การสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันผ่านการบริหารทรัพยากรมนุษย์:  บทบาทส่งผ่านของความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงานและความสามารถ ด้านนวัตกรรมในวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมของไทย

ศุภณัฐ เพ็ชรศิริ; อรวี  ศรีบุญลือ

ผู้แต่ง

ศุภณัฐ เพ็ชรศิริ ภาควิชาการจัดการ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
อรวี ศรีบุญลือ ภาควิชาการจัดการ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

การบริหารทรัพยากรมนุษย์, ความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงาน, ความสามารถด้านนวัตกรรม, ความได้เปรียบในการแข่งขัน, วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการบริหารทรัพยากรมนุษย์ ความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงาน และความสามารถด้านนวัตกรรมต่อความได้เปรียบในการแข่งขันของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม รวมทั้งศึกษาบทบาทของความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงานและความสามารถด้านนวัตกรรมในฐานะตัวแปรคั่นกลางระหว่างการบริหารทรัพยากรมนุษย์กับความได้เปรียบในการแข่งขัน การวิจัยเป็นเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากบุคลากรของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมจำนวน 400 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างแบบกำลังสองน้อยที่สุดบางส่วน (PLS-SEM)

ผลการวิจัยพบว่า การบริหารทรัพยากรมนุษย์ไม่มีอิทธิพลโดยตรงต่อความได้เปรียบในการแข่งขัน แต่ส่งผลทางอ้อมผ่านความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงานและความสามารถด้านนวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 โดยทั้งสองตัวแปรทำหน้าที่เป็นตัวแปรคั่นกลางแบบสมบูรณ์ นอกจากนี้ยังพบว่าความสามารถด้านนวัตกรรมเป็นกลไกสำคัญที่สุดในการเสริมสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันขององค์กร ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การบริหารทรัพยากรมนุษย์ควรมุ่งส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของพนักงานควบคู่กับการพัฒนาความสามารถด้านนวัตกรรม เพื่อยกระดับความได้เปรียบในการแข่งขันของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

เอกสารอ้างอิง

กัลยา วานิชย์บัญชา. (2564). การวิเคราะห์สถิติขั้นสูงด้วย SPSS for Windows (พิมพ์ครั้งที่ 14). โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิโลบล ป้องภัย และ ประพันธ์ ชัยกิจอุราใจ. (2567). แบบจำลองปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารทรัพยากรมนุษย์กับประสิทธิภาพส่วนบุคคล. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 9(1), 354-373.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

ศิริวรรณ เสรีรัตน์, สมชาย หิรัญกิตติ, จิรศักดิ์ จิยะจันทน์, ชวลิต ประภวานนท์, ณดา จันทร์สม และวลัยลักษณ์ อัตธีรวงศ์. (2548). การวิจัยการตลาด (ฉบับปรังปรุงใหม่). ไดมอนด์ อิน บิสซิเนส เวิร์ด.

สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม. (2566). รายงานสถานการณ์วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมไทย ปี 2566. สสว. https://www.sme.go.th

Aslam, M., Shafi, I., Ahmed, J., de Marin, M. S. G., Flores, E. S., Gutiérrez, M. A. R., & Ashraf, I. (2023). Impact of innovation-oriented human resource on small and medium enterprises’ performance. Sustainability, 15(7), 6273. https://doi.org/10.3390/su15076273

Ateeq, A., Garad, A., Almuraqab, N. A. S., Abdulmohsen, W., & Riyadh, H. A. (2025). The effect of human resource management practices on job security: A case study of Awal Gulf Company in Bahrain. Discover Sustainability, 6, 86. https://doi.org/10.1007/s43621-025-00869-8

Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74-94. https://doi.org/10.1007/BF02723327

Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (2012). Specification, evaluation, and interpretation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 40(1), 8-34. https://doi.org/10.1007/s11747-011-0278-x

Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173

Bhoir, M., & Sinha, V. (2024). Employee well-being human resource practices: A systematic literature review and directions for future research. Future Business Journal, 10(1), 95. https://doi.org/10.1186/s43093-024-00382-w

Buga, L. (2024). High retention HR systems: Bridging employee wellbeing and organizational commitment for sustainable success. Review of Economic Studies and Research Virgil Madgearu, 17(1), 23-47. https://doi.org/10.24193/RVM.2024.17.107

Davidescu, A. A., Apostu, S. A., Paul, A., & Casuneanu, I. (2020). Work flexibility, job satisfaction, and job performance in the Romanian IT sector: The mediating role of employee well-being. Sustainability, 12(15), 6086. https://doi.org/10.3390/su12156086

Dewi, R. S., Alhabsjib, T., Arifin, Z., & Abdillah, Y. (2020). Adaptive capability: Capability to create innovation and competitive advantages of SME's in the Industry 4.0 Era. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 11(2), 124-143.

Elsamani, Y., Mejia, C., & Kajikawa, Y. (2023). Employee well-being and innovativeness: A multi-level conceptual framework based on citation network analysis and data mining techniques. PLoS ONE, 18(1), e0280005. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0280005

Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Structural equation models with unobservable variables and measurement error: Algebra and statistics. Journal of Marketing Research, 18(3), 382-388. https://doi.org/10.2307/3150980

Gutierrez-Gonzalez, L., Monroy, E., Johnson Morgan, M., & Wiesner, R. (2025). Understanding HR attributions and creativity of SMEs employees in Colombia: A qualitative study. Journal of Innovation and Entrepreneurship, 14(1), 7. https://doi.org/10.1186/s13731-025-00464-1

Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2013). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). Sage.

