กลยุทธ์ในการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรภาครัฐสู่รัฐบาลดิจิทัล

ผู้แต่ง

  • พีรพัฒน์ บุญชนะ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
  • ฐิติมา โห้ลำยอง วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์
  • เชาวฤทธิ์ เชาว์แสงรัตน์ วิทยาลัยนวัตกรรมการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์

คำสำคัญ:

สมรรถนะบุคลากรภาครัฐ, รัฐบาลดิจิทัล, ภาวะผู้นำดิจิทัล, การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์การพัฒนาสมรรถนะบุคลากรภาครัฐภายใต้บริบทของการเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัล ซึ่งส่งผลให้หน่วยงานภาครัฐจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการบริหารจัดการ กระบวนการทำงาน และการให้บริการสาธารณะให้สอดคล้องกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดิจิทัลและความต้องการของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความสำเร็จของการเปลี่ยนผ่านดังกล่าวมิได้ขึ้นอยู่กับการนำเทคโนโลยีมาใช้เพียงอย่างเดียว หากแต่ขึ้นอยู่กับสมรรถนะของบุคลากรภาครัฐซึ่งถือเป็นปัจจัยเชิงยุทธศาสตร์สำคัญในการขับเคลื่อนองค์กรภาครัฐให้สามารถปรับตัวและดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในยุคดิจิทัล เนื้อหาบทความมุ่งสังเคราะห์และวิพากษ์วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ แนวคิดสมรรถนะ ทฤษฎีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และทฤษฎีทรัพยากรเป็นฐาน เพื่อพัฒนากรอบการอธิบายเชิงระบบเกี่ยวกับการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรภาครัฐ จากการสังเคราะห์วรรณกรรมพบว่า ปัญหาสำคัญของการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรภาครัฐมิได้เกิดจากการขาดกิจกรรมการพัฒนา หากแต่เกิดจากความไม่สอดคล้องเชิงระบบระหว่างโครงสร้างองค์กร กระบวนการพัฒนา และผลลัพธ์เชิงสมรรถนะ ส่งผลให้ศักยภาพของบุคลากรไม่สามารถถูกนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้อย่างแท้จริง นอกจากนี้ วรรณกรรมที่ผ่านมาแม้จะสามารถอธิบายสมรรถนะ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ และคุณค่าของทรัพยากรมนุษย์ในฐานะทรัพยากรเชิงยุทธศาสตร์ได้ในระดับหนึ่ง แต่ยังขาดการอธิบายกลไกเชิงระบบที่เชื่อมโยงองค์ประกอบดังกล่าวเข้าด้วยกัน โดยเฉพาะในบริบทของรัฐบาลดิจิทัลที่มีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง บทความจึงเสนอกรอบสมรรถนะเชิงยุทธศาสตร์แบบบูรณาการ (Integrated Strategic Competency Framework: ISCF) เพื่ออธิบายความสัมพันธ์เชิงระบบระหว่างโครงสร้างองค์กร กระบวนการพัฒนา และผลลัพธ์เชิงสมรรถนะในเชิงวิชาการ กรอบแนวคิดดังกล่าวช่วยลดความกระจัดกระจายขององค์ความรู้และยกระดับการอธิบายเชิงกลไกของระบบ ขณะเดียวกัน ในเชิงปฏิบัติสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการออกแบบกลยุทธ์การพัฒนาบุคลากรภาครัฐให้สอดคล้องกับบริบทของรัฐบาลดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

วิโรจน์ สารรัตนะ. (2557). ภาวะผู้นำ ทฤษฎีและนานาทัศนะร่วมสมัยปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: ทิพย์วิสุทธิ์.

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2566). แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2566-2570. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน).

Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.

Boyatzis, R. E. (1982). The competent manager: A model for effective performance. New York: John Wiley & Sons.

______. (2008). Competencies in the 21st century. Journal of Management Development, 27(1), 5-12.

Garavan, T. N. (2007). A strategic perspective on human resource development. Advances in Developing Human Resources, 9(1), 11–30.

Garavan, T. N. et al. (2012). Mapping talent development: Definition, scope and architecture. European Journal of Training and Development, 36(1), 5–24.

Janssen, M. & Estevez, E. (2013). Lean government and platform-based governance—Doing more with less. Government Information Quarterly, 30(Suppl. 1), S1–S8.

McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for “intelligence.” American Psychologist, 28(1), 1–14.

Mergel, I. et al. (2019). Defining digital transformation: Results from expert interviews. Government Information Quarterly, 36(4), 101385.

Moynihan, D. P. (2008). The dynamics of performance management: Constructing information and reform. Washington, DC: Georgetown University Press.

Nadler, L. (1984). The handbook of human resource development. New York: John Wiley & Sons.

OECD. (2021). Public employment and management 2021: The future of the public service. Paris: OECD Publishing.

Osborne, S. P. (2010). The new public governance? Emerging perspectives on the theory and practice of public governance. London, UK: Routledge.

Spencer, L. M., Jr. & Spencer, S. M. (1993). Competence at work: Models for superior performance. New York: John Wiley & Sons.

Swanson, R. A. & Holton, E. F., III. (2001). Foundations of human resource development. San Francisco, CA: Berrett-Koehler.

Teece, D. J. (2016). Dynamic capabilities and entrepreneurial management in large organizations: Toward a theory of the (entrepreneurial) firm. European Economic Review, 86, 202–216.

Winter, S. G. (2003). Understanding dynamic capabilities. Strategic Management Journal, 24(10), 991–995.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-25

รูปแบบการอ้างอิง

บุญชนะ พ., โห้ลำยอง ฐ., & เชาว์แสงรัตน์ เ. (2026). กลยุทธ์ในการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรภาครัฐสู่รัฐบาลดิจิทัล. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 8(4), 127–137. สืบค้น จาก https://so08.tci-thaijo.org/index.php/AJPP/article/view/6693