การพัฒนาเครือข่ายการดูแลผู้สูงอายุด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดเพชรบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพทั่วไปของการดูแลผู้สูงอายุด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดเพชรบุรี 2. ศึกษากระบวนการพัฒนาเครือข่ายการดูแลผู้สูงอายุด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดเพชรบุรี และ 3. นำเสนอรูปแบบการพัฒนาเครือข่ายการดูแลผู้สูงอายุด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาในจังหวัดเพชรบุรี โดยใช้รูปแบบวิจัยแบบผสานวิธี ได้แก่ การวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 17 รูปหรือคน และการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ 25 รูปหรือคน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคัดเลือกแบบเจาะจง นำมาวิเคราะห์เนื้อหา สรุปแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพทั่วไปของการดูแลผู้สูงอายุ ได้แก่ 1) จุดแข็ง มีหน่วยงานดูแลรับผิดชอบผู้สูงอายุ อาทิ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ 2) จุดอ่อน ความอ่อนแอของสถาบันครอบครัว ขาดแคลนบุคลากรดูแลผู้สูงอายุ 3) โอกาส มาตรฐานการดูแลผู้สูงอายุ ด้านสาธารณสุขและสวัสดิการดีขึ้น และ 4) อุปสรรค ผู้ดูแลไม่มีทักษะ ค่าใช้จ่ายเพื่อดูแลผู้สูงอายุสูงขึ้น สภาพบ้านและสิ่งแวดล้อมไม่เหมาะสม 2. กระบวนการพัฒนาเครือข่ายการดูแลผู้สูงอายุ ได้แก่ 1) กายภาวนา การพัฒนากาย ความเห็นอกเห็นใจผู้สูงอายุ 2) สีลภาวนา การพัฒนาความประพฤติ การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้ดูแลกับผู้สูงอายุ 3) จิตภาวนา การพัฒนาจิต การเสริมสร้างความสัมพันธ์ที่ดีภายในชุมชนอย่างเหมาะสม และ 4) ปัญญาภาวนา การพัฒนาปัญญา การสร้างกิจกรรมให้ผู้สูงอายุได้รับการเจริญสมาธิ พัฒนาปัญญาให้เข้าใจชีวิตตามความเป็นจริง และ 3. รูปแบบการพัฒนาเครือข่ายการดูแลผู้สูงอายุ ได้แก่ 1) ด้านอาหาร ส่งเสริมอาหารกับผู้สูงอายุ 2) ด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย การออกกำลังกายเพื่อผู้สูงอายุในชุมชน 3) ด้านการขับถ่าย การฝึกอบรมผู้ดูแลการขับถ่ายผู้สูงอายุชุมชน 4) ด้านการป้องกันอุบัติเหตุในบ้าน โครงการลดอุบัติเหตุของผู้สูงอายุ 5) ด้านการติดเชื้อและโรคประจำตัว การสร้างเครือข่ายร่วมมือกับโรงพยาบาลและชุมชน 6) ด้านสุขภาพจิต จัดกิจกรรมผ่อนคลายร่วมกับภาครัฐและเอกชน และ 7) ด้านสิ่งแวดล้อม สร้างทางเดินปลอดภัย ที่พักสะอาด แสงสว่างเพียงพอ อุณหภูมิพอดี พื้นที่สีเขียว