มาเลเซียกับความย้อนแย้งเชิงนโยบาย : กรณีคาสิโนในรัฐที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความย้อนแย้งเชิงนโยบายระหว่างบทบัญญัติของศาสนาอิสลามกับการดำเนินนโยบายการพนันอย่างถูกกฎหมายของรัฐบาลมาเลเซีย 2. เพื่อวิเคราะห์แนวทางการประนีประนอมของรัฐมาเลเซียในการจัดการอุตสาหกรรมคาสิโนในบริบทที่อิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ และ 3. เพื่อประเมินผลกระทบทางสังคม เศรษฐกิจ และจริยธรรม พร้อมเสนอข้อค้นพบที่สามารถประยุกต์ใช้ในบริบทไทยและอาเซียน รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยใช้แนวคิด State Pragmatism, Confessional Muslim-Based State, Policy Contradiction Theory และแนวคิดการอยู่ร่วมกันของศาสนาและเศรษฐกิจ เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือ ประเทศมาเลเซีย โดยเฉพาะกรณีศึกษา Genting Highlands ศึกษาเอกสารทางด้านรัฐศาสตร์ กฎหมาย และอิสลามศึกษา โดยการวิเคราะห์เอกสาร การสังเคราะห์งานวิชาการ และการทบทวนรายงานของภาครัฐและภาคประชาสังคม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและเขียนบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. รัฐมาเลเซียดำเนินนโยบายที่ขัดแย้งกันเองโดยยอมให้มีคาสิโนอย่างถูกกฎหมายแม้อิสลามห้ามการพนัน ซึ่งสะท้อนความย้อนแย้งเชิงนโยบายภายใต้โครงสร้างรัฐที่รับรองศาสนา 2. รัฐใช้กลไกกฎหมายคู่ขนานและพื้นที่เฉพาะเพื่อประนีประนอมศาสนากับเศรษฐกิจ เช่น ห้ามมุสลิมเข้าคาสิโน แต่เปิดให้ผู้ไม่ใช่มุสลิมสามารถเข้าได้ 3. แม้นโยบายนี้จะสร้างรายได้จำนวนมากแก่รัฐแต่ก็ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของรัฐมาเลเซียในโลกมุสลิม และถูกวิพากษ์ในเชิงศีลธรรมจากกลุ่มศาสนาและประชาสังคม องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่ารัฐมุสลิมในโลกสมัยใหม่มีแนวโน้มใช้แนวทางประนีประนอมระหว่างศรัทธากับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ โดยกำหนดพื้นที่เฉพาะเพื่อควบคุมสิ่งต้องห้าม ซึ่งบทเรียนนี้มีคุณค่าสำหรับการออกแบบนโยบายในรัฐพหุวัฒนธรรม เช่น ไทยหรือประเทศอื่น ที่ต้องเผชิญกับความหลากหลายของศรัทธาและการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างรอบด้าน