บทบาทของคุณภาพข้อมูลและความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูลในความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถการจัดการข้อมูลดิจิทัลกับคุณภาพการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ ขององค์กรธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในประเทศไทย

ธีทัต ตรีศิริโชติ

ผู้แต่ง

ธีทัต ตรีศิริโชติ สาขาวิชาวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

คำสำคัญ:

ความสามารถการจัดการข้อมูลดิจิทัล , คุณภาพข้อมูล , ความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูล , คุณภาพการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ , วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) อิทธิพลของความสามารถการจัดการข้อมูลดิจิทัลต่อคุณภาพข้อมูล ความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูล และคุณภาพการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (2) อิทธิพลของคุณภาพข้อมูลและความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูลต่อคุณภาพการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ และ (3) บทบาทการส่งผ่านของคุณภาพข้อมูลและความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูลในองค์กรธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมของประเทศไทย การวิจัยเป็นเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากผู้ประกอบการ ผู้บริหาร และบุคลากร จำนวน 300 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างกำลังสองน้อยที่สุดบางส่วน โดยใช้การบูตสแตรปจำนวน 5,000 ครั้ง

ผลการวิจัยพบว่า ความสามารถการจัดการข้อมูลดิจิทัลมีอิทธิพลเชิงบวกต่อคุณภาพข้อมูล (β = 0.675) ความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูล (β = 0.506) และคุณภาพการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (β = 0.197) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คุณภาพข้อมูลมีอิทธิพลต่อคุณภาพการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (β = 0.449) สูงกว่าความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูล (β = 0.230) นอกจากนี้ คุณภาพข้อมูลและความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูลมีบทบาทส่งผ่านอย่างมีนัยสำคัญ โดยมีอิทธิพลทางอ้อมเท่ากับ 0.303 และ 0.116 ตามลำดับ และมีอิทธิพลทางอ้อมรวมเท่ากับ 0.420 ซึ่งสูงกว่าอิทธิพลทางตรง จึงเป็นการส่งผ่านแบบเสริมบางส่วน ผลการวิจัยชี้ว่าองค์กรควรยกระดับคุณภาพข้อมูลควบคู่กับความพร้อมในการวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อเปลี่ยนความสามารถด้านการจัดการข้อมูลดิจิทัลให้เกิดคุณค่าต่อการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์

เอกสารอ้างอิง

Abu-El-Haija, R., Mat, N., Mat Isa, R., & Abdullah, N. A. (2026). Big data analytics capability, knowledge management processes, digital innovation, and firm performance in UAE ICT firms. Cogent Business and Management, 13(1), 2665437. https://doi.org/10.1080/23311975.2026.2665437

Aldossari, S., Mokhtar, U. A., & Abdul Ghani, A. T. (2025). Empowering Saudi manufacturing small and medium enterprises: A framework for big data analytics adoption and its impact on decision-making. SAGE Open, 15(3), 21582440251369162. https://doi.org/10.1177/21582440251369162

Aljehani, S. B., Abdo, K. W. A., Hidayat-ur-Rehman, I., Badran, D. M. I., & Abdelhady, M. A. (2026). Digital transformation in SMEs: Governance performance mediated by AI-enabled analytics and process integration. Systems, 14(3), 324. https://doi.org/10.3390/systems14030324

Batini, C., & Scannapieco, M. (2016). Data and Information Quality: Dimensions, Principles and Techniques. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-24106-7

Behl, A., Gaur, J., Pereira, V., Yadav, R., & Laker, B. (2022). Role of big data analytics capabilities to improve sustainable competitive advantage of MSME service firms during COVID-19: A multi-theoretical approach. Journal of Business Research, 148, 378–389. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.05.009

Bhavikatta, N. B. (2026). The impact of predictive and prescriptive big data analytics on sustainable product development through technological innovation in manufacturing SMEs. Production and Manufacturing Research, 14(1), 2618335. https://doi.org/10.1080/21693277.2026.2618335

Dehe, B., Subasinghage, M., & Mirzaei, M. (2026). Orchestrating resources for big data analytics implementation in manufacturing SMEs: Insights into managerial role and engagement. Production Planning and Control, 37(6), 521-553. https://doi.org/10.1080/09537287.2025.2561966

Eisenhardt, K. M., & Zbaracki, M. J. (1992). Strategic decision making. Strategic Management Journal, 13(S2), 17-37. https://doi.org/10.1002/smj.4250130904

Elbanna, S., & Child, J. (2007). The influence of decision, environmental and firm characteristics on the rationality of strategic decision-making. Journal of Management Studies, 44(4), 561-591. https://doi.org/10.1111/j.1467-6486.2006.00670.x

Electronic Transactions Development Agency. (2021, December 15). Thailand Internet user behavior 2021. https://www.etda.or.th/th/pr-news/ETDA-released-IUB-2021.aspx

Gupta, M., & George, J. F. (2016). Toward the development of a big data analytics capability. Information and Management, 53(8), 1049-1064. https://doi.org/10.1016/j.im.2016.07.004

Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Sage.

