สมรรถนะการวิจัยของครูสถาบันอาชีวศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์
คำสำคัญ:
ปัญญาประดิษฐ์, สมรรถนะการวิจัย, อาชีวศึกษาบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอสมรรถนะการวิจัยของครูสถาบันอาชีวศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์พร้อมตัวอย่างการปรับงานวิจัยเดิมให้สอดรับสมรรถนะการวิจัยใหม่ ผลการสังเคราะห์ได้นำเสนอสมรรถนะจำนวน 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ความรู้และการออกแบบการวิจัย 2) การสืบค้นสารสนเทศและการสังเคราะห์องค์ความรู้ 3) การเก็บรวบรวม วิเคราะห์ข้อมูล และการใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อการวิจัย 4) การพัฒนานวัตกรรมและการประยุกต์ใช้ผลการวิจัย 5) การเขียน เผยแพร่ และสื่อสารผลงานวิจัย และ 6) คุณลักษณะและจริยธรรมการวิจัยในยุคปัญญาประดิษฐ์ ผลการนำบทความวิจัยที่ดำเนินการในปี ค.ศ. 2017 เพื่อให้ ChatGPT ปรับให้ทันสมัยและมีองค์ประกอบครบตามสมรรถนะการวิจัยข้างต้น ปรากฏว่าได้รับคำแนะนำในหลายประเด็น อาทิ ควรออกแบบการวิจัยแบบผสมวิธี ใช้เครื่องมือสืบค้นและวิเคราะห์วรรณกรรมวิชาการที่เรียกว่า Semantic Scholar เพิ่มการวิเคราะห์การเรียนรู้ต่อความถี่ในการเข้าร่วมกิจกรรม พฤติกรรมการทำโครงงาน หรือควรวิเคราะห์การสะท้อนคิดหรือการสัมภาษณ์ด้วยการวิเคราะห์เชิงประเด็น รวมทั้งแนะนำให้พัฒนาเป็นกรอบการพัฒนาความฉลาดรู้ทางสถิติสำหรับผู้เรียนอาชีวศึกษา นอกจากนี้ นักวิจัยต้องมีความรับผิดชอบต่อความถูกต้องของข้อมูล การวิเคราะห์ และข้อสรุปของงานวิจัยที่ได้จากการประมวลผลด้วยปัญญาประดิษฐ์
เอกสารอ้างอิง
Pasawano, K. (2019). Vocational education and training in Thailand: Current status and future development. In S. McGrath, M. Mulder, J. Papier, & R. Suart (Eds.), Handbook of vocational education and training (pp. 1–19).
OECD. (2021). Vocational education and training in Thailand: Improving access, quality and equity. OECD Publishing.
Soeykrathoke, P., Sukwiphat, P., Saengkaew, P., Korthavat, V., & Phakamach, P. (2025). Strategic alignment for AI success: Vocational education in Thailand’s Eastern Economic Corridor. Journal of Education and Learning Reviews, 2(4), 43-62.
Matjašič, M., & Vogrinc, J. (2024). Research Competence of Pre-Service Teachers: A Systematic Literature Review. European Journal of Educational Research, 13(2), 877-894.
George-Reyes, C. E., López-Caudana, E. O., & Ramírez-Montoya, M. S. (2023). Research Competencies in University Students: Intertwining Complex Thinking and Education 4.0. Contemporary Educational Technology, 15(4), ep478.
รุสนันท์ แก้วตา วิไลภรณ์ วิชญาวัฒน์ ลําไย สีหามาตย์ และวสันต์ สรรพสุข. (2568). การวิเคราะห์องค์ประกอบและตัวบ่งชี้สมรรถนะด้านการวิจัยของครูระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 31(2), 22-38.
ทวิกา ตั้งประภา และจุลศักดิ์ สุขสบาย. (2568). การพัฒนาโครงสร้าง องค์ประกอบ และตัวบ่งชี้สมรรถนะการวิจัยของนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา หลักสูตรทางด้านการศึกษา. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 26(1), 247–262.
Open Universal Science (OPUS) project. (2025). The European Competence Framework for Researchers. Retrieved from https://opusproject.eu/openscience-news/the-european-competence-framework-for-researchers/?utm_source=chatgpt.com
Salahuddin, M., & Stupnisky, R. H. (2025). University Faculty Research Competence: A Systematic Literature Review of Core Components, Distinctions, and Measures. International Journal of Educational Methodology, 11(1), 1–20.
DIONE Consortium. (2023). DIONE Research Competence Framework: Developing and Enhancing Research Competences in Higher Education. Erasmus+ Programme of the European Union. Retrieved from https://dione-edu.eu/wp-content/uploads/2023/05/1-Research-Competence-Framework.pdf
Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (5th ed.). SAGE.
Aksnes, D. W., Langfeldt, L., & Wouters, P. (2019). Citations, Citation Indicators, and Research Quality: An Overview of Basic Concepts and Theories. SAGE Open, 9(1), 1-17.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Castillo-Martínez, I. M. & Ramírez-Montoya, M. S. (2021). Research Competencies to Develop Academic Reading and Writing: A Systematic Literature Review. Frontiers in Education, 5:576961.
วีรวิชญ์ เลิศรัตน์ธำรงกุล. (2568). การพัฒนาสมรรถนะด้านการทบทวนวรรณกรรมและการอ้างอิงผ่านการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในชั้นเรียนระดับอุดมศึกษา. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(3), 108–122.
Echtenbruck, M. M., Fühles-Ubach, S., Naujoks, B., & Kaliva, E. (2025). A Data Literacy Competence Model for Higher Education and Research. arXiv, 1-15.
Behnamnia, N., Hayati, S., Kamsin, A., Ahmadi, A., & Alizadeh, Z. (2024). Enhancing Students’ Research Skills Through AI Tools and Teacher Competencies: A Mixed-Methods Study. Journal of E-Learning and Knowledge Society, 20(3), 39-55.
รังสรรค์ โฉมยา สมบัติ ท้ายเรือคํา และเสกสรร ทองคําบรรจง. (2568). การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการวิจัย. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม วิทยาเขตขอนแก่น, 2(1): 1-15.
OECD. (2023). Who Really Cares about Using Education Research in Policy and Practice?: Developing a Culture of Research Engagement, Educational Research and Innovation, OECD Publishing, Paris.
Böttcher, F., & Thiel, F. (2018). Evaluating Research-Oriented Teaching: A New Instrument to Assess University Students’ Research Competencies. Higher Education, 75(1), 91–110.
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., & Kasneci, G. (2023). ChatGPT for Good? On Opportunities and Challenges of Large Language Models for Education. Learning and Individual Differences, 103, 102274.
UNESCO. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO.
Lateh, A. (2017). Using Project Based Learning in Statistics Course to Develop the Statistical Literacy for College Students. The Asian Conference on Education 2017, Japan, https://papers.iafor.org/wp-content/uploads/papers/ace2017/ACE2017_38624.pdf?t=8_38624.pdf?t=8
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการสถาบันการอาชีวศึกษาภาคใต้ 3 (KRIS Journal)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
