แนวทางการจัดการความขัดแย้งโครงการเมืองต้นแบบอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห่งอนาคต อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

นูรมา สามะ; นฤทธิ์ ดวงสุวรรณ์; อุมาพร มุณีแนม

ผู้แต่ง

นูรมา สามะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
นฤทธิ์ ดวงสุวรรณ์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
อุมาพร มุณีแนม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

คำสำคัญ:

การจัดการความขัดแย้ง, เมืองต้นแบบ, อุตสาหกรรมก้าวหน้า

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์สาเหตุความขัดแย้งที่เกิดจากโครงการเมืองต้นแบบอุตสาหกรรมก้าวหน้าแห่งอนาคต อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา และ 2. เสนอแนวทางการจัดการความขัดแย้งทั้งในระยะสั้นและระยะยาวให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชนในพื้นที่ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพโดยเก็บข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ การสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มตัวอย่าง 41 คน การศึกษาจากสื่อสังคมออนไลน์ และการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมในพื้นที่ 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลนาทับ ตลิ่งชัน และสะกอม ซึ่งเป็นพื้นที่หลักที่ได้รับผลกระทบจากโครงการ

ผลการวิจัยพบว่า ความขัดแย้งมีสาเหตุหลัก 5 ประการ ได้แก่ 1. ความขัดแย้งด้านข้อมูล เนื่องจากการรับรู้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วนและไม่โปร่งใส 2. ความขัดแย้งด้านผลประโยชน์ จากความกังวลของชุมชนเกี่ยวกับผลกระทบต่อทรัพยากรและอาชีพ 3. ความขัดแย้งด้านความสัมพันธ์ ที่สะท้อนความไม่ไว้วางใจต่อภาครัฐจากประสบการณ์ในอดีต 4. ความขัดแย้งด้านโครงสร้าง อันเกิดจากการบริหารแบบรวมศูนย์ที่ไม่เปิดพื้นที่ให้ประชาชนมีส่วนร่วม และ 5. ความขัดแย้งด้านค่านิยม ที่เกิดจากความแตกต่างในแนวคิดการพัฒนาระหว่างรัฐและชุมชน แนวทางการจัดการที่เสนอ ได้แก่ การจัดตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างรัฐ เอกชน และชุมชน การพัฒนาช่องทางสื่อสารที่เข้าถึงได้การใช้กระบวนการเจรจาแบบสันติวิธี การประเมินผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ (SEA) และการสร้างความไว้วางใจระยะยาวผ่านการกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอน

เอกสารอ้างอิง

กนกกุล เพชรอุทัย. (2567). ประเด็นความขัดแย้งและแนวทางแก้ไข กรณีศึกษา โครงการสำรวจและออกแบบทางต่างระดับ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 12(2), 189–200.

ธีรนนท์ ประเสริฐกมลเทพ. (2562). ขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองต่อต้านและสนับสนุน การใช้เทคโนโลยี GMOs ในเกษตรกรรมไทย. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 9(3), 114–125.

ธีรพงษ์ คำอุ่น และคณะ. (2564). ความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศไทย: ภาคอุตสาหกรรม. วารสารการเมือง การบริหาร และกฎหมาย, 13(1), 41-58.

นิวดี สาหีม และฮาซันอักริม ดงนะเด็ง. (2566). การวิเคราะห์ความขัดแย้งจากโครงการพัฒนาอุตสาหกรรมขนาดใหญ่: กรณีศึกษานิคมอุตสาหกรรมจะนะ. วารสารความขัดแย้งและสันติศึกษา, 2(1), 143-178.

พรมงคล ชิดชอบ. (2565). แนวคิดการจัดการความขัดแย้งในการดำเนินการโครงการพัฒนาแหล่งน้ำ. สืบค้น 4 พฤษภาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/DXPQA

สุภาภรณ์ ทะวะละ และทัศนะ ศรีปัตตา. (2566). การศึกษาความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาสมรรถนะด้านมุ่งผลสัมฤทธิ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1. วารสารวิจัยราชภัฏธนบุรี รับใช้สังคม, 9(1), 63–81.

Chambers, R. (1983). Rural Development: Putting the Last First. London: Longman.

Galtung, J. (1996). Peace by Peaceful Means. London: SAGE Publications.

Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook (2nd ed.). SAGE Publications.

Moore, C. W. (1986). The Mediation Process: Practical Strategies for Resolving Conflict. San Francisco: Jossey-Bass.

_____. (2003). The Mediation Process: Practical Strategies for Resolving Conflict (3rd ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.