การพัฒนาความเข้มแข็งในการบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกรเพื่อยกระดับ การท่องเที่ยวเชิงเกษตรบนแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ในพื้นที่อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาความเข้มแข็งและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเข้มแข็งในการบริหารจัดการของกลุ่มเกษตรกร 2. พัฒนาและประเมินผลการพัฒนาความเข้มแข็งในการบริหารจัดการของกลุ่มเกษตรกรในการจัดการท่องเที่ยวเกษตรเชิงสร้างสรรค์ วิธีดำเนินการวิจัยเป็นการวิจัยเพื่อพัฒนา (Research for Development) หน่วยในการวิเคราะห์ (Unit of Analysis) เป็นกลุ่มเกษตรกร โดยประชากรเป็นกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่อำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ การวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ โดยระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีการวิเคราะห์อำนาจในการทดสอบ ได้จำนวน 54 กลุ่ม เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ระยะที่ 2 เป็นการพัฒนาความเข้มแข็งได้ใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และประเมินผลการพัฒนาโดยการทบทวนหลังปฏิบัติงาน และสรุปผลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1. กลุ่มเกษตรกรมีความเข้มแข็งในการบริหารจัดการกลุ่มระดับปานกลาง ( =2.77, S.D. 0.76) โดยปัจจัยที่สัมพันธ์กับความเข้มแข็ง ได้แก่ เจตคติต่อการท่องเที่ยวเชิงเกษตรของประธานกลุ่ม การมีส่วนร่วมในการดำเนินงานของกลุ่ม การมีเครือข่ายกับองค์กรภายนอกชุมชน และจำนวนสมาชิกกลุ่ม โดยปัจจัยทั้งหมดร่วมกันอธิบายความผันแปรของความเข้มแข็งในการบริหารจัดการของกลุ่ม ร้อยละ 78.30 (R²= 0.783, F= 17.691, P<0.01) 2. ผลการพัฒนาความเข้มแข็งในการบริหารจัดการกลุ่มเกษตรกรโดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มุ่งเน้นการมีส่วนร่วมในการพัฒนาตั้งแต่การร่วมคิด วางแผน และลงมือปฏิบัติร่วมกัน ทั้งในการบริหารจัดการกลุ่ม การกำหนดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงเกษตร การทดสอบความเหมาะสมของเส้นทาง และการฝึกปฏิบัติกลุ่มเกษตรกรในการรับนักท่องเที่ยว ซึ่งภายหลังการพัฒนาพบว่าผู้ร่วมทดสอบเส้นทางมีความพึงพอใจในโปรแกรมและเส้นทางการท่องเที่ยว กิจกรรม และการบริหารจัดการของกลุ่มเกษตรในการให้บริการนักท่องเที่ยว