ความสัมพันธ์ระหว่างความเสี่ยงทางการยศาสตร์ บุคลิกภาพห้าองค์ประกอบกับความเหนื่อยล้าจากการทำงานของบุคลากรสำนักงานมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง
คำสำคัญ:
ความเสี่ยงทางการยศาสตร์, บุคลิกภาพห้าองค์ประกอบ, ความเหนื่อยล้าจากการทำงาน, บุคลากรสำนักงานบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงครั้งนี้วัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับความเสี่ยงทางการยศาสตร์ บุคลิกภาพห้าองค์ประกอบ และความเหนื่อยล้าจากการทำงาน 2) เปรียบเทียบความเหนื่อยล้าจากการทำงานจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา และอายุการทำงาน 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความเสี่ยงทางการยศาสตร์และบุคลิกภาพห้าองค์ประกอบกับความเหนื่อยล้าจากการทำงาน และ4) ทำนายความเหนื่อยล้าจากการทำงานโดยใช้ความเสี่ยงทางการยศาสตร์และบุคลิกภาพห้าองค์ประกอบเป็นตัวทำนาย กลุ่มตัวอย่างคือ บุคลากรสำนักงานจำนวน 155 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความเหนื่อยล้าจากการทำงาน แบบสอบถามบุคลิกภาพห้าองค์ประกอบ และการประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์ด้วยแบบประเมิน ROSA วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติอ้างอิง ได้แก่ การทดสอบทีสําหรับกลุ่มตัวอย่างอิสระ การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ โดยกําหนดระดับนัยสําคัญทางสถิติที่ .05 ผลการวิจัยพบว่า 1) ความเหนื่อยล้าจากการทำงานแตกต่างกันตามเพศอย่างมีนัยสำคัญ โดยเพศหญิงมีระดับความเหนื่อยล้าสูงกว่าเพศชาย 2) ความเสี่ยงทางการยศาสตร์และบุคลิกภาพแบบหวั่นไหวมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความเหนื่อยล้าจากการทำงาน ขณะที่บุคลิกภาพแบบประนีประนอม แบบมีจิตสำนึก และแบบแสดงตัวมีความสัมพันธ์ทางลบอย่างมีนัยสำคัญ และ3) ความเสี่ยงทางการยศาสตร์ บุคลิกภาพแบบหวั่นไหว และบุคลิกภาพแบบประนีประนอมร่วมกันทำนายความเหนื่อยล้าจากการทำงาน ได้ร้อยละ 36.1 โดยบุคลิกภาพแบบหวั่นไหวมีอิทธิพลสูงสุด รองลงมาคือ ความเสี่ยงทางการยศาสตร์ และบุคลิกภาพแบบประนีประนอม
เอกสารอ้างอิง
ฐิรชัย หงษ์ยันตรชัย. (2565). การวิเคราะห์เชิงปริมาณทางจิตวิทยาเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 6). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
Berry, J. M., & Loeb, R. G. (2021). Ergonomics of the anesthesia workspace. In J. Ehrenfeld, K. Urman, & R. Segal (Eds.), Anesthesia equipment (3rd ed., pp. 485–509). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-0-323-67279-5.00018-2.
Costa, P. T., Jr., & McCrae, R. R. (1992). Normal personality assessment in clinical practice: The NEO Personality Inventory. Psychological Assessment, 4(1), 5–13. https://doi.org/=10.1037/1040-3590.4.1.5.
Costa, P. T. Jr., & McCrae, R. R. (2008). The five-factor theory of personality. In O. P. John, R. W. Robins, & L. A. Pervin (Eds.), Handbook of personality: Theory and research, (3rd ed., pp. 159–181). Guilford Press.
de Barros, F. C., Moriguchi, C. S., Chaves, T. C., Andrews, D. M., Sonne, M., & de Oliveira Sato, T. (2022). Usefulness of the Rapid Office Strain Assessment (ROSA) tool in detecting differences before and after an ergonomics intervention. BMC Musculoskeletal Disorders, 23(1), 526. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35655178.
de Jong, M., Bonvanie, A. M., Jolij, J., & Lorist, M. M. (2020). Dynamics in typewriting performance reflect mental fatigue during real-life office work. PLoS ONE, 15(10). E0239984. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0239984.
Di Fabio, A., Svicher, A., & Gori, A. (2021). Occupational fatigue: Relationship with personality traits and decent work. Frontiers in Psychology, 12, 742809. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.742809.
Dzakpasu, F. Q. S., Carver, A., Brakenridge, C. J., Cicuttini, F., Urquhart, D. M., Owen, N., & Dunstan, D. W. (2021). Musculoskeletal pain and sedentary behaviour in occupational and non-occupational settings: A systematic review with meta-analysis. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 18(1), 159. https://doi.org/10.1186/s12966-021-01191-y.
Eagly, A. H., & Wood, W. (2012). Social role theory. In P. A. M. Van Lange, A. W. Kruglanski, & E. T. Higgins (Eds.), Handbook of theories of social psychology (Vol. 2, pp. 458–476). Sage Publications. https://doi.org/10.4135/9781446249222.n49.
Enoka, R. M., & Duchateau, J. (2016). Translating fatigue to human performance. Medicine & Science in Sports & Exercise, 48(11), 2228–2238. https://doi.org/10.1249/MSS.0000000000001034.
European Agency for Safety and Health at Work. (2021). Ergonomics in office work. Retrieved June 1, 2025, from https://oshwiki.osha.europa.eu/en/themes/ ergonomics-office-work.
Frone, M. R., & Tidwell, M.-C. O. (2015). The meaning and measurement of work fatigue: Development and evaluation of the Three-Dimensional Work Fatigue Inventory (3D-WFI). Journal of Occupational Health Psychology, 20(3), 273–288. https://doi.org/10.1037/a0038700.
Goldsmith, E. (2024). Upper-body musculoskeletal pain and eye strain among language professionals: a descriptive, cross-sectional study. arXiv Preprint, arXiv:2409.19598. https://arxiv.org/pdf/2409.19598.
Hasna, J. U. (2023). Relationship between age and length of working with work fatigue among workers in the motorcycle spare part industry. World Journal of Advanced Research and Reviews, 18(3), 1036–1040. https://doi.org/10.30574/wjarr.2023.18.3.1151.
Jia, H., Lin, C. J., & Wang, E. M.-Y. (2022). Effects of mental fatigue on risk preference and feedback processing in risk decision-making. Scientific Reports, 12(1), 10695. https://doi.org/10.1038/s41598-022-14682-0.
Kingkaew, W. M., Paileeklee, S., & Jaroenngarmsamer, P. (2018). Validity and reliability of the Rapid Office Strain Assessment [ROSA] Thai version. Journal of the Medical Association of Thailand 2018. 101(1), 145–149. https://www.thaiscience.info/Journals/Article/JMAT/10989040.pdf.
Occupational Safety and Health Administration. (n.d.). Ergonomics. U.S. Department of Labor. Retrieved March 6, 2026 from https://www.osha.gov/ergonomics.
Parra, C. M., Gupta, M., & Cadden, T. (2022). Towards an understanding of remote work exhaustion: A study on the effects of individuals’ big five personality traits. Journal of Business Research, 150, 653–662. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.06.009.
Patikas, D. A., Williams, C. A., & Ratel, S. (2018). Exercise-induced fatigue in young people: Advances and future perspectives. European Journal of Applied Physiology, 118(5), 899–910. https://doi.org/10.1007/s00421-018-3823-1.
Ramasamy, S. (2023). Workload, achievement motivation, and mental fatigue: A mediation study among white-collar workers. Akademika, 93(1), https://doi.org/10.17576/akad-2023-9301-04.
Safe Work Australia. (2013). Guide for managing the risk of fatigue at work. Retrieved Jene 1, 2025, from https://www.safeworkaustralia.gov.au/doc/guide-managing-risk-fatigue-work.
Sonne, M., Villalta, D. L., & Andrews, D. M. (2012). Development and evaluation of an office ergonomic risk checklist: ROSA--rapid office strain assessment. Applied Ergonomics, 43(1), 98–108. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2011.03.008.
Soto, C. J., & John, O. P. (2017). Short and extra-short forms of the Big Five Inventory–2: The BFI-2-S and BFI-2-XS. Journal of Research in Personality, 68, 69–81. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2017.02.004.
Stephan, Y., Sutin, A. R., Luchetti, M., Canada, B., & Terracciano, A. (2022). Personality and fatigue: Meta-analysis of seven prospective studies. Scientific Reports, 12(1), 9156. https: //doi.org/10.1038/s41598-022-12707-2.
World Health Organization. (2022). Occupational health: Protecting workers’ health. World Health Organization. Retrieved March 6, 2026, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/occupational-health.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน
