พุทธวิธีส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนโดยผู้นำชุมชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง

ผู้แต่ง

  • กิติพงษ์ แสนกาวี มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระครูศรีปวรบัณฑิต (บวรวิทย์ รตนโชโต) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • ยุทธนา ปราณีต มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

พุทธวิธี, ความปรองดอง, สมานฉันท์, ผู้นำชุมชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรมกับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง และ 3. นำเสนอพุทธวิธีส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนโดยผู้นำชุมชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ประกอบด้วย การวิจัยเชิงปริมาณที่ทำการแจกแบบสอบถาม โดยมีประชากรคือประชาชนที่มีสิทธิเลือกตั้งในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง จำนวน 17,601 คน โดยใช้สูตรของทาโร่ ยามาเน่ ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 392 คน ได้ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามที่ 0.948 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิจัยเชิงคุณภาพใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง พบว่า โดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก (equation = 3.76) 2. ความสัมพันธ์ระหว่างหลักสาราณียธรรมกับความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง พบว่า มีความสัมพันธ์กันในเชิงบวก โดยมีระดับนัยสำคัญสูงมาก และ 3. พุทธวิธีส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนโดยผู้นำชุมชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง พบว่า 1. ด้านเมตตากายกรรม ด้วยการแสดงออกให้เกิดความประทับใจและน่านับถือ 2. ด้านเมตตาวจีกรรม ด้วยการใช้คำพูดด้วยความเคารพและมีเหตุผล 3. ด้านเมตตามโนกรรม ด้วยการย้ำเตือนถึงความสำคัญของการคิดดีต่อกัน 4. ด้านสาธารณโภคี ด้วยการจัดกิจกรรมร่วมที่เน้นให้เกิดประโยชน์กับส่วนรวม 5. ด้านสีลสามัญญตา ด้วยการสร้างความเข้าใจและตระหนักรู้ต่อกติกาชุมชน และ 6. ด้านทิฐิสามัญญตา ผู้นำต้องแสดงออกถึงการยึดมั่นในหลักการที่ถูกต้อง องค์ความรู้จากการวิจัย คือ ปฏิบัติดี มีจิตสาธารณะ เคารพกติกา พาเป้าหมายร่วม

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง. (2567). สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร. สืบค้น 25 กันยายน 2567, จาก https://shorturl.asia/tj7X9

โคทม อารยา. (2558). การปรองดองในสังคมประชาธิปไตยไทย. ใน KPI Yearbook 2558: ดุลอำนาจในการเมืองการปกครองไทย. (น. 1–24). กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

จิตรกร ลออศรี. (2564). การสร้างจิตสำนึกทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของเยาวชนในเทศบาลเมืองอโยธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. (2549). อาวุธมีชีวิต? : แนวคิดเชิงวิพากษ์ว่าด้วยความรุนแรง (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพ: สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน.

พระครูธรรมธรบุญเที่ยง พุทฺธสาวโก (ลักษณ์พลวงค์). (2564). การบูรณาการหลักพุทธธรรมกับการสื่อสารทางการเมืองเพื่อเสริมสร้างความสมานฉันท์ (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูวินัยธรอธิษฐ์ สุวฑฺโฒ (สุขพานิช). (2564). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในจังหวัดเพชรบุรี (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระอัศนัย ญาณสุทฺโธ (รัตนไทสงค์). (2568). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมทางการเมืองแบบการมีส่วนร่วมของประชาชนตำบลบางขวัญ อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา (สารนิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2563). รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดลำปาง ประจำปี 2563. ลำปาง: สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง. (2565). แผนพัฒนาอำเภอ 5 ปี (พ.ศ. 2566 – 2570) อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง. ลำปาง: ที่ว่าการอำเภอแม่เมาะ.

Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed). New York: Harper and Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-25

รูปแบบการอ้างอิง

แสนกาวี ก., (บวรวิทย์ รตนโชโต) พ., & ปราณีต ย. (2026). พุทธวิธีส่งเสริมความปรองดองสมานฉันท์ของประชาชนโดยผู้นำชุมชนในอำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 8(2), 52–66. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/AJPP/article/view/6280