อิทธิพลของความสัมพันธ์ในที่ทำงานต่อการพัฒนาอาชีพ โดยมีการมีส่วนร่วมของพนักงานเป็นตัวแปรแทรกกลาง
คำสำคัญ:
ความสัมพันธ์ในที่ทำงาน , การมีส่วนร่วมของพนักงาน, การพัฒนาอาชีพ, ตัวแปรแทรกกลาง, อุตสาหกรรมผลิตเครื่องจักรบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์อิทธิพลของความสัมพันธ์ในที่ทำงานต่อการมีส่วนร่วมของพนักงานและการพัฒนาอาชีพ และ 2) เพื่อวิเคราะห์บทบาทของการมีส่วนร่วมของพนักงานในฐานะตัวแปรแทรกกลางระหว่างความสัมพันธ์ในที่ทำงานกับการพัฒนาอาชีพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พนักงานประจำของสถานประกอบการในอุตสาหกรรมผลิตเครื่องจักร จำนวน 359 คน เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคสมการเชิงเส้นบางส่วน
ผลการวิจัยพบว่า ความสัมพันธ์ในที่ทำงานมีอิทธิพลเชิงบวกและมีนัยสำคัญทางสถิติต่อการมีส่วนร่วมของพนักงาน (β = 0.697, p < 0.001) และการพัฒนาอาชีพ (β = 0.586, p < 0.001) การมีส่วนร่วมของพนักงานมีอิทธิพลเชิงบวกต่อการพัฒนาอาชีพ (β = 0.240, p < 0.001) นอกจากนี้ การมีส่วนร่วมของพนักงานมีบทบาทเป็นตัวแปรแทรกกลางบางส่วนในความสัมพันธ์ระหว่างความสัมพันธ์ในที่ทำงานกับการพัฒนาอาชีพ (β_indirect = 0.167, p < 0.001) โดยโมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของการพัฒนาอาชีพได้ร้อยละ 59.7 และของการมีส่วนร่วมของพนักงานได้ร้อยละ 48.6 ข้อค้นพบชี้ให้เห็นถึงกลไกเชิงสาเหตุที่สำคัญของความสัมพันธ์ในที่ทำงานและการมีส่วนร่วมของพนักงานในการส่งเสริมศักยภาพบุคลากรและการพัฒนาอาชีพในบริบทอุตสาหกรรมยุคใหม่
เอกสารอ้างอิง
Alfes, K., Shantz, A. D., Truss, C., & Soane, E. C. (2012). The link between perceived human resource management practices, engagement and employee behaviour: a moderated mediation model. The International Journal of Human Resource Management, 24(2), 330–351. https://doi.org/10.1080/09585192.2012.679950
Areesophonpichet, S., Bhula-Or, R., Malaiwong, W., Phadung, S., & Thanitbenjasith, P. (2024). Thai higher education institutions: Roles and challenges in attracting international talent to accelerate Thai competitiveness in the main economy and industry. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 23(2), 145–164. https://doi.org/10.26803/ijlter.23.2.7
Blau, P. (1964). Exchange and power in social life. Wiley.
Chiaburu, D. S., & Harrison, D. A. (2008). Do peers make the place? Conceptual synthesis and meta-analysis of coworker effects on perceptions, attitudes, OCBs, and performance. Journal of Applied Psychology, 93(5), 1082–1103. https://doi.org/10.1037/0021-9010.93.5.1082
Colquitt, J. A., Conlon, D. E., Wesson, M. J., Porter, C. O. L. H., & Ng, K. Y. (2001). Justice at the millennium: A meta-analytic review of 25 years of organizational justice research. Journal of Applied Psychology, 86(3), 425–445. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.3.425
Cotton, J. L., Vollrath, D. A., Froggatt, K. L., Lengnick-Hall, M. L., & Jennings, K. R. (1988). Employee participation: Diverse forms and different outcomes. Academy of Management Review, 13(1), 8–22. https://doi.org/10.5465/amr.1988.4306768
Cropanzano, R., & Mitchell, M. S. (2005). Social Exchange Theory: An Interdisciplinary Review. Journal of Management, 31(6), 874-900. https://doi.org/10.1177/0149206305279602
Eisenberger, R., Stinglhamber, F., Vandenberghe, C., Sucharski, I. L., & Rhoades, L. (2002). Perceived supervisor support: Contributions to perceived organizational support and employee retention. Journal of Applied Psychology, 87(3), 565–573. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.3.565
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.2307/3151312
Graen, G. B., & Uhl-Bien, M. (1995). Relationship-based approach to leadership: Development of leader-member exchange (LMX) theory of leadership over 25 years: Applying a multi-level multi-domain perspective. The Leadership Quarterly, 6(2), 219–247. https://doi.org/10.1016/1048-9843(95)90036-5
Greenhaus, J. H., Callanan, G. A., & Godshalk, V. M. (2010). Career management (4th ed.). Sage.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M., Danks, N. P., & Ray, S. (2022). Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) using R: A workbook. Springer.
Hall, D. T. (2002). Careers in and out of organizations. Sage.
Harter, J. K., Schmidt, F. L., & Hayes, T. L. (2002). Business-unit-level relationship between employee satisfaction, employee engagement, and business outcomes: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(2), 268–279. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.2.268
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Intaratat, K. (2021). Digital skills scenario of the workforce to promote digital economy in Thailand under & post COVID-19 pandemic. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 5(10), 116–127. https://doi.org/10.4236/ojbm.2022.101007
Jo, H., & Shin, D. (2025) The impact of recognition, fairness, and leadership on employee outcomes: A large-scale multi-group analysis. PLoS ONE, 20(1), e0312951. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0312951
Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. Academy of Management Journal, 33(4), 692–724. https://doi.org/10.2307/256287
Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
Lewlomphaisarl, U., Pungjitwisut, U., Pullpol, W., Suksomboon, K., & Dowrueng, A. (2023). Synergy analysis of industrial, research and university training centers collaboration: A case study in Thailand's Eastern Economic Corridor. In 2023 Portland International Conference on Management of Engineering and Technology (pp. 1–6). IEEE. https://doi.org/10.23919/PICMET59654.2023.10216866
Locke, E. A., & Latham, G. P. (1990). A theory of goal setting & task performance. Prentice-Hall.
Locke, E. A., & Schweiger, D. M. (1979). Participation in Decision-Making: One More Look. In B. M. Staw (Ed.), Research in Organizational Behavior (pp. 265-339). JAI Press.
Maslow, A. H. (1954). Motivation and personality. Harper and Row.
Musikthong, C., & Chutima, P. (2020, April 7–9). The development of machineries and technologies to support digital transformation. In Proceedings of the 2020 International Conference on Management Science and Industrial Engineering (pp. 140–144). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3396743.3396764
Nurhayati, M., Asih, D., Kasmo, A. B. P., & Santosa, A. (2024). Career development and work engagement: Workplace social capital and organizational commitment as moderator and mediator. Jurnal Riset Bisnis dan Manajemen, 17(1), 111–120. https://doi.org/10.23969/jrbm.v17i1.10718
Rasool, S. F., Mohelska, H., Rehman, F. U., Raza, H., & Asghar, M. Z. (2025). Exploring the Nexus Between a Supportive Workplace Environment, Employee Engagement, and Employee Performance in the Kingdom of Saudi Arabia. Administrative Sciences, 15(6), 230. https://doi.org/10.3390/admsci15060230
Rich, B. L., Lepine, J. A., & Crawford, E. R. (2010). Job engagement: Antecedents and effects on job performance. Academy of Management Journal, 53(3), 617–635. https://doi.org/10.5465/AMJ.2010.51468988
Saks, A. M. (2006). Antecedents and consequences of employee engagement. Journal of Managerial Psychology, 21(7), 600–619. https://doi.org/10.1108/02683940610690169
Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3(1), 71–92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
Siddoo, V., Sawattawee, J., Janchai, W., & Thinnukool, O. (2019). An exploratory study of digital workforce competency in Thailand. Heliyon, 5(5), e01723. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2019.e01723
Strauss, G. (2006). Worker participation—Some under-considered issues. Industrial Relations, 45(4), 778–803. https://doi.org/10.1111/j.1468-232X.2006.00451.x
Tims, M., Bakker, A. B., & Derks, D. (2013). The impact of job crafting on job demands, job resources, and well-being. Journal of Occupational Health Psychology, 18(2), 230–240. https://doi.org/10.1037/a0032141
Tuenpusa, P. (2021). Workforce skill development policy guideline for industrial revolution in Thailand. Journal of Education, Society and Behavioural Science, 34(11), 167–175. https://doi.org/10.9734/jesbs/2021/v34i1130376
Wilkinson, A. (1998). Empowerment: Theory and practice. Personnel Review, 27(1), 40–56. https://doi.org/10.1108/00483489810368549
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการจัดการโซ่คุณค่าและกลยุทธ์ธุรกิจ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