Harman, H. H. (1976). Modern Factor Analysis (3rd ed.). University of Chicago Press.

Haverila, M., Haverila, K., Gani, M. O., & Mohiuddin, M. (2025). The relationship between the quality of big data marketing analytics and marketing agility of firms: The impact of the decision-making role. Journal of Marketing Analytics, 13(1), 162–179. https://doi.org/10.1057/s41270-024-00301-6

Khatri, V., & Brown, C. V. (2010). Designing data governance. Communications of the ACM, 53(1), 148-152. https://doi.org/10.1145/1629175.1629210

Li, L., Lin, J., Ouyang, Y., & Luo, X. R. (2022). Evaluating the impact of big data analytics usage on the decision-making quality of organizations. Technological Forecasting and Social Change, 175, 121355. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.121355

Mikalef, P., Boura, M., Lekakos, G., & Krogstie, J. (2019). Big data analytics capabilities and innovation: The mediating role of dynamic capabilities and moderating effect of the environment. British Journal of Management, 30(2), 272-298. https://doi.org/10.1111/1467-8551.12343

Mikalef, P., Krogstie, J., Pappas, I. O., & Pavlou, P. A. (2020). Exploring the relationship between big data analytics capability and competitive performance: The mediating roles of dynamic and operational capabilities. Information & Management, 57(2), 103169. https://doi.org/10.1016/j.im.2019.05.004

Morales-Serazzi, M., González-Benito, Ó., & Martos-Partal, M. (2023). A new perspective of BDA and information quality from final users of information: A multiple study approach. International Journal of Information Management, 73, 102683. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2023.102683

Motjolopane, I., & Chanza, M. (2023). Digital transformation dimensions for evaluating SMEs’ readiness for big data analytics and artificial intelligence: A review. International Journal of Research in Business and Social Science, 12(7), 583–595. https://doi.org/10.20525/ijrbs.v12i7.2837

Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.

Office of Small and Medium Enterprises Promotion (OSMEP). (2024). SME Statistics and Reports 2024. Office of Small and Medium Enterprises Promotion.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2021). The digital transformation of SMEs. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/bdb9256a-en

Petrescu, M., & Krishen, A. S. (2026). Marketing analytics and organizational capability: The necessity of data quality. Journal of Marketing Analytics, 14, 393–395. https://doi.org/10.1057/s41270-026-00492-0

Redman, T. C. (2008). Data driven: Profiting from your most important business asset. Harvard Business Press.

Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 2(2), 49–60.

Sayyadi, M. (2024). How to improve data quality to empower business decision-making process and business strategy agility in the AI age. Business Information Review, 41(3), 124-129. https://doi.org/10.1177/02663821241264705

Seppänen, S., Ukko, J., & Saunila, M. (2025). Understanding determinants of digital transformation and digitizing management functions in incumbent SMEs. Digital Business, 5(1), 100106. https://doi.org/10.1016/j.digbus.2025.100106

Serra, F., Peralta, V., Marotta, A., & Marcel, P. (2024). Use of context in data quality management: A systematic literature review. ACM Journal of Data and Information Quality, 16(3), 1-41. https://doi.org/10.1145/3672082

Sharma, R., Mithas, S., & Kankanhalli, A. (2014). Transforming decision-making processes: A research agenda for understanding the impact of business analytics on organizations. European Journal of Information Systems, 23(4), 433-441. https://doi.org/10.1057/ejis.2014.17

Teece, D. J. (2018). Business models and dynamic capabilities. Long Range Planning, 51(1), 40-49. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2017.06.007

Van Hoang, D., Thi Hien, N., Van Thang, H., Nguyen Truc Phuong, P., & Thi-Thuy Duong, T. (2025). Digital capabilities and sustainable competitive advantages: The case of emerging market manufacturing SMEs. SAGE Open, 15(2). https://doi.org/10.1177/21582440251329967

Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118-144. https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003

Wamba, S. F., Gunasekaran, A., Akter, S., Ren, S. J.-F., Dubey, R., & Childe, S. J. (2017). Big data analytics and firm performance: Effects of dynamic capabilities. Journal of Business Research, 70, 356-365. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2016.08.009

Wang, R. Y., & Strong, D. M. (1996). Beyond accuracy: What data quality means to data consumers. Journal of Management Information Systems, 12(4), 5-33. https://doi.org/10.1080/07421222.1996.11518099

Warner, K. S. R., & Wäger, M. (2019). Building dynamic capabilities for digital transformation: An ongoing process of strategic renewal. Long Range Planning, 52(3), 326-349. https://doi.org/10.1016/j.lrp.2018.12.001

Wei, J., & Shen, Y. (2025). Impact and mechanism of digital transformation on performance in manufacturing firms. Innovation and Green Development, 4(1), 100205. https://doi.org/10.1016/j.igd.2025.100205