ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการค้นเครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อให้ได้มาซึ่งพยานหลักฐานในคดีอาญาของประเทศไทย
คำสำคัญ:
การค้นเครื่องคอมพิวเตอร์, พยานหลักฐานในคดีอาญา, สิทธิส่วนบุคคลบทคัดย่อ
ในปัจจุบัน เทคโนโลยีและนวัตกรรมมีความเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์สมาร์ตโฟน และอุปกรณ์ที่สามารถเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของประชาชน ทั้งในด้านการติดต่อสื่อสารและการทำธุรกรรมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อขายสินค้าและบริการ การชำระเงิน หรือธุรกรรมทางการเงินรูปแบบอื่น ความสะดวกและรวดเร็วของเทคโนโลยีดังกล่าวส่งผลให้มีการนำอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ไปใช้เป็นเครื่องมือในการกระทำความผิดทางอาญา หรือใช้เป็นแหล่งจัดเก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดเพิ่มมากขึ้น อำนาจของรัฐในการค้นและเข้าถึงข้อมูลที่อยู่ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ของบุคคลในประเทศไทยได้ถูกกำหนดไว้ ในกฎหมายหลายฉบับ โดยกฎหมายที่มีบทบาทสำคัญคือพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 อย่างไรก็ตาม แม้กฎหมายดังกล่าวจะมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการค้นเครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อให้ได้มาซึ่งพยานหลักฐานในคดีอาญาแล้ว แต่ยังปรากฏปัญหาทางกฎหมายบางประการ ได้แก่ ปัญหาเกี่ยวกับสิทธิที่จะไม่ให้การปรักปรำตนเองกรณีการบังคับให้ผู้ต้องหาถอดรหัสลับ และปัญหาเกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมายของพยานหลักฐานในความผิดอื่นที่ได้มาโดยไม่มีคำสั่งอนุญาตจากศาล บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ปัญหาทางกฎหมายดังกล่าว โดยเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ เพื่อเสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงกฎหมายไทยให้สามารถคุ้มครองสิทธิส่วนบุคคลควบคู่กับการควบคุมอาชญากรรมได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ โดยบทความนี้เสนอให้มีการเพิ่มบัญญัติให้ชัดเจนในพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาในการได้มาซึ่งพยานหลักฐานจากการค้นเครื่องคอมพิวเตอร์ของประเทศไทย
เอกสารอ้างอิง
ณรงค์ ใจหาญ. (2565). เอกสารประกอบการอบรมหลักสูตรการสืบสวนสอบสวนและการรับฟังพยานหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์ รุ่นที่ 3. สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย.
ปกป้อง ศรีสนิท. (2564). สิทธิของปวงชนชาวไทยตามรัฐธรรมนูญ: สิทธิที่จะไม่ให้การปรักปรำตนเองหรือไม่ถูกบังคับให้สารภาพ. The 101.World. https://www.the101.world/right-to-remain-silent/.
ประกาศกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เรื่อง หลักเกณฑ์เกี่ยวกับคุณสมบัติของพนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550. (2550, 23 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 124 ตอนพิเศษ 102ง. หน้า 9.
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พ.ศ. 2477. (ม.ป.ป.). ประเทศไทย.
ประมวลกฎหมายอาญา. (ม.ป.ป.). ประเทศไทย
พระราชบัญญัติการสอบสวนคดีพิเศษ พ.ศ. 2547. (2547, 19 ,มกราคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 121 ตอนที่ 8 ก. หน้า 1-6.
พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542. (2542, 21 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 29 ก. หน้า 1-39.
พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550. (2550, 18 มิถุนายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 124 ตอนที่ 27 ก. หน้า 4-13.
พระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544. (2544, 4 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 118 ตอนที่ 112 ก. หน้า 1-20.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก. หน้า 1-90.
สาวตรี สุขศรี. (2563). กฎหมายว่าด้วยอาชญากรรมคอมพิวเตอร์และอาชญากรรมไซเบอร์ (พิมพครั้งที่ 2). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุรศักดิ์ ลิขสิทธิ์วัฒนกุล. (2563). ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ฉบับอ้างอิง (พิมพ์ครั้งที่ 20). วิญญูชน.
Australian Human Rights Commission. (2018). Annual report 2017–2018. Australian Human Rights Commission. https://humanrights.gov.au/resource-hub/human-rights/annual-report-2017-2018?utm_source=copilot.com.
Charlton, E. (2024). 2023 was a big year for cybercrime—here’s how we can make our systems safer. World Economic Forum. https://www.weforum.org/agenda/2024/01/cybersecurity-cybercrime-system-safety/.
Cybercrime Act 2001 (Cth). (2001, December 21). Federal Register of Legislation. https://www.legislation.gov.au/C2004A00937.
Cornell Law School. (2024). Best evidence rule. Legal Information Institute. https://www.law.cornell.edu/wex/best_evidence_rule.
Loi du 28 novembre 2000 relative à la criminalité informatique. (2000, 28 Novembre). Moniteur belge, 2000-11-28/34. https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=fr&la=F&cn=2000112834&table_name=loi.
Supreme Court of Korea. (2015). Supreme Court en banc decision 2011Mo1839 (Decided July 23, 2015).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน


