ความสัมพันธ์ของเพศ สถาบันการศึกษาและการอบรมวิชาชีพต่อจิตสำนึกเชิงจริยธรรมการสื่อข่าวดิจิทัลของนักศึกษาด้านสื่อสารมวลชน

ผู้แต่ง

  • วัฒณี ภูวทิศ ภาควิชาการสื่อสารและสื่อใหม่ คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

คำสำคัญ:

จิตสำนึกเชิงจริยธรรม, การอบรมทางวิชาชีพ, ข่าวยุคดิจิทัล, นักศึกษานิเทศศาสตร์

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของเพศและสถาบันการศึกษากับจิตสำนึกเชิงจริยธรรมการสื่อข่าวของนักศึกษาที่เรียนด้านสื่อสารมวลชนที่เข้าร่วมและไม่เข้าร่วมการอบรมทางวิชาชีพ วิธีการวิจัยใช้ระเบียบวิจัยเชิงผสมผสาน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างหลายขั้นตอนจำนวน 425 คน และแบบเฉพาะเจาะจง 25 คน รวมทั้งสิ้น 450 คน ใช้แบบสอบถามและการสัมภาษณ์เชิงสึก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าทีและการวิเคราะห์ความแปรปรวน ผลการวิจัย พบว่า สถาบันการศึกษาและการอบรมทางวิชาชีพมีความสัมพันธ์กับจิตสำนึกเชิงจริยธรรมการสื่อข่าวดิจิทัล ซึ่งจิตนึกเชิงจริยธรรมการสื่อข่าวดิจิทัลของนักศึกษาสื่อสารมวลชนที่เข้าร่วมและไม่เข้าร่วมการอบรมวิชาชีพแตกต่างกัน โดยอยู่ระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาจิตสำนึกเชิงจริยธรรมแยกเป็นรายด้านพบว่า การคิดประเด็นเพื่อรวบรวมข้อมูล และการรายงานนำเสนอข่าวอยู่ระดับสูง ทั้งนี้นักศึกษาด้านสื่อมวลชนให้เหตุผลเชิงจริยธรรมการสื่อข่าวดิจิทัลว่า ต้องตรวจสอบข้อมูลจากแหล่งข่าวให้รอบคอบก่อนการรายงานข่าว เพราะอาจเกิดความผิดพลาดหรือสร้างความเข้าใจผิดต่อบุคคลที่เกี่ยวข้องได้ เกณฑ์การคัดเลือกข่าวควรเน้นประโยชน์ต่อชีวิตประจำวันของผู้รับสารมากกว่ายึดตามกระแสสังคม เนื้อหาข่าวต้องถูกต้อง หลีกเลี่ยงการใช้ภาพที่ไม่เหมาะสมเพื่อดึงดูดความสนใจ ที่อาจเสี่ยงต่อการฟ้องร้อง ผลการศึกษาครั้งนี้มหาวิทยาลัยสามารถนำข้อมูลมาใช้ออกแบบหลักสูตรการเรียน หรือองค์กรสื่อใช้สร้างหลักสูตรในโครงการอบรมบุคลากร เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกเชิงจริยธรรมในการทำงานต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กฤษฎาภรณ์ รุจิรธำรงกุล. (2558). อิทธิพลด้านจิตสำนึกคุณธรรม ความถูกต้องและความพึงพอใจของอาจารย์และนักศึกษาสายงานบริหารธุรกิจ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 4(2),84-84.

กาญจนา แก้วเทพ และสมสุข หินวิมาน. (2551). สายธารแห่งนักคิด ทฤษฎีการเมืองกับสื่อสารการศึกษา. ภาพพิมพ์.

เจ้าอธิการบุญช่วย อุ้ยวงศ์. (2563). กลยุทธ์ในการปลูกฝังคุณธรรม จริยธรรม สำหรับนักเรียนประถมในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษา สกลนคร เขต 1.วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 7(1), 160-171.

ชัยพร เหลื่องแหล่, ประยูร แสงใส และเอกฉัท จารุเมธีชน. (2558). บทบาทของสถานศึกษาในการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมแก่นักเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 1. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 2(2),15-28.

ฐิติมา ญาณะวงษา สมเกียรติ อินทสิงห์ สุนีย์ เงินยวง และน้ำผึ้ง อินทะเนตร. (2564). หลักสูตรที่เน้นผลลัพธ์: แนวทางใหม่สำหรับหลักสูตรอุดมศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลย์สงคราม, 15(2), 279-291.

ทองพูล มุขรักษ์, บํารุง ศรีนวลปาน, ชวัลรัตน์ ศรีนวลปาน และกรกฎ จําเนียร. (2566). จริยธรรมและจรรยาบรรณของสื่อในสังคมไทยในการนำเสนอข่าวยุคดิจิทัลกรณีศึกษา การกราดยิงหนองบัวลำภู, คดีน้องชมพู่และคดีแตงโม ความท้าทายที่ยังมีปัญหา.วารสารวิชาการบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัย ราชภัฏนครศรีธรรมราช, 1(1), 54-66.

บุญสม หรรษาศิริพจน์. จิตสำนึก. วารสารวิชาการสภาอาจารย์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, 4(1), 71-73.

บุปผา บุญสมสุข อานิก ทวิชาชาติ และอรรถญา พิกุลพารุ่งโรจน์. (2558). เกณฑ์การตัดสินเชิงจริยธรรมสื่อมวลชนไทย. อิศราปริทัศน์, 4(7), 7-22.

