การพัฒนากฎหมายการคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ

ผู้แต่ง

  • กนกวรรณ แม้นเมฆ หลักสูตรนิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยรามคำแหง
  • จรัล เล็งวิทยา หลักสูตรนิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยรามคำแหง
  • สราวุธ เบญจกุล หลักสูตรนิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยรามคำแหง

คำสำคัญ:

การพัฒนากฎหมาย, การคุ้มครองพยาน, คดีทุจริตและประพฤติมิชอบ

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาประวัติความเป็นมา แนวคิด และทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับ การคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ (2) ศึกษาวิเคราะห์ปัญหาทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ
การคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบของประเทศไทย (3) ศึกษามาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบของต่างประเทศ และ (4) เพื่อเสนอแนะแนวทางแก้ไขปรับปรุงและพัฒนากฎหมายการคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบของประเทศไทย โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพและเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ การวิจัยเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม พร้อมทั้งการสังเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาและแปลความหมายจากการเปรียบเทียบ

          ผลการวิจัย พบว่า การคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบของประเทศไทยยังคงประสบ ปัญหาทางกฎหมายนานัปการ อาทิ ปัญหาขอบเขตการคุ้มครองพยาน ปัญหาความล่าช้าในการพิจารณา      คำร้องขอคุ้มครองพยาน ปัญหาสิทธิในการอุทธรณ์คำสั่งคำร้องขอคุ้มครองพยาน ปัญหาระยะเวลาการคุ้มครองพยาน และปัญหามาตรการประสานส่งต่อระหว่างหน่วยงานเพื่อคุ้มครองพยาน เป็นต้น ปัญหาทางกฎหมายที่เกิดขึ้นเป็นผลมาจากกฎหมายขาดสารัตถภาพ กฎหมายขาดสัมพันธภาพ และกฎหมายขาดเอกภาพ ด้วยเหตุนี้ จึงเสนอแนะให้แก้ไขปรับปรุงระเบียบที่บังคับใช้ภายในแต่ละหน่วยงานโดยเร่งด่วน เพื่อให้พยานได้รับการคุ้มครองภายใต้มาตรฐานเดียวกัน ด้วยการกำหนดการคุ้มครองให้ครอบคลุมถึงบุคคลอื่นใดที่มีความสัมพันธ์ ใกล้ชิดกับพยาน กำหนดระยะเวลาการใช้ดุลพินิจพิจารณาคำร้องขอคุ้มครองพยาน กำหนดให้สิทธิอุทธรณ์คำสั่งไปยังศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบที่มีเขตอำนาจเหนือคดี กำหนดให้การคุ้มครองพยานครอบคลุมตราบเท่าที่อันตรายยังคงมีอยู่ และกำหนดมาตรการประสานส่งต่อระหว่างหน่วยงาน ตลอดทั้งเพื่อให้การคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบเป็นไปอย่างทั่วถึง เป็นธรรม และปราศจากการเลือกปฏิบัติโดยผลของกฎหมาย ด้วยการยกร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบขึ้นบังคับใช้เป็นการเฉพาะต่อไป   

เอกสารอ้างอิง

กิติพัฒน์ นนทปัทมะดุล. (2568). ทฤษฎีความยุติธรรมของจอห์น รอลว์ส (John Rawls’ A Theory of Justice). http://www.chaoprayanews.com/2013/02/07

เข็มชัย ชุติวงศ์. (2563). คำอธิบายกฎหมายลักษณะพยาน (พิมพ์ครั้งที่ 10). สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา.

คณาธิป ทองรวีวงศ์ และคณะ. (2560). โครงการวิจัย เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ. สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

จรัญ ภักดีธนากุล. (2567). กฎหมายลักษณะพยานหลักฐาน (พิมพ์ครั้งที่ 18). สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา.

เชาวนะ ไตรมาศ. (2563). การนำหลักคิดคุณธรรมและหลักปฏิบัติที่ดีมาใช้เป็นเกราะคุ้มกันภัยทุจริตในการบริหารจัดการองค์กรภาครัฐ. วารสารดำรงราชานุภาพ, 20(61), 1-20. http://www.stabundamrong.go.th/web/journal/j61.pdf

ธานิศ เกศวพิทักษ์. (2561). คำอธิบายพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบและวิธีพิจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ พุทธศักราช 2559. สำนักพิมพ์วิญญูชน.

ต่อพงศ์ กิตติยานุพงศ์. (2561). ทฤษฎีสิทธิขั้นพื้นฐาน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). โครงการตำราและเอกสารประกอบการสอน คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

บรรเจิด สิงคะเนติ. (2565). ประเด็นสำคัญที่พึงมีและควรแก้ไขตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560: หลักนิติธรรม. สถาบันพระปกเกล้า.

บีบีซี นิวส์ ไทย. (2568). ผู้กำกับโจ้: ศาลตัดสินประหารชีวิต พ.ต.อ. ธิติสรรค์ คดีทรมานผู้ต้องสงสัยแต่ลดโทษเหลือจำคุกตลอดชีวิต. https://www.bbc.com/thai/thailand-61727720

เลอพร ศุภสร. (2562). การเปิดรับข่าวอาชญากรรมของเด็กและเยาวชน ศึกษาเฉพาะกรณีสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชนจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการอาชญาวิทยาและนิติวิทยาศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ 5,(2), 150-167. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/forensic/article/view/211109

สถิตย์ ไพเราะ. (2560). อาชญากรรมคอปกขาว: การวิเคราะห์ในเชิงอาชญาวิทยา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2568). ป.ป.ช. เผยองค์กรเพื่อความโปร่งใสนานาชาติประกาศผลดัชนีการรับรู้การทุจริต (CPI) ประจำปี 2566 ประเทศไทย ได้ 35 คะแนน จัดอยู่ใน อันดับที่ 108 ของโลก. https://www.nacc.go.th/files/article/attachments/2727624330cdb5431a04efd022168bf62a466a4.pdf, 2568 (กุมภาพันธ์, 12).

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2568). สถานการณ์การทุจริตประเทศไทย ประจำปีงบประมาณ พุทธศักราช 2566. https://governance.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2024/05/Corruption-Situation-Report-2023.pdf

สำนักงานศาลปกครอง. (2560). หลักแห่งความได้สัดส่วน. สำนักวิจัยและวิชาการ.

อธิพัฒน์ วรนิธิภาคย์. (2566). ปรัชญาทางสังคมศาสตร์และการวิเคราะห์ทฤษฎีลำดับขั้นของความต้องการของอับราฮัม ฮาโรลด์ มาสโลว์. วารสารวิชาการไทยวิจัยและการจัดการ, 4(3), 59-71. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/TRDMJOPOlSU/article/view/268840

อุษณา ภัทรมนตรี. (2567). การตรวจสอบภายในสมัยใหม่. (พิมพ์ครั้งที่ 10). โรงพิมพ์จามจุรีโปรดักท์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

24-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

แม้นเมฆ ก., เล็งวิทยา จ., & เบญจกุล ส. (2026). การพัฒนากฎหมายการคุ้มครองพยานในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ. วารสารปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 5(1), 49–65. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dpssj/article/view/5577

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย