การต่อยอดองค์ความรู้ผ้าทอชาติพันธุ์สู่ผลิตภัณฑ์ใหม่บนฐานแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าธุรกิจของวิสาหกิจชุมชน
คำสำคัญ:
ผ้าทอชาติพันธุ์, เศรษฐกิจสร้างสรรค์, การพัฒนาผลิตภัณฑ์, วิสาหกิจชุมชน, การเพิ่มมูลค่าธุรกิจบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาศักยภาพและความต้องการต่อยอดองค์ความรู้ผ้าทอชาติพันธุ์สู่ผลิตภัณฑ์ใหม่บนฐานแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ 2) พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่จากผ้าทอชาติพันธุ์บนฐานแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าธุรกิจ และ 3) ประเมินศักยภาพผลิตภัณฑ์ใหม่จากผ้าทอชาติพันธุ์บนฐานแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์เพื่อเพิ่มมูลค่าธุรกิจ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน การวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากสมาชิกวิสาหกิจชุมชนจากช้างป่าห้วยเขย่ง จำนวน 30 คน สุ่มแบบเฉพาะเจาะจง และกลุ่มผู้บริโภคที่เคยซื้อผลิตภัณฑ์ชุมชนในจังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 385 ราย สุ่มแบบบังเอิญ การวิจัยเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหาแบบมีส่วนร่วมกับชุมชนด้วยแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 30 คน ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) ศักยภาพอยู่ในระดับมากและความต้องการอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ต้นแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ จำนวน 8 ต้นแบบ ได้แก่ ปลอกยาดม ผ้าเช็ดมือ ชุดตุ๊กตา เข็มกลัดติดอก ถุงผ้าใส่แก้วน้ำ เน็คไท แผ่นรองแก้ว และสายหิ้วแก้วน้ำ และ 3) ผลการประเมินศักยภาพผลิตภัณฑ์ใหม่โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด แนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเชื่อมโยงทุนวัฒนธรรมกับศักยภาพทางการตลาดสมัยใหม่จนเกิดเป็นมูลค่าธุรกิจ การมีส่วนร่วมของชุมชนยังเป็นกำลังสำคัญในการช่วยพัฒนาต่อยอดผ้าทอชาติพันธุ์ไปสู่ผลิตภัณฑ์ใหม่ให้เกิดความสอดคล้องกับบริบทพื้นที่และตลาดเป้าหมายของวิสาหกิจชุมชน
เอกสารอ้างอิง
กฤษติญา มูลศรี และดอกอ้อ ขวัญนิน. (2564). การศึกษาต้นทุน จุดคุ้มทุน และราคาจำหน่ายของผลิตภัณฑ์ขนมจีนกึ่งสำเร็จรูป. เศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจปริทัศน์, 17(2), 37-49. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/bae/article/view/693.
จุฑาทิพย์ ภัทราวาท. (ม.ป.ป.). การมีส่วนร่วมในชุมชนเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน. สืบค้น 8 กันยายน 2565 จาก http://www.cai.ku.ac.th/article/T1_Community_Engagement.pdf.
จุฬารัตน์ แสงอรุณ, ราณี อิสิชัยกุล และกิ่งพร ทองใบ. (2564). การพัฒนาแบบจำลองธุรกิจเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจอาหารเพื่อสุขภาพจากเห็ดเยื่อไผ่. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 15(2), 208-226. https://dtc.ac.th/wp-content/uploads/2021/08/14.-การพัฒนาแบบจําลองธุรกิจเชิงกลยุทธ...จุฬารัตน...pdf.
ฉัตรชัย แก้วดี. (2567). การจัดการองค์ความรู้และสร้างมูลค่าต่อยอดการออกแบบผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผาพื้นบ้านนครศรีธรรมราชสู่สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์. วารสารวิชาการนวัตกรรมเทคโนโลยีอุตสาหกรรม, 2(1), 34-47. https://ph03.tci-thaijo.org/index.php/AJITI/article/view/2911.
นรินทร์ สังข์รักษา, สมบูรณ์ ยืนยงสุวรรณ และสมชาย ลักขณานุรักษ์. (2558). การพัฒนาเมืองต้นแบบเศรษฐกิจสร้างสรรค์ “เมืองโอง ดินสุกและตุ๊กตา” เพื่อพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนและเชื่อมโยงสินค้า OTOP กับการทองเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของจังหวัดราชบุรี. Silpakorn University e-Journal (Social Sciences, Humanities, and Arts), 35(3), 45-70. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sujthai/article/view/45231.
ประชา บ๊อบหนุก. (30 สิงหาคม 2565). สมาชิกวิสาหกิจชุมชนช้างป่าห้วยเขย่ง อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี. สัมภาษณ์.
