นาฏยประดิษฐ์ ชุด มะเมียะ

ผู้แต่ง

  • พิชญา บวรอิทธิกร วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์

คำสำคัญ:

มะเมียะ, นาฏยประดิษฐ์, นาฏศิลป์สร้างสรรค์

บทคัดย่อ

         งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อก่อให้เกิดองค์ความรู้ กระบวนการออกแบบการสร้างสรรค์งานด้านนาฏศิลป์ จากตำนานเล่าขาน ความรักของมะเมียะกับเจ้าน้อยศุขเกษม มาสร้างสรรค์เป็น นาฏยประดิษฐ์ ชุด มะเมียะ ผู้วิจัยดำเนินการวิจัยโดย การศึกษาจากเอกสาร การสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ด้านนาฏศิลป์ไทย นาฏศิลป์สร้างสรรค์ ดุริยางคศิลป์ไทย คีตศิลป์ไทย และวรรณกรรม รวมทั้งศึกษาจากศิลปินต้นแบบ ดำเนินการรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์เนื้อหาและสรุปผล เพื่อนำข้อมูลมาสร้างสรรค์วิชาการงานศิลป์ จัดการสนทนากลุ่ม เพื่อตรวจสอบคุณภาพของการสร้างสรรค์งาน เรียบเรียงเป็นข้อมูลเชิงพรรณนาวิเคราะห์และจัดพิมพ์เป็นรูปเล่มงานวิจัย

          ผลการวิจัยพบว่า หัวใจสำคัญของการผลิตผลงานสร้างสรรค์คือ ทักษะการบริหารจัดการ เพื่อควบคุมการดำเนินงานให้บรรลุวัตถุประสงค์ตามกรอบระยะเวลาที่กำหนด ผู้วิจัยได้ถอดบทเรียนผ่านกระบวนการทำงานที่ซับซ้อน ซึ่งต้องอาศัยวินัย ความอดทน และ ทักษะทางสังคม ในการประสานงานกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกภาคส่วน ในด้านวิชาชีพนาฏศิลป์ งานวิจัยนี้ได้สร้างระเบียบวิธีสร้างสรรค์งานอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การวางแนวคิดที่ชัดเจน กำหนดรูปแบบการแสดง กำหนดองค์ประกอบต่าง ๆ การวางโครงร่าง จากนั้นจึงดำเนินการสร้างสรรค์ตามแบบร่างที่กำหนดไว้ รูปแบบเป็นการแสดงนาฏศิลป์สร้างสรรค์ที่มีการดำเนินเรื่องราวและแบ่งช่วงของการแสดง ระยะเวลาในการแสดง 16 นาที แบ่งการแสดงออกเป็น 3 ช่วง ดังนี้ ช่วงที่ 1 พบรัก ช่วงที่ 2 มรสุมรัก และช่วงที่ 3 จากรัก ผู้แสดงรับบทเป็นมะเมียะ 1 คน เจ้าน้อยศุขเกษม 1 คน  และผู้แสดงประกอบ 6 คน เพลงประกอบการแสดงสร้างสรรค์ทำนองเพลงขึ้นใหม่ ผสมผสานเครื่องดนตรีและทำนองระหว่างพม่าและล้านนา บรรเลงร่วมกับใช้ดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ประกอบ เนื้อร้องสร้างขึ้นใหม่เป็นภาษาพม่า ท่าทางประกอบการแสดงเป็นการบูรณาการทางวัฒนธรรมล้านนาและพม่าเข้าด้วยกัน เครื่องแต่งกาย อ้างอิงจากยุคสมัย ในประวัติศาสตร์ ตามชนชาติของตัวละคร ในช่วง พุทธศักราช 2440-2445 (คริสต์ศักราช1897-1902) ตรงกับช่วงสมัยรัชกาลที่ 5 ทดลองสร้างจนผ่านการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิและผู้ชม เกิดเป็นนวัตกรรมนาฏยประดิษฐ์ชุด มะเมียะ อันเป็นประโยชน์ต่อการสืบสานและต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ อีกทั้ง ยังเป็นเครื่องบันเทิงใจและก่อให้เกิดความตระหนักต่อผู้ชมยุคสมัย ในประวัติศาสตร์ ตามชนชาติของตัวละคร ในช่วง พุทธศักราช 2440-2445 (คริสต์ศักราช1897-1902) ตรงกับช่วงสมัยรัชกาลที่ 5 ทดลองสร้างจนผ่านการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิและผู้ชม เกิดเป็นนวัตกรรมนาฏยประดิษฐ์ชุด มะเมียะ อันเป็นประโยชน์ต่อการสืบสานและต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ อีกทั้ง ยังเป็นเครื่องบันเทิงใจและก่อให้เกิดความตระหนักต่อผู้ชม

 

เอกสารอ้างอิง

ฉันทนา เอี่ยมสกุล. (2554). ศิลปะการออกแบบท่ารำ (นาฏศิลป์ไทยสร้างสรรค์). คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

เนตรนิภา เจียมศักดิ์. (2562). หมะเมียะ: อุดมการณ์ทางสตรีเพศผ่านแนวคิด การวิเคราะห์ระบบข้อความเชิงวิพากษ์. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 95-114. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/husoarujournal/article/view/258771/172513

ปิ่นเกศ วัชรปาน. (2559). การสร้างสรรค์ผลงานนาฏศิลป์ [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์]. สาขาวิชานาฏศิลป์ไทย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.

ศิริมงคล นาฏยกุล. (2549). นาฏยศิลป์ : หลักกายวิภาคและการเคลื่อนไหว. ตักสิลาการพิมพ์.

สมฤทธิ์ ลือชัย. (2565). มะเมียะ : ตำนานรักเรื่องเก่าที่ต้องมองใหม่ เรื่องจริง หรือนิยายอิงประวัติศาสตร์. ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/history/article_4981.

สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2543). นาฏยศิลป์ปริทรรศน์. หสน.ห้องภาพสุวรรณ.

สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2547). หลักการแสดงนาฏยศิลป์ปริทรรศน์. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2557). นาฏยทฤษฎี. วารสารราชบัณฑิตยสถาน, ปีที่ 39(3), 103-136. https://www.orst.go.th/FILEROOM/CABROYINWEB/DRAWER004/GENERAL/DATA0000/00000038.FLP/html/114/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

18-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

บวรอิทธิกร น. (2026). นาฏยประดิษฐ์ ชุด มะเมียะ. วารสารปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, 5(2), 41–59. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/dpssj/article/view/6288

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย