การพัฒนาหลักสูตรเพื่อเสริมสร้างนวัตกรชุมชนโดยใช้มัสยิดเป็นฐาน ในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม จังหวัดปัตตานี
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีจุดประสงค์การวิจัยเพื่อพัฒนาหลักสูตรการเสริมสร้างนวัตกรชุมชนโดยใช้มัสยิดเป็นฐานในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรมจังหวัดปัตตานี วิธีการดำเนินการศึกษาวิจัย 4 ขั้นตอน คือ 1) การศึกษาข้อมูลพื้นฐานของการพัฒนาหลักสูตร 2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพหลักสูตร 3) ศึกษาผลการใช้หลักสูตร และ 4) ประเมินและปรับปรุงหลักสูตร การเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบด้วย เก็บข้อมูลจากอิหม่าม คณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิด จำนวน 10 มัสยิด ๆ ละ 2 คน จำนวนทั้งหมด 20 คน การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา โดยอิงตามกรอบการสัมภาษณ์เชิงลึก สัมภาษณ์กลุ่ม เพื่อตอบวัตถุประสงค์การวิจัย ผลการวิจัยพบว่า การพัฒนาหลักสูตรเพื่อเสริมสร้างนวัตกรชุมชนโดยใช้มัสยิดเป็นฐานในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม จังหวัดปัตตานี คือ หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นมีโครงสร้างชัดเจน ครอบคลุมวัตถุประสงค์ เนื้อหา กิจกรรมการเรียนรู้ และการประเมินผลที่สอดคล้องกับบริบทสังคมพหุวัฒนธรรม โดยมุ่งเสริมสร้างคุณลักษณะและสมรรถนะของนวัตกรชุมชนทั้งด้านศาสนา ความเป็นผู้นำ การบริหารจัดการ การคิดวิเคราะห์ และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ และสอดคล้องกับวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่ ประกอบด้วยวิสัยทัศน์ หลักการ จุดมุ่งหมาย สมรรถนะและคุณลักษณะมุสลิมที่พึงประสงค์ จุดประสงค์รายวิชา มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด เนื้อหาสาระ สื่อการเรียนรู้ ร่วมถึงการวัดและประเมินผล และกิจกรรมเสริมหลักสูตร การนำหลักสูตรไปใช้สามารถสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องในการพัฒนาผู้เรียนให้มีสมรรถนะและคุณลักษณะที่พึงประสงค์อย่างครอบคลุม เป็นมุสลิมที่มีคุณภาพสร้างประชาชาติที่ดี สามารถสร้างประโยชน์ให้กับสังคม ประเทศชาติ และประชาชาติอย่างสันติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ขัติยา ปิยะรังสี ศักดา สวาทะนันทน์ น้ำผึ้ง อินทะเนตร และ อุไรวรรณ หาญวงค์. (2563). คุณลักษณะของนวัตกรรุ่นเยาว์. วารสารศิลปศาสตร์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 22(2), 438-458.
ขันทอง วัฒนะประดิษฐ์ และคณะ. (2564). รูปแบบการสร้างสังคมพหุวัฒนธรรมไร้รอยต่อทางศาสนา. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(3), 436-450.
จันทร์จิรา เหลาราช. (2567).ความสามารถทางดิจิทัลสำหรับนวัตกรสังคมเพื่อพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้. วารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม, 18(1), 21-38.
จามรี พระสุนิล. (2563). การส่งเสริมนวัตกรชาวบ้านของชุมชนบ้านปางสา ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. วารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์, 43(2), 181-218.
นิลุบล ศรีเทพ และคณะ. (2566). การพัฒนาสมรรถนะของนวัตกรชุมชนด้านการส่งเสริมศักยภาพการจัดการกลุ่มอาชีพผู้สูงอายุในชุมชนสู่การเพิ่มรายได้เพื่อรองรับสังคมสูงวัย. วารสารบริหารธุรกิจและศิลปศาสตร์ ราชมงคลล้านนา, 11(2), 215-230.
ยุทธนา นรเชฏฺโฐ และ จุฑารัตน์ ทองอินทร์. (2563). การอยู่ร่วมกันของคนในสังคมพหุวัฒนธรรมในประเทศไทย. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(1), 102-118.
รัตติยา เหนืออํานาจ และคณะ. (2565). การพัฒนากระบวนทัศน์และความเข้าใจทางพหุวัฒนธรรมกับการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(1), 212-226.
ศดานัน บุญรอด และ สุกัญญา แช่มช้อย. (2564). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการบริหารวิชาการของโรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วน จังหวัดกาญจนบุรี ตามแนวคิดสมรรถนะนวัตกรสังคม. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 15(2), 106-119.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). แนวทางการพัฒนาหลักสูตรฐานชุมชนและหลักสูตรท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อับดุลย์ลาเต๊ะ สาและ และคณะ. (2566). รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตของสังคมพหุวัฒนธรรมโดยมีมัสยิดเป็นฐานในจังหวัดปัตตานี. วารสารมนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย, 4(2), 84-97.
อับดุลย์ลาเต๊ะ สาและ และคณะ.. (2567). บทบาทมัสยิดต่อการพัฒนาชุมชนมุสลิมในสังคมพหุวัฒนธรรมจังหวัดปัตตานี. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 3(1), 73-79.
อัฏฐพล เทพยา และอนุชุา แพงเกษร . (2566). นวัตกรรมชุมชน: การสร้างสรรค์และการพัฒนาชุมชนสันติสุขต้นแบบ. Journal of Social Sciences and Humanities Research in Asia มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, 28(3), 45-62.
Al-Attas, S. M. N. (2020). The concept of education in Islam: A framework for an Islamic philosophy of education. Kuala Lumpur: ISTAC.
Hashim, R. (2020). Educational dualism in Malaysia: Implications for theory and practice. Oxford University Press.
Hashim, R., & Langgulung, H. (2021). Islamic education and human development: Integrating knowledge and values. Journal of Islamic Educational Studies, 9(2), 15-32.
Ministry of Higher Education, Science, Research and Innovation. (2023). Thailand higher education and human resource development strategy (2023-2027). Bangkok: Ministry of Higher Education.
OECD. (2021). Education 2030: The future of education and skills. Paris: OECD Publishing.
Ornstein, A. C., & Hunkins, F. P. (2022). Curriculum: Foundations, principles, and issues (8th ed.). Pearson Education.
Syahril, S., Fajri, S., Fauzani, F., Putri, A. R., & Zulpadrianto, Z. (2024). Exploring religious moderation in community-based learning within multicultural societies. Journal of Contemporary Islam and Muslim Societies, 8(2), 155-170.
Tyler, R. W. (2021). Basic principles of curriculum and instruction (Revised ed.). University of Chicago Press.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris: UNESCO.