ความเสี่ยงขององค์กรและชื่อเสียงของผู้สอบบัญชีที่กำหนดค่าธรรมเนียมสอบบัญชี
คำสำคัญ:
ความเสี่ยงขององค์กร, ชื่อเสียงของผู้สอบบัญชี, ค่าธรรมเนียมสอบบัญชี, ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET)บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นวิจัยเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเสี่ยงขององค์กรและชื่อเสียงของผู้สอบบัญชีที่กำหนดค่าธรรมเนียมสอบบัญชี เพื่อให้ผู้บริหารสามารถวางแผนควบคุมต้นทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพและช่วยให้สำนักงานสอบบัญชีพัฒนากลยุทธ์ค่าธรรมเนียมที่เหมาะสมและเป็นธรรม โดยกำหนดสมมติฐานการวิจัย 3 ข้อ ดังต่อไปนี้ 1) ความเสี่ยงขององค์กรส่งผลต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชี 2) ชื่อเสียงของผู้สอบบัญชีส่งผลต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชี และ 3) ความเสี่ยงขององค์กรและชื่อเสียงของผู้สอบบัญชีส่งผลต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชี โดยรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจากงบการเงินและรายงานประจำปีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยที่มี ผลการดำเนินงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2564 ถึง พ.ศ. 2566 รวมระยะเวลา 3 ปี จำนวน 100 บริษัท การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณ เพื่อหาความสัมพันธ์และทดสอบสมมติฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ความเสี่ยงขององค์กร ด้านระดับสินทรัพย์รวม และด้านระยะเวลาดำเนินงานทั้งสิ้น ส่งผลเชิงบวกต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชี ในขณะที่ความเสี่ยงขององค์กร ด้านระดับรายได้จากการขาย และด้านอัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียน ส่งผลเชิงลบต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชี 2) เมื่อพิจารณาชื่อเสียงของผู้สอบบัญชีที่กำหนดค่าธรรมเนียมสอบบัญชี พบว่า ด้านชื่อเสียงของสำนักงานสอบบัญชีส่งผลเชิงบวกต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชี 3) เมื่อทดสอบความเสี่ยงขององค์กรและชื่อเสียงของผู้สอบบัญชีที่กำหนดค่าธรรมเนียมสอบบัญชี กลับพบว่า ด้านชื่อเสียงของสำนักงานสอบบัญชีไม่ส่งผลต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชี ซึ่งเป็นไปได้ว่าชื่อเสียงของสำนักงานบัญชีได้สะท้อนอยู่ในระดับความเสี่ยง โดยเฉพาะในตัวแปรสินทรัพย์รวม และระยะเวลาดำเนินงานทั้งสิ้นอยู่แล้ว
เอกสารอ้างอิง
กิตติคม จีนเหรียญ และประเวศ เพ็ญวุฒิกุล. (2561). อิทธิพลของความรู ้ความสามารถคุณลักษณะหลักฐานการสอบบัญชีที่ดีและความสามารถทางการบริหารงานที่มีต่อคุณภาพการสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตในประเทศไทยที่มีรายได้สูง. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 11(3), 139–150.
กิตติศักดิ์ โฟฉิว. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดค่าธรรมเนียมสอบบัญชีของบริษัทในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย SET 100. สารนิพนธ์บัญชีมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบัญชี มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
จินตนา โสมโสดา, สุรชัย เอมอักษร และชนินทร์ เทียนบูชา. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อการพิจารณากำหนดค่าธรรมเนียมสอบบัญชี. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ ครั้งที่ 4 วันที่ 15-16 กรกฎาคม 2563 (หน้า 731-744). ศูนย์พระนครศรีอยุธยา หันตรา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ.
ชุดาพร สอนภักดี และทาริกา แย้มขะมัง. (2564). อัตราส่วนทางการเงินที่มีความสัมพันธ์กับราคาหลักทรัพย์ของบริษัทที่จดทะเบียน ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัย ราชภัฏอุบลราชธานี, 8(1), 151–164.
ชุดาพร สอนภักดี. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อค่าธรรมเนียมสอบบัญชีของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 8(1), 17–30.
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2567). รายชื่อบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์. สืบค้น 16 กันยายน 2567 จาก https://www.set.or.th/th/market/information/securities-list/main
ทินัดดา ส่องแสง. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพกำไรกับค่าธรรมเนียมการสอบบัญชีของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ. การค้นคว้าแบบอิสระบัญชีมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
นพดล สังข์ลาย. (2559). ความสัมพันธ์ระหว่างวงจรธุรกิจกับการจ่ายปันผลของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. งานนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา.
ยุวธิดา กันธวัง, มนทิพย์ ตั้งเอกจิต และสุวรรณา เลาหะวิสุทธิ์. (2561). ปัจจัยกำหนดค่าธรรมเนียมการสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ. วารสารการบัญชีและการจัดการ, 11(1), 22-36
วาสนา มณีสาย และกุสุมา ดำพิทักษ์. (2564). ปัจจัยด้านลูกค้าและปัจจัยด้านผู้สอบบัญชีที่มีผลต่อค่าธรรมเนียมการสอบบัญชีของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 7(2), 53–61.
สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์. (2557). ค่าธรรมเนียมการสอบบัญชี: Audit Quality Focus. สืบค้น 17 กันยายน 2567 จาก https://www.tfac.or.th/upload/9414/IVYVS8rxRb.pdf.
Barua, A., Hossain, M. S., & Rama, D. V. (2019). Financial versus operating liability leverage and audit fees. International Journal of Auditing, 23(2), 231-244.
Belkacem, B., & Abdallah, B. (2024). Factors influencing the determination of auditors' fees in Algeria (from the perspective of professionals): An empirical study using DEMATEL analysis. International Journal of Professional Business Review, 9(11), 1–15. Article e5114. https://doi.org/10.26668/businessreview/2024.v9i11.5114.
DeAngelo, L. E. (1981). Auditor size and audit quality. Journal of Accounting and Economics, 3(3), 183–199.
Fachriyah, N. (2024). Determinant audit fee (Studi pada perusahaan manufaktur yang terdaftar di BEI tahun 2018–2020). PRIVE: Jurnal Riset Akuntansi dan Keuangan, 7(1), 60–69. https://doi.org/10.36815/prive.v7i1.3303.
Gurung, R., & Shrestha, P. M. (2023). Assessment of receivable management on the financial performance of NEA. NCC Journal, 8(1), 12-21. https://shorturl.asia/B1WDY
Hay, D. C., Knechel, W. R., & Wong, N. (2006). Audit fees: A meta analysis of the effect of supply and demand attributes. Contemporary Accounting Research, 23(1), 141–191.
Kanakriyah, R. (2020). Model to determine main factors used to measure audit fees. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 24(2), 1–13.
Moazami Godarzi, B., & Hemmatfar, M. (2017). Investigating the relationship between audit indices and providing a model for estimating independent audit fees. QUID: Investigación, Ciencia y Tecnología, (Special Issue 1), https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/6234697.pdf.
Pramiarsih, E. E., & Yunaningsih, A. (2018). Factors that influence the financial performance of PT Pos Indonesia (Persero). Advances in Economics, Business and Management Research, 65, 356-360. https://doi.org/10.2991/ICEBEF-18.2019.80.
Simunic, D. A. (1980). The pricing of audit services: Theory and evidence. Journal of Accounting Research, 18(1), 161–190.
Watts, R. L., & Zimmerman, J. L. (1986). Positive accounting theory. Prentice-Hall.
Wu, X. (2012). Corporate governance and audit fees: Evidence from companies listed on the Shanghai Stock Exchange. China Journal of Accounting Research, 5(4), 321–342. https://doi.org/10.1016/j.cjar.2012.10.001.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน
