การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์เพื่อยกระดับการบังคับใช้นโยบายการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด: บทเรียนจากไทย สิงคโปร์ และเกาหลีใต้

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาและวิเคราะห์การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในกระบวนการบังคับใช้นโยบายการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด โดยศึกษาเปรียบเทียบบทเรียนจากสามประเทศ ได้แก่ ประเทศไทย สาธารณรัฐสิงคโปร์ และสาธารณรัฐเกาหลีใต้ วิธีการศึกษาใช้การทบทวนวรรณกรรมและการวิเคราะห์เอกสารเชิงระบบจากรายงานนโยบาย ฐานข้อมูลวิชาการ และเอกสารระดับภูมิภาค ผลการศึกษาพบว่า ทั้งสามประเทศนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในลักษณะและระดับความเข้มข้นที่แตกต่างกันตามบริบทของสังคมและโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัล ประเทศไทยมุ่งเน้นการใช้ระบบสารสนเทศในการติดตามทรัพย์สิน ระบบ Telepsychiatry ในเรือนจำ และระบบ V-Care สำหรับผู้ป่วยจิตเวชที่มีความเสี่ยงสูง สิงคโปร์โดดเด่นด้านโครงสร้างพื้นฐานสาธารณะทางดิจิทัล (Digital Public Infrastructure: DPI) ที่มีความแข็งแกร่งและระบบยืนยันตัวตนดิจิทัลที่ครอบคลุมสูง ขณะที่เกาหลีใต้ก้าวล้ำด้วยการใช้ปัญญาประดิษฐ์เชิงคาดการณ์ผ่านระบบ Multi-Agent-Based Modeling (MABM) และกรอบกฎหมาย Basic AI Act ซึ่งสร้างรูปแบบการกำกับดูแล AI ที่น่าเชื่อถือ บทความนี้นำเสนอกรอบแนวคิดบูรณาการสามมิติ (3D-DAP Framework) ประกอบด้วย มิติโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล มิติปัญญาประดิษฐ์เชิงนโยบาย และมิติธรรมาภิบาลข้อมูล เพื่อเป็นแนวทางในการยกระดับการบังคับใช้นโยบายยาเสพติดในบริบทของประเทศกำลังพัฒนา ข้อค้นพบสำคัญชี้ว่า ปัจจัยที่กำหนดความสำเร็จของการนำเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI มาใช้ในงานป้องกันและปราบปรามยาเสพติดนั้น ประกอบด้วยสามองค์ประกอบหลัก ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัลที่เชื่อมโยงกันได้อย่างไร้รอยต่อขีดความสามารถของบุคลากรในการยอมรับและใช้เทคโนโลยี และกรอบธรรมาภิบาลข้อมูลที่ชัดเจน