ทักษะที่จำเป็นของงานเลขานุการในองค์การยุคใหม่: การวิเคราะห์เชิงแนวคิด
คำสำคัญ:
งานเลขานุการ , ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 , ทักษะดิจิทัลในการทำงาน , องค์การยุคใหม่ , การสังเคราะห์เชิงแนวคิดบทคัดย่อ
การเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมการทำงานในองค์การยุคดิจิทัลส่งผลให้บทบาทของงานเลขานุการขยายตัวจากงานสนับสนุนเชิงธุรการแบบดั้งเดิมไปสู่บทบาทที่ต้องอาศัยทักษะเชิงบูรณาการมากขึ้น ทั้งด้านวิชาชีพ ดิจิทัล การสื่อสาร การทำงานร่วมกับผู้อื่น และจริยธรรมในการปฏิบัติงาน อย่างไรก็ตาม งานวิชาการจำนวนมากมักนำเสนอแนวคิดด้านทักษะการทำงานในภาพรวมของแรงงานหรือวิชาชีพทั่วไป ขณะที่การสังเคราะห์ทักษะที่จำเป็นเฉพาะสำหรับงานเลขานุการในบริบทองค์การยุคใหม่ยังมีอยู่อย่างจำกัด บทความวิชาการเชิงแนวคิดฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวคิดและงานวิชาการที่เกี่ยวข้องกับทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ทักษะดิจิทัลในการทำงาน และสมรรถนะการทำงานในองค์การ เพื่อนำไปสู่การพัฒนากรอบแนวคิดทักษะที่จำเป็นของงานเลขานุการในองค์การยุคใหม่ ผลการสังเคราะห์นำเสนอกรอบแนวคิดทักษะที่จำเป็นจำนวนหกมิติ ได้แก่ 1) ทักษะวิชาชีพ 2) ทักษะดิจิทัลในการทำงาน 3) ทักษะการสื่อสาร 4) ทักษะด้านอารมณ์และมนุษยสัมพันธ์ 5) ทักษะด้านการคิดและการจัดการ และ (6) ทักษะด้านจริยธรรมและความเป็นมืออาชีพ
กรอบแนวคิดที่นำเสนอช่วยสะท้อนบทบาทของงานเลขานุการในฐานะกลไกสำคัญที่สนับสนุนการประสานงาน การตัดสินใจ และการดำเนินงานขององค์การอย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาบุคลากร การออกแบบหลักสูตร และการเสริมสร้างสมรรถนะวิชาชีพของงานเลขานุการในบริบทองค์การยุคใหม่ รวมถึงเป็นฐานสำหรับการวิจัยเชิงประจักษ์ในอนาคตได้อย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
กันยามาศ ช่วยสมบูรณ์, ศิโรจน์ ผลพันธิน, ศุภศิริ บุญประเวศ และวีณัฐ สกุลหอม (2568). สมรรถนะเลขานุการมืออาชีพสำหรับผู้บริหารระดับสูงของสถาบันอุดมศึกษา. วารสารบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสวนดุสิต, 21(3), 157-170.
ณัจนา ปรัชญานนท์, และพัทยา ฉัตรทอง. (2563). แนวทางการพัฒนาประสิทธิภาพการสื่อสารในการปฏิบัติงานเลขานุการผู้บริหาร สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. วารสารสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 1(1), 1-13.
ปิยฉัตร จันทิวา, สุชาติ เซี่ยงฉิน, ธีรวุฒิ บุณยโสภณ และวิเชียร เกตุสิงห์ (2560). รูปแบบการพัฒนาขีดความสามารถในการปฏิบัติงานของเลขานุการผู้บริหารในสถานประกอบการ. วารสารวิชาการพระจอมเกล้าพระนครเหนือ, 27(3), 557–564. https://doi.org/10.14416/j.kmutnb.2017.06.007
สมพิศ สิงห์สัตย์. (2566). การศึกษาสมรรถนะหลักที่จำเป็นในการปฏิบัติงานของเลขานุการในศตวรรษที่ 21 ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี. วารสารการบริหารและพัฒนา วิทยาลัยพิชญบัณฑิต, 6(2), 54-68.
