การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี

พระครูวิโรจน์กาญจนเขต  (นัทกฤต ปทุมมารัชเชปัณณ์); เติมศักดิ์  ทองอินทร์; สุรพล  สุยะพรหม

ผู้แต่ง

พระครูวิโรจน์กาญจนเขต (นัทกฤต ปทุมมารัชเชปัณณ์) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
เติมศักดิ์ ทองอินทร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สุรพล สุยะพรหม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การกล่อมเกลาทางการเมือง, ความเป็นพลเมือง, ภาวนา 4

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี 3. นำเสนอการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่าง 291 คน สถิติที่ใช้คือ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการถดถอยพหุคุณ การวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 รูปหรือคน โดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลแบบอรรถาธิบายและพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย ภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( $\bar{x}$ = 3.59, S.D. = 0.83) 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี คือ การกล่อมเกลาทางการเมือง และหลักภาวนา 4 และทั้งสองปัจจัยมีอิทธิพลต่อความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยร้อยละ 72.5 และอิทธิพลจากปัจจัยอื่นร้อยละ 27.5 3. การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย พบว่า การส่งเสริมการสร้างพลเมืองที่ดีในสังคมประชาธิปไตย สถาบันต่าง ๆ มีบทบาทสำคัญ นอกจากนั้น หลักภาวนา 4 กายภาวนา ส่งเสริมวินัยผ่านกิจกรรมจิตอาสา เพื่อปลูกฝังความรับผิดชอบและการเคารพกติกาสังคม สีลภาวนา พัฒนาพฤติกรรมผ่านสภานักเรียน เสวนาสังคม เสริมจริยธรรมและการเคารพความคิดเห็นที่แตกต่าง จิตภาวนา ฝึกสติ สมาธิเพื่อเสริมสร้างการมีส่วนร่วมทางการเมืองที่สร้างสรรค์ และปัญญาภาวนา ใช้หลักพุทธธรรม พัฒนาทักษะคิดวิเคราะห์ ตัดสินใจอย่างมีเหตุผล

เอกสารอ้างอิง

ณฐมน หมวกฉิม. (2564). การตื่นตัวทางการเมืองของเยาวชนในระบอบประชาธิปไตยที่มีผลต่อการเลือกตั้งทั่วไปของไทย (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูสุชัยพัชรมงคล. (2564). การพัฒนาศักยภาพของเยาวชนในจังหวัดเพชรบูรณ์ด้วยหลักพุทธธรรม. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 6(3), 189-205.

พระอุดมสิทธินายก (กำพล คุณงฺกโร). (2567). การพัฒนาการตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยที่มีผลต่อการเลือกตั้งทั่วไป (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์) พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) นนทบุรี. (2567). ข้อมูลโรงเรียน. สืบค้น 13 สิงหาคม 2567, จากhttps://bodindechanon.ac.th/?Cont=About&Id=4

วัชรินทร์ ชาญศิลป์. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อการอบรมกล่อมเกลาทางการเมืองของเยาวชนไทย. วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 6(1), 1-26.

ศรัณย์กร สังข์สิงห์. (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยของเยาวชนในจังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 6(3), 217–229.

สุมาลี บุญเรือง. (2564). การพัฒนาการตื่นตัวทางการเมืองของประชาชนในระบอบประชาธิปไตยที่มีผลต่อการเลือกตั้งทั่วไป (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Almond, G.A. & Verba, S. (1963). Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations. New Jersey: Princeton University Press.

Chong, D., & Druckman, J.N. (2007). Framing theory. Annual Review of Political Science, 10, 103-126.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd Ed.). NewYork: Harper and Row Publications.