การพัฒนาสมรรถนะการแก้ปัญหาด้วยโครงงานวิทยาศาสตร์โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน  ตามแนวคิด Green STEM ร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ G-STEM-DT Model ของนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ

สุพร สีเงินยวง

ผู้แต่ง

สุพร สีเงินยวง วิทยาลัยเทคนิคสตูล

คำสำคัญ:

Green STEM, กระบวนการคิดเชิงออกแบบ , สมรรถนะการแก้ปัญหา , การคิดเชิงออกแบบ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) พัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ด้วยโครงงานวิทยาศาสตร์โดยใช้ชุมชนเป็นฐานตามแนวคิด Green STEM ร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบของนักเรียน 2) เปรียบเทียบสมรรถนะการแก้ปัญหาของนักเรียน ก่อนเรียนและหลังเรียนด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น รวมทั้งเปรียบเทียบระหว่างนักเรียนกลุ่มประเภทวิชาอุตสาหกรรม และกลุ่มประเภทวิชาบริหารธุรกิจ การวิจัยครั้งนี้มีลักษณะเป็นการวิจัยและพัฒนา เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ ชุดกิจกรรม และแบบทดสอบวัดสมรรถนะการแก้ปัญหา กลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ วิทยาลัยเทคนิคสตูล ที่ลงทะเบียนเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานอาชีพ (20000-1301) ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 จำนวน 65 คน ซึ่งได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ( $\bar{x}$ ) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และค่าที (t-test) ปรากฏผลการวิจัยดังนี้
1) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่สร้างขึ้น มีประสิทธิภาพ (E₁/E₂) เท่ากับ 81.10/80.27 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้คือ 80/80
2) สมรรถนะการแก้ปัญหาของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนด้วยการจัดการเรียนรู้ด้วยโครงงานวิทยาศาสตร์โดยใช้ชุมชนเป็นฐานตามแนวคิด Green STEM ร่วมกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และนักเรียนกลุ่มประเภทวิชาบริหารธุรกิจมีสมรรถนะการแก้ปัญหา สูงกว่ากลุ่มประเภทวิชาอุตสาหกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เนื่องจากธรรมชาติและพื้นฐานการเรียนของนักเรียนสายบริหารธุรกิจถูกฝึกฝนให้มีทักษะการทำความเข้าใจลูกค้าและการบริการเป็นทุนเดิม ทำให้กลุ่มบริหารธุรกิจสามารถระบุปัญหาได้ลึกซึ้งและนำเสนอผลงานดีกว่า

เอกสารอ้างอิง

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (2562, 1 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก. หน้า 49-53.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2567). หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2567. กระทรวงศึกษาธิการ.

งานวัดผลและประเมินผล. (2564). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติด้านอาชีวศึกษา (V-NET) ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ชั้นปีที่ 3 ปีการศึกษา 2564. วิทยาลัยเทคนิคสตูล.

งานวัดผลและประเมินผล. (2565). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติด้านอาชีวศึกษา (V-NET) ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ชั้นปีที่ 3 ปีการศึกษา 2564. วิทยาลัยเทคนิคสตูล.

งานวัดผลและประเมินผล. (2566). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติด้านอาชีวศึกษา (V-NET) ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ชั้นปีที่ 3 ปีการศึกษา 2564. วิทยาลัยเทคนิคสตูล.

National Wildlife Federation. (2015). Green STEM guidebook. https://www.nwf.org/~/media/PDFs/Eco-schools/GreenSTEM/FINAL%20GREEN%20STEM%20GUIDEBOOK%20JUNE% 203%202015.pdf

Nguyen, N. L. (2025). The effect of integrating green sustainable science and technology into STEM learning to improve junior high school students’ environmental literacy. In. Sci. Ed. J, 6(3), 232-239.

Yean, A. S., & Rahim, S. S. B. A. (2021). Greening STEM: A theoretical exploration for the Malaysian context. Journal of International and Comparative Education, 10(1), 22-38.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

Luka, I. (2014). Design thinking in pedagogy. Journal of Education Culture and Society, 5(2), 63-74.

Glen, R., Suciu, C., Baughn, C., & Anson, R. (2015). Teaching design thinking in business schools. The International Journal of Management Education, 13(2), 182-192.

ณภัทร วอนศิริ, เบญจพร ปัญฑพลังกูร, และจีระวรรณ เกษสิงห์. (2565). การพัฒนาสมรรถนะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ผ่านการจัดการเรียนรู้การออกแบบเชิงวิศวกรรมโดยใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 24(3), 147-157.

Matthews, J., & Wrigley, C. (2017). Design and design thinking in business and management higher education. Journal of Learning Design, 10(1), 41-54.