ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชน ในเทศบาลเมืองท่าโขลง
คำสำคัญ:
การจัดการขยะมูลฝอย, การรับรู้ข่าวสาร, การมีส่วนร่วมของประชาชนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชน 2) เพื่อศึกษาระดับการรับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับการจัดการขยะจากช่องทางการประชาสัมพันธ์ของเทศบาล และการรับรู้โครงการส่งเสริมการจัดการขยะมูลฝอย 3) เพื่อศึกษาระดับการมีส่วนร่วมในการจัดการขยะของประชาชน 4) เพื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมการจัดการขยะของประชาชน จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล 5) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ข่าวสารจากช่องทางการประชาสัมพันธ์ของเทศบาล และโครงการส่งเสริมการจัดการขยะมูลฝอยกับพฤติกรรมการจัดการขยะ และ 6) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการมีส่วนร่วมในการจัดการขยะกับพฤติกรรมการจัดการขยะ กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในเทศบาลเมืองท่าโขลง จำนวน 398 คน โดยการคำนวณสูตรทาโร่ยามาเน่ และใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือสำหรับการเก็บรวบรวมข้อมูล ค่าสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบทีแบบอิสระ การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ค่าสถิติไคสแควร์ ค่าสหสัมพันธ์เพียร์สัน โดยกำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนในเทศบาลเมืองท่าโขลงอยู่ในระดับปานกลาง การรับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับการจัดการขยะจากช่องทางการประชาสัมพันธ์ของเทศบาล และการรับรู้โครงการส่งเสริมการจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาลเมืองท่าโขลงอยู่ในระดับปานกลาง และการมีส่วนร่วมของประชาชนภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ปัจจัยส่วนบุคคลบางประการ ได้แก่ อายุ อาชีพ จำนวนสมาชิกในครอบครัว และระยะเวลาอยู่อาศัย มีความแตกต่างต่อพฤติกรรมการจัดการขยะอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่เพศและระดับการศึกษาไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ การรับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับการจัดการขยะจากช่องทางการประชาสัมพันธ์ของเทศบาลและการรับรู้โครงการส่งเสริมการจัดการขยะของเทศบาลมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชน และการมีส่วนร่วมในด้านการตัดสินใจ การดำเนินการ การรับผลประโยชน์ และการประเมินผลมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการขยะของประชาชนอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2559). แผนแม่บทการจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ (พุทธศักราช 2559–2564). https://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2020/05/pcdnew-2020-05-24_04-53-54_546825.pdf
กรมควบคุมมลพิษ. (2567). รายงานสถานการณ์ขยะมูลฝอยแห่งชาติ พุทธศักราช 2566. https://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2024/05/pcdnew-2024-05-09_07-53-50_682275.pdf
กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. (2560). คู่มือชุมชนปลอดขยะ (Zero Waste). กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. https://www.bandu.go.th/filesAttach/download/425/1615269901.pdf
กุลธิดา ไชยวุฒิ. (2561). จิตวิทยาพัฒนาการ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
จรัสศรี มัทธุวรรณ. (2560). จิตวิทยาทั่วไป. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ชณุมา สัตยดิษฐ์. (2560). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการลดปริมาณขยะมูลฝอยในพื้นที่โครงการพัฒนาห้วยแม่เพรียงตามพระราชดำริ อำเกอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขารัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ณัฐฐิญา เทียนทอง. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการบริหารงานท้องถิ่น. มหาวิทยาลัยราชภัฏ.
ศิริพร ศรีอุดม. (2558). การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในงานพัฒนาชุมชน. สถาบันพัฒนาชุมชน.
ศิริภัทธา พลมาตร. (2562). การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการจัดการ ขยะมูลฝอยของเทศบาล ตำบลกุดชุมพัฒนา อำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขารัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักงานกองทุนสิ่งแวดล้อม. (2562). แนวทางการส่งเสริมการจัดการขยะมูลฝอยตามหลัก 3Rs. สำนักงานกองทุนสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานเทศบาลเมืองท่าโขลง. (2566). สถิติประชากร. https://thakhlong.go.th/news_document16
สุนันทา ทองอุไร. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการสิ่งแวดล้อม. วารสารวิจัยสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา, 13(4), 22–35.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation's place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213-235. https://doi.org/10.1016/0305-750X(80)90011-X
McQuail, D. (2010). McQuail’s mass communication theory (6th ed.). Sage Publications.
Pretty, J. N. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263. https://doi.org/10.1016/0305-750X(95)00046-F
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.
Schiffman, L. G., & Kanuk, L. L. (2000). Consumer behavior (9th ed.). Pearson Prentice Hall.
United Nations Environment Programme. (2011). Towards a green economy: Pathways to sustainable development and poverty eradication. https://www.unep.org/resources/report/towards-green-economy-pathways-sustainable-development-and-poverty-eradication Valentin, A. P. M., Bonifacio, P. B. S. D., Castro, S. I. C. O., Ruiz, J. C. A., Sy, T. I. L., & Trinidad.
E. L. O. (2024). Predicting waste management behaviors using an extended theory of reasoned action model. Cleaner Waste Systems, 9, 100193. https://doi.org/10.1016/j.clwas.2024.100193
White, S. C. (1996). Depoliticising development: The uses and abuses of participation. Development in Practice, 6(1), 6–15. https://doi.org/10.1080/0961452961000157564
Wilson, D. C. (2007). Development drivers for waste management. Waste Management & Research, 25(3), 198–207. https://doi.org/10.1177/0734242X07079149
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