Ibrahim, N. F., Mohamad Sharif, S., Saleh, H., Mat Hasan, N. H., & Jayiddin, N. F. (2023). PERMA well-being and innovative work behaviour: A systematic literature review. F1000Research, 12, 1338. https://doi.org/10.12688/f1000research.141629.1

Katkar, M. P., Waghe, M. A., & Mundhe, S. D. (2024). Employee well-being and performance: The role of HR practices. IOSR Journal of Business and Management, 26(11), 39-46. https://doi.org/10.9790/487X-2611123946

Kim, J. H., & Koo, I. S. (2020). The impact of innovation capability of SMEs companies on corporate performance: Focusing on the mediating effect of competitive advantage. Asia Pacific Journal of Innovation and Entrepreneurship, 14(1), 65-78. https://doi.org/10.12812/ksms.2020.22.1.051

Kramar, R. (2014). Beyond strategic human resource management: is sustainable human resource management the next approach?. The International Journal of Human Resource Management, 25(8), 1069-1089. https://doi.org/10.1080/09585192.2013.816863

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Kutieshat, R., & Farmanesh, P. (2022). The impact of new human resource management practices on innovation performance during the COVID 19 crisis: A new perception on enhancing the educational sector. Sustainability, 14(5), 2872. https://doi.org/10.3390/su14052872

Li, M., Fu, N., Chadwick, C., & Harney, B. (2024). Untangling human resource management and employee wellbeing relationships: Differentiating job resource HR practices from challenge demand HR practices. Human Resource Management Journal, 34(1), 214–235. https://doi.org/10.1111/1748-8583.12527

Li, X., & Borromeo, A. (2024). Mediation of knowledge management on the effect of human resource management practices to innovation capability. International Journal of Global Economics and Management, 8(3), 145-162. https://doi.org/10.62051/ijgem.v4n1.31

Mardiyono, A., & Sugiyarti, G. (2024). The role of product innovation capability in increasing competitive advantage. Saudi Journal of Economics and Finance, 8(4), 456-471. https://doi.org/10.36348/sjef.2024.v08i06.004

Medina-Garrido, J. A., Biedma-Ferrer, J. M., & Bogren, M. (2023). Organizational support for work-family life balance as an antecedent to the well-being of tourism employees in Spain. Journal of Hospitality and Tourism Management, 57(11), 117–129. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2023.08.018

Mousa, S. K., & Othman, M. (2020). The impact of green human resource management practices on sustainable performance in healthcare organizations. Journal of Cleaner Production, 243, 118595. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2019.118595

Nasifoglu Elidemir, S., Ozturen, A., & Bayighomog, S. W. (2020). Innovative behaviors, employee creativity, and sustainable competitive advantage: A moderated mediation. Sustainability, 12(8), 3295. https://doi.org/10.3390/su12083295

Nguyen, D. T., & Dao, T. K. (2023). The mediating role of innovation in the relationship between high-performance human resource management practices and firm performance. Heliyon, 9(12), e22720. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e22720

Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.

Otache, I. (2024). Innovation capability, strategic flexibility and SME performance: The roles of competitive advantage and competitive intensity. African Journal of Economic and Management Studies, 15(2), 234-251. https://doi.org/10.1108/AJEMS-06-2023-0221

Otoo, F. N. K., Adjei Junior, P. N., Agyeman, G. A., & Bekoe, R. (2025). Examining the relationship between human resource management practices and employee creativity: The mediating role of organizational learning capability. African Journal of Economic and Management Studies, 17(2), 195–240. https://doi.org/10.1108/AJEMS-08-2024-0434

Patil, E. (2020). How is employee well-being affected by human resource management practices?. International Journal of Indian Psychology, 8(4), 1312-1318.

Peterson, R. A. (2000). A meta-analysis of variance accounted for and factor loadings in exploratory factor analysis. Marketing Letters, 11(3), 261-275. https://doi.org/10.1023/A:1008191211004

Rodhiah, R., & Hidayah, N. (2021). Sustainable development innovation: The effect of flexible HRM behavior on SME innovation. Economit Journal: Scientific Journal of Accountancy, Management and Finance, 1(4), 231-240. https://doi.org/10.33258/economit.v1i4.589

Syed, A., Ayupp, K., & Kamal, K. A. M. (2023). The Impact of Internal Corporate Social Responsibility in Enhancing Competitive Advantage. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 13(4), 1852 –1862. http://dx.doi.org/10.6007/IJARBSS/v13-i4/16457

Szalai, S. M., Jenei, S., & Remsei, S. (2024). Enhancing employee retention in small businesses through an innovative methodology. Journal of Infrastructure, Policy and Development, 8(16), 9607. http://dx.doi.org/10.24294/jipd9607

Tippins, M. J., & Sohi, R. S. (2003), IT competency and firm performance: is organizational learning a missing link?. Strategic Management Journal, 24(8), 745-761. https://doi.org/10.1002/smj.337

Van der Merwe, C. P., & Olivier, B. H. (2024). The relationship between employee well-being and organisational effectiveness. SA Journal of Industrial Psychology, 50, a2169. https://doi.org/10.4102/sajip.v50i0.2169

Wongsansukcharoen, J., & Thaweepaiboonwong, J. (2023). Effect of innovations in human resource practices, innovation capabilities, and competitive advantage on small and medium enterprises’ performance in Thailand. European Research on Management and Business Economics, 29(1), 1–13. https://doi.org/10.1016/j.iedeen.2022.100210