พรพิมล ศักดา และบวร เครือรัตน์. (2561). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนประเภทของใช้จากวัสดุธรรมชาติของกลุ่มอาชีพเสริมบ้านสุขเกษม ตำบลบางเลน อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. รายงานวิจัย มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์. https://repository.rmutr.ac.th/bitstream/handle/123456789/1187/fulltext.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
ยุรดา น้อยวังหิน และพีรสิทธิ์ คํานวณศิลป์. (2564). ศักยภาพและความพร้อมในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดขอนแก่น. Journal of Modern Learning Development, 6(4), 39-48. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/248788.
วนัสนันท์ ศิริรัตนะ, ปุณณดา ทรงอิทธิสุข, พัชรมณฑ์ อ่อนเชด และภชิสา ปัทมภูวนนท์. (2567). การสร้างอัตลักษณ์ผ้าทอมือชาวกะเหรี่ยงเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์เหลือใช้บ้านทีกะเป่อ ตำบลช่องแคบ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 4(6), 903-920. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/IARJ/article/view/281427/185964.
วรุษา อุตระ และภูวนาท รัตนรังสิกุล. (2566). วัฒนธรรมผ้าทอตามความเชื่อของคนไทลื้อสู่การกลืนกลายเพื่อดำรงวิถีตน. Journal of Arts and Thai Studies, 45(3), E2296 (1–10). https://so08.tci-thaijo.org/index.php/artssu/article/view/2296.
สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน. (2558). เศรษฐกิจฐานราก. สืบค้น 8 กันยายน 2565 จาก https://web.codi.or.th/development_project/20201125-20029/.
สำนักงานปกครองจังหวัดกาญจนบุรี. (2562). แผนพัฒนาจังหวัดกาญจนบุรี ฉบับทบทวนใหม่ 2561-2565. สืบค้น 14 กันยายน 2565 จาก https://data.go.th/dataset/bcc99c9b-5f06-4a45-81ff-8a9991cb2d11/resource/542db501-07fc-498d-a089-ae7de4686e36/download/plan61-65.pdf.
สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์. (2565). รายงานสถานการณ์เศรษฐกิจสร้างสรรค์ของประเทศไทย. สำนักนายกรัฐมนตรี. https://www.cea.or.th/th/single-research/Thailand-Creative-Industries-Movement-Report-2022#.
สุชาดา คุ้มสลุด, ยุรพร ศุทธรัตน์ และปรียานุช อภิบุณโยภาส. (2560). การศึกษากระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ของสินค้า OTOP ตามแนวคิด OVOP. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 9(3), 16-28. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/107035/84700.
สุมิตร สุวรรณ. (2561). กลยุทธ์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และองค์การ. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร วิทยาเขตกําแพงแสน.
อรรถ อารีรอบ, ธีร์ คําหอม, สมโชค เนียนไธสง และโอภาส แก้วต่าย. (2567). การพัฒนาผลิตภัณฑ์เข้าสู่ตลาดดิจิทัลของแหล่งท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและอาหารในจังหวัดนครปฐม. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(12), 2256-2279. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/275782/183738.
อัจจิมา ศุภจริยาวัตร. (2565). แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อการส่งออก กรณีศึกษา กลุ่มผ้าไหมทอมือบ้านสุขสำราญ จังหวัดสระแก้ว. วารสารศิลปศาสตร์และอุตสาหกรรมบริการ, 5(1), 429-444. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JLASI/article/view/252253/169815.
อัญชลี โสมดี. (2555). การจัดการความรู้เพื่อพัฒนาการออกแบบผลิตภัณฑ์และวิเคราะห์ศักยภาพธุรกิจชุมชน อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยราชภัฏเชียงใหม่, 13(1), 1-14. https://doi.org/10.14456/rcmrj.2012.96084.
Cronbach, L. J. (1970). Essentials of psychological (3rd ed). Harper & Row.
Fisher, J. M. (1998). First grader’s perception of their learning: A qualitative study of motivation for literacy (Publication No. 9901903). Doctoral dissertation, University of Massachusetts. Dissertation Abstracts International, 59(6), 1903A. https://www.proquest.com/openview/a91f3cbe03337c31ac46354b346beadc/1?pq-origsite=gscholar&cbl=18750&diss=y.
Howkins, J. (2001). The creative economy: How people make money from ideas. Allen Lane.
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2017). Marketing 4.0: Moving from traditional to digital. Wiley.
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed). McGraw-Hill.
Osterwalder, A., & Pigneur, Y. (2010). Business model generation: A handbook for visionaries, game changers, and challengers. John Wiley & Sons.
Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed). Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน


