แนวทางการจัดวางร้านค้าภายในตลาดชุมชนเพื่อส่งเสริมการใช้แสงธรรมชาติ กรณีศึกษา : ตลาดอิงน้ำ อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างระดับความส่องสว่างจากแสงธรรมชาติและศักยภาพการมองเห็นภายในพื้นที่ชุมชนตลาดอิงน้ำ เพื่อนำเสนอแนวทางการจัดรูปแบบพื้นที่ร้านค้าที่ส่งเสริมสภาวะน่าสบายทางทัศนภาพและความพึงพอใจของผู้ใช้งานบริเวณชุมชนตลาดอิงน้ำ เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาตลาดชุมชนอย่างยั่งยืน แสงสว่างเป็นปัจจัยที่สำคัญและมีอิทธิพลที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวควบคู่ไปกับปัจจัยทางด้านเศรษฐกิจและนโยบายที่มุ่งเน้นการส่งเสริมอัตลักษณ์ของชุมชนและร้านค้า บทความนี้ได้มีการศึกษาการเพิ่มประสิทธิภาพของแสงธรรมชาติผ่านการปรับเปลี่ยนผังการจัดวางร้านค้าตลาดชุมชนกรณีศึกษา ณ ตลาดอิงน้ำอำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี การดำเนินการใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) ในส่วนของการวิจัยเชิงปริมาณได้ดำเนินการสำรวจพื้นที่เพื่อทำการวัดระดับความส่องสว่างเบื้องต้นภายในพื้นที่ตลาด ร่วมกับการเก็บข้อมูลจากแบบสอบถามเพื่อการรับรู้และวัดระดับความพึงพอใจ และความต้องการจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 210 คน ประกอบด้วยเจ้าของกิจการร้านค้าในชุมชนและนักท่องเที่ยว พบว่าระดับค่าความสว่างส่องสว่างเฉลี่ยในพื้นที่ตลาดเดิมมีค่าอยู่ในระดับต่ำกว่ามาตรฐานที่รองรับโดยสมาคมไฟฟ้าแสงสว่างแห่งประเทศไทย และมีความต้องการในการเพิ่มแสงสว่าง ให้มากขึ้น จากผลที่ได้จึงนำไปสู่งานวิจัยเชิงคุณภาพที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์และออกแบบปรับปรุงผังร้านค้า และบริบทโดยรวมของพื้นที่ตลาดชุมชนด้วยการออกแบบเพิ่มแสงธรรมชาติผ่านโปรแกรม DIALux 4.13 และประเมินผลเก็บข้อมูลความพึงพอใจ พบว่าแนวทางการจัดวางตำแหน่งร้านค้า และการจัดการพื้นที่ภายในพื้นที่ตลาดชุมชนโดยไม่มีสิ่งกีดขวางช่องแสงร่วมกับการจัดวางตำแหน่งร้านค้าทุก 2.00 เมตร ช่วยเพิ่มแสงธรรมชาติเข้ามาในพื้นที่ตลาดชุมชนได้มากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ช่วยให้พื้นที่ทางเดินและบริเวณร้านค้าสามารถใช้งานและทำกิจกรรมในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นและพึ่งพาแสงประดิษฐ์ลดน้อยลง ในช่วงเวลากลางวัน เป็นการช่วยประหยัดพลังงานและสร้างความยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาวภายในชุมชนตลาดอิงน้ำ