การพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองของเยาวชนในการพัฒนาชุมชนตามหลักพุทธธรรม จังหวัดสมุทรสงคราม

พระมหานิรุต พยนต์ยิ้ม; สมชาย ลำภู

ผู้แต่ง

พระมหานิรุต พยนต์ยิ้ม คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สมชาย ลำภู คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำทางการเมือง, การพัฒนาชุมชน, ไตรสิกขา, อิทธิบาท 4

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. วิเคราะห์แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองของเยาวชนในการพัฒนาชุมชนตามหลักพุทธธรรม จังหวัดสมุทรสงคราม 2. ส่งเสริมแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองของเยาวชนในการพัฒนาชุมชนตามหลักพุทธธรรม จังหวัดสมุทรสงคราม และ 3. นำเสนอแนวทางในการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองของเยาวชนในการพัฒนาชุมชนตามหลักพุทธธรรม จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 25 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. การพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองของเยาวชนแบบสมดุล ประกอบด้วย 1.1 ความเสมอภาคและความเป็นธรรม 1.2 ความยืดหยุ่นและความประนีประนอม 1.3 การวางตัวเป็นกลาง 1.4 การเพิ่มพลังอำนาจ 1.5 การคิดเชิงบวก 2. การพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองของเยาวชนในการพัฒนาชุมชน โดยใช้การพัฒนาความรู้ทางการเมือง ประกอบด้วย 2.1 การได้รับข้อมูลทางการเมืองอย่างมีวิจารณญาณ 2.2 การมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมือง 2.3 การเข้าใจระบบการเมือง 2.4 การคิดเชิงวิพากษ์ และ 2.5 การศึกษาและการฝึกอบรมทางการเมือง และ 3. แนวทางการส่งเสริมการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองของเยาวชนในการพัฒนาชุมชนตามหลักพุทธธรรม จังหวัดสมุทรสงคราม โดยใช้หลักไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ และปัญญา เป็นแนวทางที่ครอบคลุมทั้งพฤติกรรม จิตใจ และสติปัญญาอย่างสมบูรณ์ สามารถขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชนได้อย่างยั่งยืน และหลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ ฉันทะ ความพอใจและรักในสิ่งที่ทำ วิริยะ ความเพียรพยายามอย่างต่อเนื่อง จิตตะ การเอาใจใส่และมุ่งมั่น และวิมังสา การใช้ปัญญาไตร่ตรองอย่างรอบคอบ ซึ่งเป็นรากฐานของความสำเร็จในกิจการทั้งปวง จะทำให้เยาวชนเติบโตเป็นผู้นำที่มีทั้งความรักในสิ่งที่ทำ ความเพียรพยายามความตั้งใจจดจ่อ และปัญญาในการไตร่ตรอง นำพาชุมชนไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กุลธิดา อุ่นจิตต์ และคณะ. (2566). การพัฒนาประชาธิปไตยโดยใช้เยาวชนไทยเป็นฐานในการพัฒนา. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์และการจัดการสังคม, 5(2), 73–82.

ชัชนิธิฐา ชัชวาลวงศ์ และคณ. (2567). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำของเยาวชนโดยการดำเนินงานของชุมชนในกรุงเทพมหานคร. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(1), 163–177.

บุญยิ่ง ประทุม. (2566). เอกสารประกอบการสอนวิชาทฤษฎีและหลักการพัฒนาชุมชน. นครศรีธรรมราช: สาขาวิชาการพัฒนาชุมชน คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.

พระครูวิโรจน์กาญจนเขต (นัทกฤต ปทุมมารัชเชปัณณ์). (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดนนทบุรี (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). การศึกษาเพื่อสันติภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มูลนิธิพุทธธรรม.

______. (2553). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม (พิมพ์ครั้งที่ 19). กรุงเทพฯ: เอสอาร์พริ้นติ้งแมสโปรดักส์.

______. (2556). การพัฒนาที่ยั่งยืน (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโกมลคีมทอง.

พระมหานิรุต ญาณวุฑฺโฒ (พยนต์ยิ้ม). (2566). พุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำทางการเมืองของนักการเมืองท้องถิ่นในจังหวัดสมุทรสงคราม (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาสมบัติ ธนปญฺโญ (ฉลองนิติติ์กุล). (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมจิตสำนึกทางการเมืองของเด็กและเยาวชนในจังหวัดสมุทรปราการ (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาอภิวัชร์ อภิวชฺชโร (โภคสวัสดิ์). (2567). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการเสริมสร้างภาวะผู้นำทางการเมืองของผู้บริหารท้องถิ่นในจังหวัดเพชรบุรี (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

รัตนา สนเปี่ยม. (2565). ภาวะผู้นำสมดุล: รูปแบบภาวะผู้นำที่ส่งเสริมประชาธิปไตย. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 19(37), 184–194.

วชิระ เสระทอง และเพ็ญณี แนรอท. (2562). การพัฒนาประชาธิปไตยสำหรับเยาวชนในโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติด้านการบริหารกิจการสาธารณะยุคดิจิทัล ครั้งที่ 5 การบริหารกิจการสาธารณะยุคดิจิทัล: กฎหมาย ความเป็นธรรม และการกลับคืนสู่ประชาธิปไตย. (น. 593–601). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สำนักส่งเสริมการเมืองภาคพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า. (2565). ผู้นำเยาวชนแห่งอนาคต: จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ ปี 2565. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.