การคอร์รัปชันส่งผลกระทบต่อการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยในกรุงเทพมหานคร

สัณหกิจ ทิพย์พญาชัย; ชาญยุทธ หาญชนะ

ผู้แต่ง

สัณหกิจ ทิพย์พญาชัย คณะรัฐศาสตร์ วิทยาลัยพิชญบัณฑิต
ชาญยุทธ หาญชนะ คณะรัฐศาสตร์ วิทยาลัยพิชญบัณฑิต

คำสำคัญ:

การคอร์รัปชัน, การพัฒนา, ระบอบประชาธิปไตย, กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์และผลกระทบของการคอร์รัปชันต่อการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยในกรุงเทพมหานคร รวมทั้งศึกษาปัญหาและเสนอแนวทางป้องกันการคอร์รัปชันในกรุงเทพมหานคร การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี (Mixed Methods Research) กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไปในกรุงเทพมหานคร จำนวน 400 คน ซึ่งกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ Yamane และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 17 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยจำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบเป็นขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression Analysis) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยพบว่า การคอร์รัปชันมีความสัมพันธ์กับการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยในกรุงเทพมหานครในระดับปานกลางอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 (r = 0.489) และการคอร์รัปชันสามารถร่วมกันพยากรณ์การพัฒนาระบอบประชาธิปไตยได้ร้อยละ 81.60 สะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาการคอร์รัปชันมีความเชื่อมโยงกับกระบวนการพัฒนาประชาธิปไตย โดยเฉพาะด้านความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการมีส่วนร่วมของประชาชน นอกจากนี้ ปัญหาการคอร์รัปชันยังส่งผลให้ทรัพยากรของรัฐรั่วไหล ลดประสิทธิภาพการบริหารและพัฒนาเมือง และกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชนและนักลงทุน ดังนั้น กรุงเทพมหานครควรส่งเสริมมาตรการด้านธรรมาภิบาล โดยเน้นความโปร่งใส การใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการตรวจสอบ การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วม และการกำกับติดตามอย่างเข้มงวด เพื่อสนับสนุนการป้องกันการทุจริตและการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยอย่างเป็นรูปธรรม ผลการศึกษาสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายและมาตรการด้านธรรมาภิบาลและการป้องกันการทุจริตของกรุงเทพมหานครได้

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง. (2569). ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2568. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2569 จาก https://stat.bora.dopa.go.th/stat/pk/pk_68.pdf.

กรุงเทพมหานคร. (2568). ข้อมูลทั่วไปกรุงเทพมหานคร. กรุงเทพฯ: กรุงเทพมหานคร.

ทิวากร แสร์สุวรรณ และธนัสถา โรจนตระกูล. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้กับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตคอร์รัปชัน: กรณีศึกษาเขตเทศบาลนครพิษณุโลก. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(9), 349–364.

ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์. (2567). ธนาธิปไตยสมบูรณ์แบบกับการคอร์รัปชันทางการเมือง. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 4(4), 193–224.

บุญธิกา คีรีวรรณ และคณะ. (2569). ปัจจัยที่มีผลต่อวิกฤตศรัทธาของประชาชนที่มีต่อนักการเมืองไทย. วารสารปราชญ์ประชาคม, 4(2), 346–359.

พัฒนพงศ์ จันทร์เพ็ชรพูล. (2568). การบริหารจัดการองค์กรภาครัฐเพื่อแก้ไขปัญหาการทุจริต. วารสารวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 7(4), 187–202.

พุฒิพงษ์ แนมขุนทด และคณะ. (2568). ทัศนคติและการรับรู้ของนิสิตมหาวิทยาลัยมหาสารคามต่อการทุจริตคอร์รัปชันในสังคมไทย. วารสารพุทธพัฒนศาสตร์ศึกษา, 3(3), 23–42.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2565). ป.ป.ช. แถลงผลงานการ ขับเคลื่อนงานด้านการป้องกันการทุจริต ในปีงบประมาณ 2565. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2569 จาก https://www.nacc.go.th/files/article/attachments/269472768f4cb0b3eeb6d95ffc4e62060e13087.pdf.

สุคิด ลั่นซ้าย และคณะ. (2567). กระบวนการยุติธรรมทางอาญากับปัญหาการคอร์รัปชันทางการเมืองในประเทศไทย. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 8(1), 167–200.

THE STANDARD TEAM. (2568). กทม. แจงปมใช้งบกล้องวงจรปิด 3 ปี 2.3 พันล้าน เป็นค่าบำรุงรักษากว่า 80% ยันใช้งบโปร่งใสตามระเบียบทุกขั้นตอน. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2569 จาก https://thestandard.co/bma-explains-cctv-budget/.

Dahl, R. A. (1989). Democracy and its critics. New Haven, CT: Yale University Press.

Klitgaard, R. (1988). Controlling corruption. Berkeley, CA: University of California Press.

Norris, P. (2012). Making democratic governance work: How regimes shape prosperity, welfare, and peace. Cambridge: Cambridge University Press.

Rose-Ackerman, S. & Palifka, B. J. (2016). Corruption and government: Causes, consequences, and reform (2nd ed.). New York, NY: Cambridge University Press.

Tocqueville, A. de. (2000). Democracy in America (H. C. Mansfield & D. Winthrop, Trans. & Eds.). Chicago, IL: University of Chicago Press.

Transparency International. (2025). Corruption perceptions index 2024. Retrieved April 2, 2026, from https://www.transparency.org/en/cpi/2024.

Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd ed.). New York: Harper and Row.

Zheng, G. et al. (2024). Bringing public virtue back: How does ethical leadership impact street-level bureaucrats’ enforcement style?. Public Personnel Management, 53(3), 406–430.