฒนาการเรียนการสอนในรูปแบบทฤษฎี 3R 4Cs โดยมีองค์ประกอบทักษะ 3R ได้แก่ การอ่าน การเขียน การคำนวน และ 4cs ได้แก่ การใช้ความคิดสร้างสรรค์ การคิดอย่างมีวิจารณญาณ การสื่อสาร และการร่วมมือ เพื่อต้องการให้ผู้เรียนนำความรู้ทักษะจากการเรียนด้านศาสตร์ออกแบบศิลปหัตถกรรมในรายวิชาหนังสร้างสรรค์ นำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน มีการเรียนรู้ทั้งทฤษฎีและปฎิบัติ ควบคู่กับการวัดประเมินผล การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างวิชาชีพศิลปหัตถกรรมกับทักษะในศตวรรษที่ 21  2) เพื่อออกแบบและพัฒนาสื่ออุปกรณ์การเรียนการสอน จากองค์ความรู้ศาสตร์วิชาชีพการออกแบบศิลปหัตถกรรมในศตวรรษที่ 21 และ 3) เพื่อเปรียบเทียบผลการเรียนรู้ก่อนเรียนและหลังเรียนจากสื่อประกอบการสอนเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างวิชาชีพศิลปหัตถกรรมกับทักษะในศตวรรษที่ 21 ที่พัฒนาใหม่ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักศึกษาสาขาวิชาออกแบบศิลปหัตถกรรม วิทยาลัยเพาะช่าง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ ชั้นปีที่ 2 จำนวน 15 คน  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย คือ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์เป็นชนิดอัตนัย แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) และ แบบทดสอบหลังเรียน (Post-test) จำนวน 7 ข้อ ในหัวข้อการเย็บหนัง ทั้ง 3 หน่วยการเรียน ด้วยสถิติการวิเคราะห์ข้อมูล วัดผลจากค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ด้วยสถิติ Paired Samples t-test


ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษาชั้นปีที่ 2 สาขาวิชาออกแบบศิลปหัตถกรรมที่ได้รับการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดการส่งเสริมทักษะในศตวรรษที่ 21 ผ่านสื่อการสอนที่พัฒนาขึ้นใหม่เป็นเวลา 3 สัปดาห์ มีคะแนนทดสอบเฉลี่ยหลังเรียน (51.27) สูงกว่าก่อนเรียน (26.13) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยมีค่าสถิติทดสอบ t เท่ากับ 25.48 (df = 14, p = .000) ซึ่งเป็นไปตามข้อตกลงเบื้องต้นของการวิเคราะห์ด้วยสถิติ Paired Sample t-test แสดงให้เห็นว่าการจัดการเรียนรู้ด้วยสื่อการสอนที่พัฒนาขึ้นส่งผลให้ผู้เรียนมีพัฒนาการด้านความคิดสร้างสรรค์สูงขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศิริโรจน์ ภ., & อิทรสุข ส. (2026). การออกแบบและพัฒนาอุปกรณ์การเรียนการสอนด้านศิลปหัตถกรรม เพื่อสนับนุนการเรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบ มทร.พระนคร, 5(1), 70–84. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/JFAD/article/view/6110
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม. (2538). รูปแบบผลิตภัณฑ์หัตถกรรมไทย. ด่านสุทธาการพิมพ์.

เบลลันกา, เจมส์, และแบรนต์, รอน. (2554). การเปรียบเทียบกรอบความคิดสำหรับทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ในทักษะแห่งอนาคตใหม่ (วรพจน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง และอธิป จิตตฤกษ์, ผู้แปล). โอเพ่นเวิลด์ส.

ทิศนา แขมมณี. (2557). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 18). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิภาพรรณ โสพัฒน. (2562). วิธีการสื่อสารในองค์กรที่มีประสิทธิภาพ. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการ บริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 1(3), 23-30.

ปรียศรี พรหมจินดา. (2567). รูปแบบการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมความเป็นนวัตกรศิลปหัตถกรรมจักสานตาม แนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต,จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/ chulaetd/74409.

พรทิพย์ วรกิจโภคาทร. (2556). ผู้รับสาร. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาหลักและทฤษฎีการสื่อสาร. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ไพเวช วังบอน. (2550). อนาคตของงานหัตถกรรม.วารสารไอดีไซค์, 5(56), 54-57.

เยาวเรศ ภักดีจิตร. (2557). Active Learning กับการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (เอกสารประกอบการเสวนา ทางวิชาการ). หอประชุม มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

วัชรินทร์ จรุงจิตสุนทร. (2548). หลักการและแนวคิดการออกแบบผลิตภัณฑ์. แอ๊ปป้า พริ้นติ้ง.

สมเกียรติ ตั้งกิจวานิช. (2556). ปฏิรูปการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อการเรียนรู้แห่งศตวรรษที่ 21 สถาบันวิจัยเพื่อ การพัฒนาประเทศไทย(ทีดีอาร์ไอ). สำนักงานสถิติแห่งชาติ.

Hidayat, R., Qi, T. Y., Ariffin, P. N. a. B. T., Hadzri, M. H. B. M., Chin, L. M., Ning, J. L. X., & Nasir, N. (2024). Online game-based learning in mathematics education among Generation Z: A systematic review. International Electronic Journal of Mathematics Education. International Electronic Journal of Mathematics Education, 19(1), Article 14024. https://www.iejme.com/article/online-game-basedlearning-in-mathematics- education-among-generation-z-a-systematic-review-14024.

Pasarakonda, S., Maynard, T., Schmutz, J. B., Lüthold, P., & Grote, G. (2025). How Team Familiarity Mitigates Negative Consequences of Team Composition Disruptions: An Analysis of Premier League Teams. Group & Organization Management, 50(3), 840-895. https://doi.org/10.1177/10596011231193176.