แนวทางการจัดการท่องเที่ยวสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมชีวภาพภูมิปัญญาท้องถิ่น (สุราพื้นบ้าน) ในพื้นที่ชุมชนบ้านวังลึก จังหวัดแพร่

Pannanat Katesophit; Amares Thepma; Rasamee Islam

Authors

Pannanat Katesophit Faculty of Business Administration and Service Industry, King Mongkut's University of Technology North Bangkok
Amares Thepma School of Architecture and Fine Arts, University of Phayao
Rasamee Islam Faculty of Management Science, Chandrakasem Rajabhat University

Keywords:

Creative Tourism, Community-Based Tourism, Traditional Liquor, Local Wisdom

Abstract

Objectives of this research article were: 1. examine the potential and readiness of the community for tourism development 2. develop creative tourism activities and routes, and 3. synthesize tourism management approaches to enhance the value of local wisdom products related to traditional liquor in Ban Wang Luek community, Phrae Province. A qualitative research design was employed using a case study approach. Data were collected from 15 key informants selected through purposive sampling, including community leaders, local entrepreneurs, and tourism stakeholders. The data collection methods consisted of in-depth interviews, focus group discussions, and field observations. Data were analyzed using content analysis, and triangulation was applied to ensure data credibility.

The results indicate that the community possesses strong potential in terms of traditional liquor production, local resources, and entrepreneurial readiness. Four creative tourism activity bases were developed, including liquor blending, fermentation starter production, local gastronomy, and cultural rituals, emphasizing participatory and experiential learning. These activities enhance tourists’ perceived value and memorable experiences. Furthermore, three key tourism management approaches were identified: 1. experience and service development, 2. community-based management, and 3. a systematic tourism development process. These approaches contribute to value creation and support sustainable tourism development at the community level. This study provides new insights into integrating local wisdom with creative tourism and highlights the role of tourism as a mechanism for enhancing community value and promoting sustainable development.

References

กรมทรัพย์สินทางปัญญา. (2568). กรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดตัว “เหล้าแป้” สุราท้องถิ่นจากเมืองแพร่ สู่การขึ้นทะเบียน GI ตอกย้ำอัตลักษณ์เฉพาะตัว ส่งเสริมเศรษฐกิจและเพิ่มรายได้สู่ประชาชนในพื้นที่กว่า 3,600 ล้านบาทต่อปี. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2569 จาก https://url.in.th/NPkzD.

กรมประชาสัมพันธ์. (2568). “สุราชุมชน”เริ่มแล้วหลัง พ.ร.บ. สุราชุมชนมีผลบังคับใช้ 6 มิ.ย. 2568 ปลดล็อกเกษตรกร-ผู้ประกอบการรายย่อย สู่เวทีเศรษฐกิจไทย. สืบค้นเมื่อ 22 มีนาคม 2569 จาก https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/395700.

กระทรวงวัฒนธรรม. (2566). แผนแม่บทการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของประเทศไทย พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพฯ: กระทรวงวัฒนธรรม.

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. (2562). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในชุมชน. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

_____. (2565). แผนปฏิบัติการส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชน พ.ศ. 2565–2569. กรุงเทพฯ: การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

คณะทำงานขับเคลื่อนสารสนเทศตำบลต้นแบบเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตตำบลนาพูน. (2566). สารสนเทศตำบลต้นแบบเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตตำบลนาพูน อำเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่. สืบค้นเมื่อ 21 มีนาคม 2569 จาก https://url.in.th/cbJEj.

ธนาวดี ปิ่นประชานันท์ และคณะ. (2565). การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์เพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรม กลุ่มชาติพันธุ์อูรักลาโวยจ ในพื้นที่เกาะลันตา จังหวัดกระบี่. วารสารศิลปการจัดการ, 6(3), 1348-1368.

นิตินันท์ ศรีสุวรรณ และปุริปุญญวิทย์ ธนนาถเชาวรินทร์. (2568). การส่งเสริมการตลาดการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ด้วยเทคโนโลยี เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนในจังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 21(1), 77–102.

เบญจวรรณ เบญจกรณ์ และคณะ. (2568). อิทธิพลเชิงโครงสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ จังหวัดเชียงราย. วารสารจันทรเกษมสาร, 31(1), R49–R63.

ปานณนาถ เกตุโศภิษฐ์ และอัมเรศ เทพมา. (2567). แนวทางบริหารจัดการตลาดท่องเที่ยววัฒนธรรมสร้างสรรค์ของจังหวัดแพร่. วารสารวิชาการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 20(1), 1-23.

เมธิกา พ่วงแสง และคณะ. (2568). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการท่องเที่ยวยั่งยืนโดยมีชุมชนเป็นฐาน ชุมชนบ้านเกาะมอญ อำเภอสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารศิลปะศาสตร์ มทร.ธัญบุรี, 6(1), 42–52.

ยุวดี จิตต์โกศล. (2561). การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมอย่างสร้างสรรค์ ชุมชนบ้านกว้างท่าเยี่ยม อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 14(2), 50-86.

สกาวรัตน์ บุญวรรโณ. (2567). การพัฒนาแนวทางชุดการท่องเที่ยวเรื่องเล่าเชิงสร้างสรรค์ ชุมชนท่าสาป จังหวัดยะลา. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 14(3), 1066–1085.

สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย. (2568). โครงการพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การเป็นเมืองแห่งศิลปะ: กรณีศึกษาแพร่–ราชบุรี. กรุงเทพฯ: กระทรวงวัฒนธรรม.

Bessière, J. & Tibère, L. (2013). Traditional food and tourism: French tourist experience and food heritage in rural spaces. Journal of the Science of Food and Agriculture, 93(14), 3420–3425.

Fusch, P. I. & Ness, L. R. (2015). Are we there yet? Data saturation in qualitative research. The Qualitative Report, 20(9), 1408–1416.

Gebbers, R. & Adamchuk, V. I. (2010). Precision agriculture and food security. Science, 327(5967), 828-831.

Hung, W.-L. et al. (2016). Creative experiences, memorability and revisit intention in creative tourism. Current Issues in Tourism, 19(8), 763–770.

Kim, J.-H. et al. (2012). Development of a scale to measure memorable tourism experiences. Journal of Travel Research, 51(1), 12–25.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2012). Food and the tourism experience: The OECD-Korea workshop. Paris: OECD Publishing.

Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Thousand Oaks: Sage.

Richards, G. & Wilson, J. (2006). Developing creativity in tourist experiences: A solution to the serial reproduction of culture? Tourism Management, 27(6), 1209–1223.

Richards, G. (2010). Creative tourism and local development. In R. Wurzburger, A. Pattakos, & S. Pratt (Eds.), Creative tourism: A global conversation. (pp. 78–90). Santa Fe: Sunstone Press.

Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of Tourism Research, 38(4), 1225–1253.