การส่งเสริมภาวะผู้นำเเบบประชาธิปไตยของนักเรียนผ่านการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐานในโรงเรียนประจำที่มีความหลากหลายชาติพันธุ์

อารีรัตน์ บุญรอด; กฤติภัทร สระทองชุน; กฤติภัทร  สระทองชุน

ผู้แต่ง

อารีรัตน์ บุญรอด คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
กฤติภัทร สระทองชุน สาขาวิชาประวัติศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ https://orcid.org/0009-0009-9549-3218
กฤติภัทร สระทองชุน คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน, ภาวะผู้นำเเบบประชาธิปไตย, ความหลากหลายชาติพันธุ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ออกแบบกระบวนการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตยของนักเรียนในโรงเรียนประจำที่มี ความหลากหลายชาติพันธุ์ และ 2) ประเมินภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตยของนักเรียน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่เรียนรายวิชา ส23101 สังคมศึกษา โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 60 จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 30 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย 1) แบบประเมินสาระสำคัญของการจัดการเรียนรู้ โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน 2) แบบประเมินแผนกิจกรรมการเรียนรู้ และ 3) แบบประเมินภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตย เครื่องมือทุกฉบับผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา โดยผู้ทรงคุณวุฒิด้วยค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD)

ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 6 ขั้นตอน ได้แก่ การตั้งปัญหาที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง การอภิปรายและตั้งสมมติฐานร่วมกัน การค้นคว้าและเรียนรู้ด้วยตนเอง การแลกเปลี่ยนและสร้างองค์ความรู้ร่วม การนำเสนอแนวทางแก้ปัญหาและการตัดสินใจร่วม และการสะท้อนคิดและประเมินตนเอง โดยสาระสำคัญของการจัดการเรียนรู้มีความเหมาะสมในระดับมาก ( = 4.42, SD = 0.24) และแผนกิจกรรมการเรียนรู้มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด ( = 4.92, SD = 0.11) 2) นักเรียนมีภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตยโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( = 4.63, SD = 0.13) สะท้อนว่าการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานสามารถส่งเสริมการมีส่วนร่วม การใช้เหตุผล การเคารพความแตกต่าง และความรับผิดชอบต่อส่วนรวมของนักเรียน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กิติพงษ์ แซ่เจียว. (2563). การจัดการศึกษาของสันติอโศกในโลกดิจิทัล. วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยศิลปากร.

แคทรียา แสงใส. (2566). การคิดขั้นสูง : ทักษะจำเป็นในศตวรรษที่ 21. Journal of Applied Education, 1(5), 39–48.

ธีรวัฒน์ เลื่อนฤทธิ์ และโกศล มีคุณ. (2566). ภาวะผู้นำแบบประชาธิปไตยของผู้นำนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษา. วารสารการวัดผลการศึกษา สำนักทดสอบทางการศึกษาและจิตวิทยา, 40(108), 249-258.

พระพันธวัฒน์ ธมฺมวฑฺฒโน และวิทยา ทองดี. (2565). การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(1), 968-976.

ศุนิสา ทดลา. (2566). โรงเรียนขนาดเล็ก: ปัญหาหรือโอกาสของการจัการศึกษา. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 17(2), 43–55.

Beerbohm, E. (2015). Is democratic leadership possible?. American Political Science Review, 109(4), 639-652.

Gastil, J. (1994). A definition and illustration of democratic leadership. Human relations, 47(8), 953-975.

Hung, W., Jonassen, D. H., & Liu, R. (2008). Problem-based learning. In Handbook of research on educational communications and technology, 3(1), 485–506. Erlbaum Associates.

Sholihah, T. M., & Lastariwati, B. (2020). Problem based learning to increase competence of critical thinking and problem solving. Journal of Education and Learning (EduLearn), 14(1), 148-154.

Woods, P. (2021). Democratic Leadership. Oxford Encyclopedia of Educational Administration.

Yew, E. H., & Goh, K. (2016). Problem-based learning: An overview of its process and impact on learning. Health professions education, 2(2), 75-79.

Yuan, Z., & Yang, M. (2025). Student ratio matters: policy implementation, ethnic visibility, and effect on student interaction in China’s relocated boarding schools. Eurasian Geography and Economics, 66(3), 326-353.