Adie, B. U., Tate, M., & Valentine, E. (2024). Digital leadership in the public sector: A scoping review and outlook. International Review of Public Administration, 29(1), 42-58. https://doi.org/10.1080/12294659.2024.2323847
AQA. (2017). Exploring the concept of 21st century skills. https://filestore.aqa.org.uk/content/research/AQA-21ST-CENTURY-SKILLS-REVIEW.PDF
Audrin, B., Audrin, C., & Salamin, X. (2024). Digital skills at work: Conceptual development and empirical validation of a measurement scale. Technological Forecasting and Social Change, 202, 123279. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2024.123279
Boyatzis, R. E. (2008). Competencies in the 21st century. Journal of Management Development, 27(1), 5-12. https://doi.org/10.1108/02621710810840730
Chiu, T. K. F., Chai, C. S., Williams, P. J., & Lin, T.-J. (2024). What are artificial intelligence literacy and competency? A comprehensive framework to support them. Computers and Education Open, 6, 100171. https://doi.org/10.1016/j.caeo.2024.100171
Digital Work Research. (2018). The digital workplace skills framework. https://digitalworkresearch.com/wp-content/uploads/2018/08/The-Digital-Workplace-Skills-Framework-final.pdf
Engberg, E., Koch, M., Lodefalk, M., & Schroeder, S. (2025). Artificial intelligence, tasks, skills, and wages: Worker-level evidence from Germany. Research Policy, 54(8), 105285. https://doi.org/10.1016/j.respol.2025.105285
Ergün, H. (2026). Digital transformation and the evolution of professional identity: A qualitative study on the perceptions of office management and secretarial students. Human Behavior and Emerging Technologies, 2026(1), 3365394. https://doi.org/10.1155/hbe2/3365394
Farotimi, A. V. (2023). Developing professional secretarial competencies for organizational growth. Journal of Professional Secretaries and Office Administrators, 30(1), 39-46.
Fasae, F. B. K. (2024). The secretarial profession in the digital age: Adapting to technological advancements. International Journal of Management Technology, 11(2), 21-33. https://doi.org/10.37745/ijmt.2013/vol11n22133
Hoaihongthong, S., Laorach, C., & Laonayor, P. (2024). Digital competencies of secretarial students in Thailand. International Journal of Education and Practice, 12(3), 953-967. https://doi.org/10.18488/61.v12i3.3815
Kwaghbo, T. M. (2022). Secretarial profession in Nigeria: Issues, challenges and the future. Nigerian Journal of Business Education, 9(1), 22-77.
Musty, B. (2023). Analyzing the changing role of professional secretary in dealing with the impact of digital technology: A case study on professional secretaries in Indonesia. International Journal of Business, Economics and Social Development, 4(1), 12-19. https://doi.org/10.46336/ijbesd.v4i1.380
Niwanputri, G. S., Toms, E., & Simpson, A. (2024). Untangling cognitive processes underlying knowledge work. arXiv, 2407,17488. https://doi.org/10.48550/arXiv.2407.17488
Ocholi, J. M. (2023). Secretaries and the 21st century digital skills for decent work in a knowledge economy. KWASU International Journal of Education, 6(1), 185-192.
Odusina, A. O., Dasaolu, O. A., & Agbonna, R. O. (2022). Secretarial skills, motivational tools and secretaries’ job effectiveness in private organizations. Sapientia Foundation Journal of Education, Sciences and Gender Studies, 4(1), 65-76.
Oliveira, C., Garcia, A., Simões, M., Silva, C., Santos, N., & Mesquita, A. (2025). Strategic secretarial work in the age of artificial intelligence: Evolving practices and skills. In Proceedings of the 25th Conference of the Portuguese Association of Information Systems (CAPSI 2025). AIS Electronic Library. https://aisel.aisnet.org/cgi/viewcontent.cgi?article=1033&context=capsi2025
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2019). OECD skills outlook 2019: Thriving in a digital world. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2019/05/oecd-skills-outlook-2019_c8896fe0/df80bc12-en.pdf
Soetiksno, A. (2025). The influence of digital competencies and work motivation on the productivity of office administration employees. Digital Innovation: International Journal of Management, 2(4), 175-192. https://doi.org/10.61132/digitalinnovation.v2i4.545
The Alan Turing Institute, Innovate UK, Digital Catapult, STFC Hartree Centre, & British Standards Institution. (2026). AI Skills for Business Competency Framework (Version 3.0.0). BridgeAI Programme.
Tushar, H., & Sooraksa, N. (2023). Global employability skills in the 21st century workplace: A semi-systematic literature review. Heliyon, 9(11), e21023. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e21023
UNESCO. (2024). AI competency framework for teachers. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000391104
van Laar, E., van Deursen, A. J. A. M., van Dijk, J. A. G. M., & de Haan, J. (2017). The relation between 21st-century skills and digital skills: A systematic literature review. Computers in Human Behavior, 72, 577–588. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.03.010
World Economic Forum. (2025). The future of jobs report 2025. https://reports.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_Report_2025.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการจัดการโซ่คุณค่าและกลยุทธ์ธุรกิจ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
