เศรษฐกิจผู้สูงอายุ : รูปแบบและปัจจัยสู่ความยั่งยืนของธุรกิจดูแลผู้สูงอายุ ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
คำสำคัญ:
ธุรกิจดูแลผู้สูงอายุ, รูปแบบการให้บริการ, ความยั่งยืน, กรุงเทพมหานครบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษารูปแบบการดำเนินธุรกิจดูแลผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล 2. วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จและความยั่งยืนของธุรกิจจากกรณีศึกษา และ 3. เสนอแนวทางเชิงนโยบายต่อภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านกรณีศึกษาธุรกิจเอกชน 3 แห่ง โดยเป็นโครงการขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ การศึกษาค้นคว้าจากเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบเจาะจง ผ่านการเก็บรวบรวมข้อมูล ด้วยวิธีการศึกษาจากเอกสารชั้นต้น/ชั้นรองที่เกี่ยวข้องกับงานวิจัย และการสัมภาษณ์เจาะลึกจากผู้ให้ข้อมูลหลัก ด้านการวิเคราะห์ข้อมูล เป็นการรวบรวมข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ มาจัดให้เป็นระบบผ่านกระบวนการแยกแยะองค์ประกอบ รวมทั้งเชื่อมโยงและหาความสัมพันธ์ของข้อมูล เพื่อนำไปสู่การตีความ (Hermeneutic) และวิเคราะห์ข้อมูล รวมถึงใช้เทคนิคการวิเคราะห์โดยการตีความ (Interpretation) ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์และสังเคราะห์ในภาพรวม โดยใช้กรอบแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องมาประกอบการวิเคราะห์
ผลการวิจัยพบว่า 1. รูปแบบการให้บริการประกอบด้วย ศูนย์ดูแลระยะยาว บริการดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน และศูนย์ดูแลระหว่างวัน 2. ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จและความยั่งยืนของธุรกิจจากกรณีศึกษา ได้แก่ การมีบุคลากรที่มีทักษะเฉพาะ การปรับโมเดลธุรกิจให้สอดคล้องกับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมไทยและการสนับสนุนนโยบายจากภาครัฐ และ 3. ข้อเสนอแนะแนวทางเชิงนโยบายต่อภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ภาครัฐควรพัฒนากฎหมายและระบบสนับสนุนการดูแลผู้สูงอายุให้มีมาตรฐาน ครอบคลุมทั้งสถานพยาบาล ธุรกิจบริการสุขภาพ และศูนย์ดูแลแบบ Day Care ในระดับชุมชน เพื่อลดภาระระบบสาธารณสุขในอนาคต ส่งเสริมระบบการออม พร้อมสร้างความตระหนักรู้ให้สังคมมีทัศนคติที่ถูกต้องต่อศูนย์ดูแลผู้สูงอายุในฐานะแหล่งฟื้นฟูสุขภาพ นอกจากนี้ควรผลักดันการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ เพื่อยกระดับประเทศไทยเป็นจุดหมายปลายทางด้านการเกษียณอายุ และสร้างความยั่งยืนทั้งด้านเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2568). สถิติผู้สูงอายุ. สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2569 จาก https://shorturl.asia/YG5J1.
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2568). ผลการคัดกรองผู้สูงอายุ (ปีงบประมาณ 2568). สืบค้นเมื่อ 5 มกราคม 2569 จาก https://shorturl.asia/M0Ek6.
นายแพทย์เก่งพงศ์ ตั้งอรุณสันติ. (2568, 9 มิถุนายน) [บทสัมภาษณ์].
ผู้บริหาร Winest Rehab Rama. (2568, 8 มิถุนายน) [บทสัมภาษณ์].
ผู้บริหาร The Aspen Tree. (2568, 10 สิงหาคม) [บทสัมภาษณ์].
พรเทพ บุญทศ. (2559). กลยุทธ์การสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันของธุรกิจสถานดูแลผู้สูงอายุในกรุงเทพมหานคร (วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการประกอบการ). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุนทรียา โสภารัตน์. (2561). ความต้องการและความคิดเห็นที่มีต่อบริการธุรกิจดูแลผู้สูงอายุของผู้บริโภค ในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 8(3), 171–184.
Delfani, N. et al. (2015). Poor Because of Low Pensions or Expensive Housing? The Combined Impact of Pension and Housing Systems on Poverty Among The Elderly. International Journal of Housing Policy, 15(3), 260–284.
Denpaiboon et al. (2018). Influences of Urban Infrastructure Development on Urban Forms and Lifestyle of Greater Bangkok. NAKHARA: Journal of Environmental Design and Planning, 15, 87–99.
European Commission. (2018). The Silver Economy: Final Report. Retrieved November 22, 2025, from https://shorturl.asia/W0TZA.
Genet, N. et al. (2011). Home Care Across Europe: Current Structure and Future Challenges. Retrieved December 5, 2025, from https://shorturl.asia/uIy53.
Jitapunkul, S. & Wivatvanit, S. (2009). National Policies and Programs for Theaging Population in Thailand. Ageing International, 33(1), 62–74.
Knodel, J. et al. (2015). The situation of Thailand’s older population: An update based on the 2014 Survey of Older Persons in Thailand (Research Report No. 15-847). Ann Arbor, MI: Population Studies Center, University of Michigan.
OECD. (2019). Health Ata Glance 2019: OECD indicators. Retrieved December 8, 2025, from https://doi.org/10.1787/4dd50c09-en.
Phongphit, S. (2020). The Growth of Private Elderly Care Businesses in bangkok. Journal of Social Sciences, 16(2), 45–63.
Thanakwang, K. et al. (2014).Perspectives on Healthy Aging Among Thai Elderly: A Qualitative Study. Nursing & Health Sciences, 16(4), 515–522.
United Nations. (2019). World population prospects 2019. New York: Department of Economic and Social Affairs, Population Division.
World Bank. (2022). World development indicators. Washington, DC: World Bank.
World Health Organization. (2015). World Report on Ageing and Health. Geneva, Switzerland: WHO Press.
_____. (2021). Decade of Healthy Ageing: Baseline Report. Geneva, Switzerland: World Health Organization.
Zion Market Research. (2023). Elderly care services market. Retrieved November 23, 2025, from https://www.zionmarketresearch.com/report/elderly-care-services-market.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
