นโยบายการใช้ AI
นโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) (ฉบับทบทวน)
วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
หมายเหตุ:
- นโยบายนี้จัดทำขึ้นโดยอ้างอิงมาตรฐานของ COPE, TCI และแนวปฏิบัติสากลของสำนักพิมพ์ชั้นนำ ได้แก่ Elsevier, Wiley, Springer Nature, Taylor & Francis และ IEEE
- นโยบายนี้มีผลบังคับใช้กับบทความที่ส่งเข้ามาในระบบตั้งแต่เดือนวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2569 เป็นต้นไป
- วันที่ประกาศ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
บริบทและเหตุผล
ด้วยความก้าวหน้าของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) เช่น ChatGPT, Claude, Gemini และเครื่องมืออื่น ๆ ประกอบกับปัญหาการคัดลอกผลงานในวงวิชาการที่มีแนวโน้มซับซ้อนมากขึ้น วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร จึงกำหนดนโยบายนี้เพื่อรักษาความน่าเชื่อถือ ความซื่อสัตย์ทางวิชาการ และความโปร่งใสในกระบวนการตีพิมพ์ โดยยึดถือมาตรฐานของคณะกรรมการจริยธรรมการตีพิมพ์ (Committee on Publication Ethics: COPE) และเกณฑ์การประเมินของศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI)
ขอบเขตและระดับการใช้ AI ในการเขียนบทความวิชาการ
วารสารฯ ตระหนักว่าการใช้ AI มีความหลากหลาย จึงแบ่งขอบเขตดังนี้
1. ขอบเขตยอมรับได้ (Acceptable) (ระดับสีเขียว)
1.1 ตรวจสอบไวยากรณ์และตัวสะกด (Grammar/Spell Check)
1.2 ปรับปรุงความสละสลวยของภาษา (Language Polishing)
1.3 ช่วยแปลภาษา (Translation Assistance) โดยมีผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบ
1.4 จัดรูปแบบรายการอ้างอิง (Reference Formatting)
1.5 ช่วยเขียนโค้ดสำหรับการวิเคราะห์ข้อมูล โดยผู้วิจัยตรวจสอบและเข้าใจกระบวนการทั้งหมด
1.6 ช่วยสรุปประเด็นเบื้องต้นจากวรรณกรรมจำนวนมาก โดยผู้วิจัยอ่านต้นฉบับด้วยตนเอง
2. ขอบเขตที่ต้องเปิดเผยและใช้ด้วยความระมัดระวังพื้นที่สีเทา (ระดับสีเทา)
2.1 สรุปบทความวิจัยอื่นเพื่อใช้ในทบทวนวรรณกรรม
2.2 ช่วยระดมความคิดและร่างโครงสร้างเบื้องต้น
2.3 ช่วยเขียน Abstract ที่คล้ายกับบทความที่ตีพิมพ์แล้ว
3. ขอบเขตยอมรับไม่ได้ (Unacceptable) (ระดับสีแดง)
3.1 สร้างเนื้อหาหลักของบทความ (บทนำ วิธีการวิจัย ผลการวิจัย อภิปรายผล)
3.2 สร้างข้อมูลการวิจัย (Data Fabrication)
3.3 สร้างการอ้างอิงที่ไม่มีอยู่จริง (Fake Citations / Hallucinations)
3.4 ระบุให้ AI เป็นผู้นิพนธ์ร่วม (AI as Co-author)
ข้อกำหนดการเปิดเผยการใช้ AI (Mandatory Disclosure)
ผู้นิพนธ์ ต้องเปิดเผย การใช้ AI อย่างชัดเจนในตัวบทความ โดยระบุในส่วนที่เหมาะสม ดังนี้
1. ในส่วนวิธีการวิจัย (หากใช้ AI ในกระบวนการวิจัย เช่น วิเคราะห์ข้อมูล เขียนโค้ด)
ตัวอย่างการเขียน
"การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ ChatGPT-4 (OpenAI, 2024) ช่วยเขียน Python code สำหรับการวิเคราะห์เชิงสถิติ ผู้วิจัยตรวจสอบความถูกต้องของโค้ดและผลการวิเคราะห์ทั้งหมด และแนบ code ไว้ใน Supplementary Material"
2. ในส่วนกิตติกรรมประกาศ (หากใช้ AI ช่วยการเขียนหรือแปลภาษา
ตัวอย่างการเขียน
"ผู้นิพนธ์ใช้ ChatGPT-4 (OpenAI, 2024) ในการตรวจสอบและปรับปรุงไวยากรณ์ภาษาอังกฤษ และใช้ DeepL Pro แปลบทคัดย่อจากภาษาไทย ผู้นิพนธ์ตรวจสอบและรับผิดชอบต่อความถูกต้องของเนื้อหาทั้งหมด"
แบบฟอร์มมาตรฐานการเปิดเผย AI (AI Use Statement) ตัวอย่างการเขียน ดังนี้
"ระหว่างการเตรียมต้นฉบับนี้ ผู้นิพนธ์ได้ใช้ [ระบุชื่อและเวอร์ชันของเครื่องมือ AI] เพื่อวัตถุประสงค์ดังต่อไปนี้: [อธิบายวัตถุประสงค์] โดยใช้ในส่วน [ระบุส่วนของบทความ] ผู้นิพนธ์ได้ตรวจสอบและแก้ไขเนื้อหาที่ได้รับจาก AI ทั้งหมด และรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความสมบูรณ์ และความน่าเชื่อถือของผลงานแต่เพียงผู้เดียว"
หากไม่มีการใช้ AI ใด ๆ ให้ระบุว่า
"ผู้นิพนธ์ไม่ได้ใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ใด ๆ ในการเตรียมต้นฉบับนี้"
หลักการสำคัญและแนวปฏิบัติ
1. ความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์
การใช้ AI ไม่ได้ลดหรือถ่ายโอนความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์แต่อย่างใด ผู้นิพนธ์ต้องรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความสมบูรณ์ และความน่าเชื่อถือของเนื้อหาทั้งหมด
2. การห้ามระบุ AI เป็นผู้นิพนธ์
AI ไม่สามารถเป็นผู้นิพนธ์หรือผู้นิพนธ์ร่วมได้ เนื่องจากไม่สามารถรับผิดชอบต่อเนื้อหา ไม่มีสถานะทางกฎหมาย และไม่สามารถให้ความยินยอมในการตีพิมพ์
3. การตรวจสอบเอกสารอ้างอิง
ผู้นิพนธ์ต้องตรวจสอบความมีอยู่จริงของเอกสารอ้างอิงทุกรายการ ห้ามอ้างอิงงานที่ AI สร้างขึ้นแต่ไม่มีจริง (AI Hallucinations) โดยเด็ดขาด
การบังคับใช้และการทบทวน
นโยบายนี้มีผลบังคับใช้กับบทความทุกเรื่องที่ส่งตั้งแต่ วันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2569 ครอบคลุมผู้นิพนธ์ ผู้ทรงคุณวุฒิ และกองบรรณาธิการทุกคน และบทความทุกประเภท
วารสารฯ จะทบทวนและปรับปรุงนโยบายนี้ทุก 6 เดือน หรือเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงสำคัญในมาตรฐานวิชาการระดับสากล โดยเผยแพร่การปรับปรุงบนเว็บไซต์วารสาร
การติดต่อและคำปรึกษา
หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับนโยบายนี้ กองบรรณาธิการยินดีให้คำปรึกษาก่อนส่งบทความ
Email: jmssnru@gmail.com (หัวข้อ: สอบถามนโยบาย AI โทรศัพท์: 081 596 5492
วันที่มีผลบังคับใช้: 15 มิถุนายน พ.ศ. 2569
วันที่ทบทวนล่าสุด: 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2569
กำหนดทบทวนครั้งต่อไป: มกราคม พ.ศ. 2570
