การส่งเสริมการมีส่วนร่วมเชิงคุณค่าสาธารณะเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

ผู้แต่ง

  • ณัฐศิตา เป็นศิริ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
  • ฐิติมา โห้ลำยอง วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
  • สุพัตรา ยอดสุรางค์ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วมเชิงอำนาจ, ธรรมาภิบาลแบบเครือข่าย, คุณค่าสาธารณะ, การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน, การกำกับดูแลแบบมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดการมีส่วนร่วมในการบริหารกิจการสาธารณะ แนวคิดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน และแนวคิดการสร้างคุณค่าสาธารณะ เพื่อนำมาอธิบายกลไกการกำกับดูแลการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในบริบทการบริหารภาครัฐ โดยใช้การวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสารทางวิชาการที่เกี่ยวข้องในสาขารัฐประศาสนศาสตร์และการพัฒนาการท่องเที่ยว ผลการศึกษาพบว่า การพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนไม่สามารถอาศัยการบริหารแบบรวมศูนย์ของรัฐเพียงฝ่ายเดียว แต่จำเป็นต้องอาศัยโครงสร้างธรรมาภิบาลแบบเครือข่ายที่เปิดพื้นที่ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายภาคส่วน ได้แก่ ภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชนและภาคประชาสังคม เข้ามามีบทบาทร่วมในการกำหนดนโยบาย การบริหารจัดการทรัพยากร และการติดตามประเมินผลการพัฒนา การมีส่วนร่วมในลักษณะดังกล่าวช่วยเสริมสร้างความชอบธรรมของการตัดสินใจเชิงนโยบาย เพิ่มความไว้วางใจระหว่างภาคส่วน และส่งเสริมความร่วมมือในการจัดการทรัพยากรการท่องเที่ยวอย่างสมดุล ผลการสังเคราะห์นำไปสู่การพัฒนาโมเดลการกำกับดูแลแบบมีส่วนร่วมเชิงคุณค่าสาธารณะเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ การกระจายอำนาจและการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โครงสร้างธรรมาภิบาลแบบเครือข่ายและกระบวนการสร้างคุณค่าสาธารณะ โดยคุณค่าสาธารณะที่เกิดขึ้นจากกระบวนการดังกล่าว ได้แก่ ความชอบธรรมของนโยบาย ความไว้วางใจระหว่างรัฐกับสังคม และความร่วมมือของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในการพัฒนา การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โมเดลที่พัฒนาขึ้นสามารถใช้เป็นกรอบแนวคิดในการออกแบบนโยบายและกลไกการบริหารจัดการการท่องเที่ยวที่มุ่งสร้างความสมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

โกวิทย์ พวงงาม. (2562). การบริหารราชการส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มยุรี อนุมานราชธน. (2549). การกำหนดนโยบายสาธารณะ. กรุงเทพฯ: เอ็กซเปอร์เน็ท.

วรเดช จันทรศร. (2560). การกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สมบัติ ธำรงธัญวงศ์. (2553). นโยบายสาธารณะ: แนวคิด การวิเคราะห์ และกระบวนการ. กรุงเทพฯ: เสมาธรรม.

สุโขทัย ธีรสวัสดิ์. (2561). การบริหารงานท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อเนก เหล่าธรรมทัศน์. (2559). การเมืองการปกครองท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ: ฟ้าเดียวกัน.

Ansell, C. & Gash, A. (2008). Collaborative Governance in Theory and Practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571.

Arnstein, S. R. (1969). A Ladder of Citizen Participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.

Bramwell, B. & Lane, B. (2011). Critical Research on The Governance of Tourism and Sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 19(4–5), 411–421.

Gaventa, J. (2006). Finding The Spaces for Change: A Power Analysis. IDS Bulletin, 37(6), 23–33.

Hall, C. M. (2011). Policy Learning and Policy Failure in Sustainable Tourism Governance. Journal of Sustainable Tourism, 19(4–5), 649–671.

Kontogeorgopoulos, N. (2005). Community-Based Ecotourism in Phuket and Ao Phangnga, Thailand: Partial Victories and Bittersweet Remedies. Journal of Sustainable Tourism, 13(1), 4–23.

Kontogeorgopoulos, N. et al. (2014). Success Factors in Community-Based Tourism in Thailand: The Role of Luck, External Support, and Local Leadership. Tourism Planning & Development, 11(1), 106–124.

Moore, M. H. (1995). Creating Public Value: Strategic Management in Government. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Richards, G. & Hall, D. (Eds.). (2000). Tourism and Sustainable Community Development. London: Routledge.

World Commission on Environment and Development. (1987). Our Common Future. Oxford: Oxford University Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

เป็นศิริ ณ., โห้ลำยอง ฐ., & ยอดสุรางค์ ส. (2026). การส่งเสริมการมีส่วนร่วมเชิงคุณค่าสาธารณะเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 8(3), 102–112. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/AJPP/article/view/6418