หิริโอตตัปปะกับการสร้างธรรมาภิบาลในองค์กรภาครัฐ

รัตนประภา ดิศวัฒน์

ผู้แต่ง

รัตนประภา ดิศวัฒน์ สิบแสน รีสอร์ท แอนด์ สปา

คำสำคัญ:

หิริโอตตัปปะ, ธรรมาภิบาล, องค์กรภาครัฐ, จริยธรรมภาครัฐ, พุทธธรรมประยุกต์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักหิริโอตตัปปะ อันได้แก่ ความละอายต่อบาป (หิริ) และความเกรงกลัวต่อบาป (โอตตัปปะ) ในการส่งเสริมการสร้างธรรมาภิบาลในองค์กรภาครัฐ โดยใช้วิธีวิเคราะห์เชิงเอกสารจากพระไตรปิฎก ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และเอกสารทางวิชาการด้านธรรมาภิบาล พบว่า หิริโอตตัปปะสามารถทำหน้าที่เป็นกลไกควบคุมภายในของบุคลากรภาครัฐ เสริมสร้างความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และความมีคุณธรรมในองค์กรได้อย่างยั่งยืน หิริโอตตัปปะยังช่วยปิดช่องว่างของระบบควบคุมภายนอกและเสริมพลังให้หลักธรรมาภิบาลกลายเป็นวัฒนธรรมองค์กรอย่างแท้จริง ดังนั้น หลักหิริโอตตัปปะจึงสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการส่งเสริมธรรมาภิบาลองค์กรภาครัฐได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.). (2566). รายงานผลการประเมิน ITA. สืบค้น 15 มิถุนายน 2568, จาก https://www.nacc.go.th

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.). (2566). คู่มือการส่งเสริมองค์กรคุณธรรมในหน่วยงานภาครัฐ. สืบค้น 15 มิถุนายน 2568, จาก https://www.opdc.go.th

Hughes, O. E. (2012). Public Management and Administration: An Introduction (4th ed.). Houndmills, Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan.

Osborne, D. & Gaebler, T. (1992). Reinventing Government: How The Entrepreneurial Spirit is Transforming the Public Sector. Reading, MA: Addison-Wesley.

Rhodes, R. A. W. (1996). The New Governance: Governing Without Government. Political Studies, 44(4), 652–667.

United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (UNESCAP). (2009). What is Good Governance?. Retrieved June 15, 2025, from https://www.unescap.org/resources/what-good-governance