การเสริมสร้างความยืดหยุ่นเชิงภูมิภาค : วิสัยทัศน์ประชาคมอาเซียน 2045 ท่ามกลางความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งวิเคราะห์แนวทางการพัฒนาวิสัยทัศน์ประชาคมอาเซียน 2045 ในบริบทของการเสริมสร้างความยืดหยุ่นเชิงภูมิภาคท่ามกลางความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ที่เพิ่มขึ้น การศึกษาดำเนินการผ่านการวิเคราะห์เชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เอกสารและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาปัจจัยท้าทายสำคัญที่อาเซียนเผชิญ ได้แก่ การแข่งขันระหว่างมหาอำนาจในภูมิภาคอินโดแปซิฟิก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและความมั่นคงทางนิเวศการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลและความมั่นคงทางไซเบอร์ และพลวัตการเมืองภายในประเทศสมาชิกอาเซียนและความท้าทายด้านธรรมาภิบาล บทความพบว่ากรอบแนวคิดความยืดหยุ่นเชิงภูมิภาคที่เหมาะสมสำหรับอาเซียนประกอบด้วยสามมิติหลักที่เชื่อมโยงกัน คือ ความยืดหยุ่นเชิงโครงสร้าง ความยืดหยุ่นเชิงยุทธศาสตร์ และความยืดหยุ่นเชิงการพัฒนา ซึ่งแตกต่างจากแนวคิดความยืดหยุ่นแบบตะวันตกโดยการบูรณาการเข้ากับหลักการฉันทามติและการไม่แทรกแซงกิจการภายในของอาเซียน โดยการสร้างความยืดหยุ่นเชิงภูมิภาคต้องการการปฏิรูปสถาบันผ่านการนำหลักการ “ASEAN Minus X” มาใช้อย่างกว้างขวาง การรักษาความเป็นแกนกลางของอาเซียนผ่านยุทธศาสตร์อินโด-แปซิฟิกที่เป็นรูปธรรม การเสริมสร้างขีดความสามารถในการรับมือกับ ความท้าทายระดับโลก และการทบทวนหลักการของ “วิถีอาเซียน” ให้สอดคล้องกับความจำเป็นในการตอบสนองต่อปัญหาข้ามชาติ โดยเปลี่ยนจากการไม่แทรกแซงกิจการภายในแบบเดิมไปสู่การปฏิสัมพันธ์เชิงสร้างสรรค์ ในท้ายที่สุดการเสริมสร้างความยืดหยุ่นเชิงภูมิภาคตามกรอบแนวคิดที่นำเสนอในบทความนี้จะเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดความสำเร็จของอาเซียนในการสร้างประชาคมที่มั่นคงและยั่งยืนภายในปี ค.ศ. 2045 ซึ่งสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ ที่เน้นความยืดหยุ่น นวัตกรรม ความเป็นพลวัต และการยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง