ว่าด้วยลัทธิแห่งความเสมอภาค

บทคัดย่อ

         บทความนี้เป็นบทความทางวิชาการที่มีวัตถุประสงค์ที่จะนำเสนอการวิเคราะห์แนวคิดเรื่อง “ความเสมอภาค” ทั้งในเชิงทฤษฎีและการประยุกต์ ใช้จริง โดยครอบคลุมถึง ความหมาย ฐานคิดทางปรัชญา ทฤษฎีทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคม และกฎหมาย ประเภทต่าง ๆ ของความเสมอภาค รวมถึงการพิจารณาสถานการณ์ของประเทศไทยในปัจจุบันและแนวทางการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำ ในระดับนโยบายโดยใช้การวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารเป็นสำคัญ ผลการศึกษาพบว่า คำว่า "ความเสมอภาค" และ "ความเท่าเทียมกัน" ถูกนำมาใช้โดยมองว่าเป็นเรื่องเดียวกัน นักวิชาการบางคนแปลคำว่าความเสมอภาคมาจากภาษาอังกฤษคือ Equity หมายถึง การปฏิบัติที่คำนึงถึงความแตกต่างของแต่ละบุคคล เพื่อให้โอกาสหรือผลลัพธ์ที่ "ยุติธรรม" และความเท่าเทียมกัน มาจากภาษาอังกฤษ คือ Equality หมายถึง การปฏิบัติต่อทุกคนเหมือนกัน โดยไม่คำนึงถึงความแตกต่างของแต่ละบุคคล แต่บางคนก็แปลสลับกัน กล่าวได้ว่าหลักการว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของสิทธิมนุษยชน เป็นที่ยอมรับกันอย่างเป็นสากล แม้กระทั่งประเทศไทยก็รับรองหลักการความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติอย่างชัดเจนในรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบัน (2560) ความเสมอภาคในเชิงอุดมคตินั้นเป็นเป้าหมายสำคัญของสังคมประชาธิปไตย แต่สังคมไทยยังต้องเผชิญกับความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้าง การใช้อำนาจรัฐโดยมิชอบ และช่องว่างระหว่างกฎหมายกับการบังคับใช้อย่างเท่าเทียม ซึ่งยังคงเป็นโจทย์สำคัญของการพัฒนาประชาธิปไตยอย่างยั่งยืนในประเทศไทย