ข้อเสนอเชิงนโยบายการพัฒนาชุมชนวังโตนดสู่เมืองแห่งการเรียนรู้ ด้วยกลไกการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน

สิริมาส  ศรขาว; ชัยยนต์  ประดิษฐศิลป์; พรทิวา  อาชีวะ; เอกชัย กิจเกษาเจริญ; ณัฏฐกฤต  ชัยอริยเมธี

ผู้แต่ง

สิริมาส ศรขาว มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
ชัยยนต์ ประดิษฐศิลป์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
พรทิวา อาชีวะ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
เอกชัย กิจเกษาเจริญ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
ณัฏฐกฤต ชัยอริยเมธี มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี

คำสำคัญ:

ข้อเสนอเชิงนโยบาย, ชุมชนวังโตนด, เมืองแห่งการเรียนรู้

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. สังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ด้วยกลไกการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน 2. ประเมินผลกระทบทางสังคม (SROI) จากโครงการพัฒนาในพื้นที่ชุมชนวังโตนด โดยใช้ตัวแปรที่ได้จากการสังเคราะห์ และ 3. นำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายในการพัฒนาชุมชนวังโตนดสู่เมืองแห่งการเรียนรู้ การวิจัยเป็นแบบผสานวิธี โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้นำท้องถิ่น ผู้นำชุมชน ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการนำนโยบายไปปฏิบัติในชุมชน ซึ่งเป็นผู้ที่ร่วมวางแผนในการพัฒนาชุมชนผ่านนโยบาย กิจกรรม/ โครงการต่าง ๆ ในพื้นที่ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสัมภาษณ์เชิงลึก และการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือ ประชาชนในพื้นที่เป็นกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาจาก 10 หมู่บ้านในพื้นที่วังโตนด สุ่มแบบเจาะจงวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าความถี่ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า 1. แนวคิดเมืองแห่งการเรียนรู้ของ UNESCO เน้นการขับเคลื่อนใน 6 มิติ ได้แก่ การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตในทุกมิติ (การพัฒนาด้านความรู้) การส่งเสริมความเท่าเทียมและการเข้าถึงโอกาสทางการเรียนรู้ การส่งเสริมคุณภาพและความเป็นเลิศของการเรียนรู้ การส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งการเรียนรู้ในครอบครัว ชุมชน และสถานประกอบการ การเพิ่มขีดความสามารถของผู้เรียนและแรงงานในท้องถิ่นเพื่อเสริมสร้างเศรษฐกิจฐานความรู้และการสร้างพันธมิตรความร่วมมือระหว่างองค์กรต่าง ๆ 2. ค่าผลตอบแทนทางสังคม (SROI) สูงกว่า 1.0 ทุกด้าน ได้แก่ ด้าน “ความรู้” สูงสุดที่ 4.0 บาทต่อ 1 บาทลงทุน รองลงมาคือ “การเรียนรู้” และ “องค์กร” ที่ 3.5 บาท และด้าน “เทคโนโลยี” ต่ำสุดที่ 3.0 บาท และ 3. ข้อเสนอเชิงนโยบายแบ่งเป็น 4 ส่วน ได้แก่ 1. บริบทและศักยภาพพื้นฐานของชุมชน 2. ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อการพัฒนาชุมชนแบบองค์รวม 3. ข้อเสนอเชิงนโยบายเฉพาะด้านการพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้ และ 4. เป้าหมายของการพัฒนาอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). นโยบายการจัดการศึกษาตลอดชีวิต. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2565). นโยบายและยุทธศาสตร์การพัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอนายายอาม. (2566). รายงานข้อมูลศักยภาพชุมชนอำเภอนายายอาม. จันทบุรี: สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอนายายอาม.

องค์การบริหารส่วนตำบลวังโตนด. (2566). ข้อมูลทั่วไปตำบลวังโตนด. จันทบุรี: องค์การบริหารส่วนตำบลวังโตนด.

Cheng, K. M., & Mok, K. H. (2017). Education and the Learning City: Global Perspectives and Local Initiatives. Hong Kong: Hong Kong University Press.

Chisholm, L., & Clercq, F. (2004). The Development of Lifelong Learning Policies in European Cities. European Journal of Education, 39(1), 33-46.

Graham, A. (2009). Building Learning Cities: A Global Perspective. New York: Routledge.

Klarenbeek, R., & Post, M. (2010). Lifelong Learning and Urban Development: Creating Collaborative Learning Environments. Urban Learning Review, 2(1), 39-52.

Lowe, J. (2011). The Role of Social Networks in Urban Learning: An Investigation of Lifelong Learning in Urban Communities. Urban Studies, 48(6), 1253-1270.

Longworth, N. (2006). Learning Cities, Learning Regions, Learning Communities: Lifelong Learning and Local Government. London: Routledge.

Ritzen, J., & Easterly, W. (2006). The Role of Education in Urban Development. Washington, D.C.: World Bank.

UNESCO. (2015). Guidelines for Building Learning Cities. Hamburg: UNESCO Institute for Lifelong Learning.