การวิพากษ์สัญญาประชาคมของ Hobbes, Locke และ Rousseau กับความชอบธรรมของรัฐสมัยใหม่
คำสำคัญ:
ความชอบธรรมของรัฐ, ความยินยอมทางการเมือง, ความยินยอมเชิงสมมติ, การกำกับเชิงสถาบัน, ความไม่เสมอภาคเชิงโครงสร้างบทคัดย่อ
บทความนี้เป็นบทความวิชาการเชิงทฤษฎีที่มุ่งวิเคราะห์และวิพากษ์แนวคิดเรื่องความชอบธรรมของรัฐในกรอบทฤษฎีสัญญาประชาคมของ Thomas Hobbes, John Locke และ Jean-Jacques Rousseau โดยพิจารณาผ่านสามมิติสำคัญ ได้แก่ สมมติฐานว่าด้วยธรรมชาติมนุษย์ รูปแบบของอำนาจอธิปไตยและสถานะของประชาชนในฐานะผู้ให้ความยินยอมทางการเมือง บทความนี้ใช้การวิเคราะห์เชิงแนวคิดและการเปรียบเทียบเชิงทฤษฎี เพื่อทำความเข้าใจทั้งจุดร่วมและความแตกต่างของนักคิดทั้งสามในฐานะรากฐานของการอธิบายความชอบธรรมของรัฐสมัยใหม่ ผลการวิเคราะห์พบว่า แม้แนวคิดของ Hobbes, Locke และ Rousseau จะมีความแตกต่างกันในรายละเอียด แต่ต่างตั้งอยู่บนสมมติฐานร่วมที่ผูกความชอบธรรมของอำนาจรัฐเข้ากับ “ความยินยอม” ของปัจเจกในฐานะคู่สัญญา อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาในบริบทของรัฐสมัยใหม่ที่อำนาจดำเนินผ่านสถาบัน นโยบาย และกระบวนการบริหารที่ซับซ้อน กรอบดังกล่าวกลับไม่สามารถอธิบายความชอบธรรมของอำนาจได้อย่างเพียงพอ ข้อวิพากษ์ของบทความนี้พัฒนาในสามประเด็นหลัก ได้แก่ ปัญหาความยินยอมเชิงสมมติซึ่งไม่ปรากฏในเชิงกระบวนการ ปัญหาความไม่เสมอภาคเชิงโครงสร้างที่ทำให้สถานะของคู่สัญญาไม่เท่าเทียมในทางปฏิบัติ และข้อจำกัดของกรอบอำนาจแบบอธิปไตยในการอธิบายอำนาจเชิงสถาบันของรัฐร่วมสมัย ในเชิงข้อเสนอ บทความเสนอให้ขยับกรอบการพิจารณาความชอบธรรมจากจุดกำเนิดของอำนาจไปสู่การประเมินคุณภาพของกระบวนการทางการเมืองและโครงสร้างเชิงสถาบัน โดยเน้นการมีส่วนร่วม ความโปร่งใส และความสามารถของรัฐในการลดความไม่เสมอภาคซึ่งช่วยให้การอธิบายความชอบธรรมของรัฐสอดคล้องกับพลวัตของสังคมร่วมสมัยมากยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
ชัยณรงค์ ศรีมันตะ. (2563). ธรรมชาติมนุษย์ในปรัชญาของโทมัส ฮอบส์. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 28(1), 48–72.
ศุภชัย ศุภผล. (2562). ปรัชญาการเมืองเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
อภิรดี โกเฮง และขวัญชนก สายชมภู. (2567). ทฤษฎีสัญญาประชาคมกับอำนาจอธิปไตยของประชาชนไทย. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 6(1), 202–210.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก. หน้า 1-90.
Foucault, M. (2007). Security, Territory, Population: Lectures at the Collège de France, 1977–1978 (M. Senellart, Ed.; G. Burchell, Trans.). New York: Palgrave Macmillan.
Fraser, N. (2009). Scales of Justice: Reimagining Political Space in A Globalizing World. New York: Columbia University Press.
Hobbes, T. (1996). Leviathan (Original Work Published 1651). Cambridge, England: Cambridge University Press.
Locke, J. (1988). Two Treatises of Government (Original Work Published 1689). Cambridge, England: Cambridge University Press.
Mills, C. W. (1997). The Racial Contract. Ithaca, NY: Cornell University Press.
Pateman, C. (1988). The Sexual Contract. Stanford, CA: Stanford University Press.
Rousseau, J.-J. (2011). The Social Contract (Original Work Published 1762). London: Penguin Books.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