ประภาศรี สีหะอำไพ. (2543). พื้นฐานการศึกษาศาสนาและจริยธรรม. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มานะ สินธุวงศานนท์ และนัฐยา บุญกองแสน. (2567). การจัดทำหลักสูตรเพื่อมุ่งผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน (OBE) คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล. วารสารวิทยาลัยราชสีมา, 17(2), 470-482.

วิทย์ สิทธิเวคิน. (2567). Content Creator อาชีพสร้างเงินในยุคดิจิทัล. https://www.youtube.com/watch?v=kU-n7lMoUM.

วารีรัตน์ แก้วอุไร. (2564). การพัฒนาหลักสูตรจากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สภาสื่อมวลชนแห่งชาติ. (2567). ข้อบังคับว่าด้วยจริยธรรมแห่งวิชาชีพสื่อสารมวลชน. https://www.Presscouncil.or.th/rule/6126

สุกัญญา ตีระวนิช. (2537). กฎหมายและจริยธรรมสื่อสารมวลชน หน่วยที่ 8-15. อรุณการพิมพ์.

สุทธิชัย หยุ่น. (2555). อนาคตของข่าว. ดับบลิวพีเอส (ประเทศไทย).

อัญชลี ไสยวรรณ. (2565). การพัฒนาที่มุ่งเน้นผลลัพธ์การเรียนรู้ที่คาดหวัง (OBE). เอกสารประกอบการอบรมเชิงปฏิบัติการ. มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร.

Aindravudh. (2024). AP is laying off 8% of its staff to accelerate its digital transformation. https://thethaiger.com/th/news/1286110/

Anderson, P. J., & Egglestone, P. (2012). The development of effective quality measure relevant to the practice of BBC news journalism online. Journalism, 13(7), 923-941.

Avil’es et al. (2004). Journalists at digital television newsroom in Britain and Spain: Workflow

and multi-skill in a competitive environment. Journalism Studies, 5(1), 87-100. [In Thai]

Blatt, M. M., & Kohlberg, L. (1975). The effect of classroom moral upon children’s level of moral judgment, Journal of Moral Education, 4(12), 129-161.

BenarNews. (2024). Media workers crisis: Over 300 people were laid off in the first half of 2024 alone. https://www.benarnews.org/thai/news/th-feature-media-disruption-06272024070940.htm

Bocrchert, D. M., & Stewart, D. (1986). Exploring ethics. Collier Macmillan.

Cleary, J. (2006). From the classroom to newsroom: Professional development in broadcasting journalism. Journalism and Mass Communication Educator, 61(3), 254-266.

Conway, M., & Groshek, J. (2008). Ethics gaps and ethics gains: Differences and similarities in journalism student’s perceptions pf plagiarism and fabrication. Journalism and Mass Communication Educator, 63(2), 127-145.

Cui, X., & Liu, Y. (2017). How does online news curate linked sources?: A content analysis of three online news media. Journalism, 18(7), 852-870.

Giel, R. H. (2002). The learning curve: Are news organizations failing their best and brightest. Speech Presented for the Reed Sarratt Lecture, School of Journalism and Mass Communication. University of North Carolina at Chapet Hill.

Frey, E. (2013). Renegotiating online news: Journalism in the classroom. Nordicom Review. 34(1), 17-31

Haidt. J. (2001). The emotional dog and its rational tail: A Social intuitionist approach to moral judgment. Psychological Review, 108(4), 814-834.

Hill, T. E. Jr. (2013). Virtue, rules and justice: Kantian aspirations. Philosophy in Review, 33(4), 298-300.

Jha, K. H. (2019). Theory of Dominance and Difference (A Study of Language and Gender).International Journal of Innovations in TESOL and Applied Linguistics, 5(1), 1-7.

Kohberg, L., & Elfenbein, D. (1975). The development of moral judgment concerning capital punishment. American Journal of Orthopsychiatry, 45(4), 614-640.

Lakoff, R. (1975). Language and Woman's Place. Harper & Row.

Lee, A. M., & Coleman, R. (2016). From thinking to doing: Effect of different social norms on ethical behavior in journalism. Journal of Media Ethics, 31(2), 72-85.

Makedon, A. (2009). Ethical perspectivism and practical perspectives in the classroom. The Roundtable [Peer-Reviewed Scholarly Electronic Publication of the Society for the Philosophical Study of Education. 2(1), 56.

McQuail, D. (2010). McQuail’s mass communication theory. (6th ed). Sage Publications.

Pathak, R., & Imperiali, B. (1997). A dual affinity tag on the 64-kDa Nlt1p subunit allows the rapid characterization of mutant yeast oligosaccharyl transferase complexes. ArchBiochem Biophys. 338(1), 1-6.

Reus, G., & Becker, L. B. (1993). The European community and professional journalism training. Journalism Educator, 47(4), 4-12.

Soloviev, E. Yu. (2018). Immanuel Kant: The ethical response to the challenge of the secularization era. Russian Studies in Philosophy, 56(4), 277–295.

Tulloch, C. D., & Mas, I. M. L. (2018). The classroom is the newsroom: CNA: A wire service journalism training model to bridge the theory versus practice dichotomy. Journalism & Mass Communication Educator, 73(1), 37-49.

Yonelinas, A. P. (2001). Consciousness, control and confidence: The 3CS of recognition memory. Journal of Experimental Psychology, 130(3), 360-379.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

15-08-2025

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย