ปรัชญาการศึกษาเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต
คำสำคัญ:
ปรัชญาการศึกษา, คุณภาพชีวิต, การพัฒนามนุษย์, การศึกษาเชิงองค์รวมบทคัดย่อ
บทความวิชาการเรื่อง ปรัชญาการศึกษาเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของปรัชญาการศึกษาที่มีต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของมนุษย์ในบริบทสังคมร่วมสมัย โดยทำความเข้าใจคุณภาพชีวิตในความหมายเชิง องค์รวมซึ่งครอบคลุมทั้งมิติภายนอก เช่น ความรู้ ทักษะ และความสามารถในการดำรงชีวิตในสังคม และมิติภายใน ได้แก่ ความสุข ความหมายของชีวิต และการรู้จักตนเอง บทความนี้ใช้การวิเคราะห์เอกสารทางปรัชญาและการศึกษา ทั้งแนวคิดกระแสหลัก กระแสทางเลือก และปรัชญาการศึกษาตะวันออก โดยเฉพาะพุทธปรัชญา เพื่อพิจารณาบทบาทของการศึกษาในการเชื่อมโยงการเรียนรู้กับคุณภาพชีวิต ผลการวิเคราะห์พบว่า การศึกษาที่เน้นการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ การสะท้อนคิด และการพัฒนามนุษย์อย่างรอบด้าน สามารถเชื่อมโยงการพัฒนาทักษะภายนอกเข้ากับคุณค่าภายในของผู้เรียน ได้อย่างสมดุล บทความสรุปว่า การศึกษาควรมุ่งพัฒนามนุษย์ให้สามารถดำรงชีวิตอย่างมีความหมายและมีคุณภาพ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาคุณภาพชีวิตในสังคมร่วมสมัย
เอกสารอ้างอิง
ศิริพร พัชรโสภาชัย. (2561). การศึกษาเพื่อคุณภาพชีวิต: จากวิธีคิดเชิงปริมาณสู่คุณค่าความเป็นมนุษย์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 12(2), 55–70.
พนายุทธ เชยบาล. (2560). ปรัชญาการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พูนสุข พันธ์พฤกษ์. (2563). การประยุกต์หลักพรหมวิหาร 4 ในการจัดการเรียนรู้ยุคใหม่. เอกสารประกอบการสอน.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระไตรปิฎก เล่มที่ 16. (ม.ป.ป.). พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค. ข้อ 146.
พุทธทาสภิกขุ. (2542). การศึกษาเพื่อความไม่ทุกข์. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.
พุทธทาสภิกขุ. (2544). ธรรมะกับการศึกษา. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.
สงัด อุทรานันทน์. (2532). ปรัชญาการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
สมชาย รัตนทองคำ. (2556). ปรัชญาการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สิทธิ บุตรอินทร์. (2554). ปรัชญาการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศิรินันทน์ กิตติสุขสถิต, และคณะ. (2557). คุณภาพชีวิต: แนวคิดและการประเมิน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Dewey, J. (1938). Experience and education. New York: Macmillan.
Frankl, V. E. (1946). Man’s search for meaning. Boston: Beacon Press.
Freire, P. (1970). Pedagogy of the oppressed. New York: Continuum.
Nussbaum, M. C. (2011). Creating capabilities: The human development approach. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Palmer, P. J. (1998). The courage to teach: Exploring the inner landscape of a teacher’s life. San Francisco: Jossey-Bass.
Rogers, C. (1969). Freedom to learn. Columbus, OH: Charles Merrill.
Sen, A. (1999). Development as freedom. New York: Knopf.
Thich Nhat Hanh. (1991). Peace is every step: The path of mindfulness in everyday life. New York: Bantam Books.
Thich Nhat Hanh. (1998). The heart of the Buddha’s teaching. Berkeley, CA: Parallax Press.
UNESCO. (2015). Rethinking education: Towards a global common good?. Paris: UNESCO Publishing.
World Health Organization. (2014). Mental health: A state of well-being. Geneva: WHO.
World Health Organization. (n.d.). WHOQOL: Measuring quality of life. Geneva: WHO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารครุศาสตร์ปัญญพัฒน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความลิขสิทธิ์
