แนวคิดว่าด้วยความเสมอภาค วิเคราะห์ในเชิงปรัชญาทางการเมืองตะวันตกและตามแนวพุทธ

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งวิเคราะห์แนวคิดเรื่องความเสมอภาคในเชิงปรัชญา โดยเปรียบเทียบระหว่างปรัชญาตะวันตกและหลักคำสอนในพุทธศาสนา เพื่อค้นหามิติที่หลากหลายของความเสมอภาคและวิธีที่แนวคิดทั้งสองสามารถเสริมสร้างกันในบริบทสังคมสมัยใหม่ ปรัชญาตะวันตก ที่มุ่งเน้นการสร้างความเสมอภาคผ่านโครงสร้างสังคม เช่น กฎหมาย เศรษฐกิจ และการเมือง โดยชี้ให้เห็นว่าการลดความเหลื่อมล้ำในระดับโครงสร้างคือกุญแจสู่ความยุติธรรม พุทธศาสนานำเสนอแนวคิดความเสมอภาคในระดับจิตวิญญาณ โดยเน้นการละวางอัตตาและการตระหนักถึงศักยภาพที่เท่าเทียมกันของมนุษย์ทุกคนในการเข้าถึงความหลุดพ้นจากทุกข์ บทความนี้ยังชี้ให้เห็นจุดร่วมของแนวคิดทั้งสอง ได้แก่ การปฏิเสธการแบ่งแยกและการเลือกปฏิบัติ รวมถึงการมุ่งสร้างความยุติธรรมในสังคม แนวคิดตะวันตกและพุทธศาสนายังมีจุดเด่นและข้อจำกัดที่แตกต่างกัน โดยแนวคิดตะวันตกเน้นการแก้ไขปัญหาในระดับระบบ แต่ขาดความลึกซึ้งในด้านจิตใจ ขณะที่พุทธศาสนาเน้นการพัฒนาภายในที่สามารถลดความขัดแย้งในระยะยาว แต่ขาดกรอบปฏิบัติที่ชัดเจนในเชิงระบบ ยังได้เสนอกรณีศึกษา ที่ผสานโครงสร้างทางสังคมแบบตะวันตกกับคุณค่าจิตวิญญาณของพุทธศาสนา เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจและจิตใจ การประยุกต์ใช้แนวคิดทั้งสองในบริบทสมัยใหม่ การสร้างสังคมที่สมดุลและยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยทั้งการจัดการระบบภายนอกและการพัฒนาภายในร่วมกัน