การสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าชุมชนด้วยวิธีการพัฒนารูปแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อโอกาสทางการแข่งขัน กรณีศึกษา: กลุ่มแม่บ้านไส้อั่วสมุนไพรเห็ดนางฟ้า ตำบลศาลา อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง
คำสำคัญ:
การสร้างมูลค่าเพิ่ม, การพัฒนาบรรจุภัณฑ์, โอกาสในการแข่งขันบทคัดย่อ
การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ออกแบบและพัฒนาบรรจุภัณฑ์ต้นแบบ 2) ศึกษาความพึงพอใจของผู้บริโภคที่มีต่อบรรจุภัณฑ์ต้นแบบ และ 3) พัฒนาแนวทางสร้างโอกาสทางการแข่งขันให้กับผลิตภัณฑ์ กลุ่มแม่บ้านไส้อั่วสมุนไพรเห็ดนางฟ้า ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 20 คน และแบบสอบถามเพื่อเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างผู้บริโภคจำนวน 400 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน รวมทั้งการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ได้บรรจุภัณฑ์ต้นแบบใหม่จำนวน 1 รูปแบบ ที่เน้นความเรียบง่าย ร่วมสมัย ใช้โทนสีส้มและน้ำตาลเพื่อดึงดูดความสนใจ พร้อมระบุข้อมูลผลิตภัณฑ์และตราสินค้าอย่างชัดเจน 2) ผู้บริโภคมีความพึงพอใจต่อบรรจุภัณฑ์ต้นแบบในภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยพึงพอใจด้านการส่งเสริมการจัดจำหน่ายสูงสุด 3) แนวทางสร้างโอกาสทางการแข่งขันประกอบด้วย การพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีหลายขนาด และใช้วัสดุเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การขยายช่องทางจำหน่ายผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และการขอรับรองมาตรฐานการผลิต ทั้งนี้ ผลการวิจัยสะท้อนนัยสำคัญว่าการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ แต่ยังเป็นการยกระดับเศรษฐกิจฐานราก สร้างรายได้ที่ยั่งยืนให้แก่ชุมชน และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันระดับที่กว้างขึ้น
เอกสารอ้างอิง
ฐิญาภา เสถียรคมสรไกร และพิมพ์สิรี สุวรรณ. (2566). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกทางการท่องเที่ยวด้วย นวัตกรรม เพื่อการสร้างมูลค่าเพิ่มแก่ทรัพยากรท้องถิ่น. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(2), 411-432. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/260720.
ดารารัตน์ จันทร์อินทร์ และศรัณยา เลิศพุทธรักษ์. (2566). การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และตราสินค้ากระชายขาวสำเร็จรูปของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรกร บ้านร้องขี้เหล็ก อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 12(1), 12–23. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JLPRU/article/view/262776.
ปรียารักษ์ ละอองนวล, พิมุกต์ สมชอบ และอโนชา สุวรรณสาร. (2568). การพัฒนาผลิตภัณฑ์และตราสินค้าเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มกลุ่มผู้ผลิตชุมชนจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพิชญทรรศน์, 20(3), 101–123. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/Pitchayatat/article/view/283154.
รัชฎาพร ใจมั่น, อัศพงษ์ อุประวรรณา และณัฐพงศ์ กันหา. (2563). การออกแบบตราสินค้าและบรรจุภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์โจ๊กกึ่งสำเร็จรูปจากข้าวหอมมะลิแดง. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 40(2), 49-62. https://utccjournal.utcc.ac.th/view_book.php?journal=40.2.63.3.1.
ลักขณา สุกใส, ฤทธิชัย ผานาค และศาสตร์ศิลป์. (2565). การพัฒนาผลิตภัณฑ์เห็ดแปรรูปด้วยสมุนไพรตามภูมิปัญญาท้องถิ่น บนฐานเศรษฐกิจพอเพียงและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ตำบลละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(2),103-113. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/255668.
วรพงศ์ แสงผัด, เพ็ญศรี ฉิรินัง, วรเดช จันทรศร และวิพร เกตุแก้ว. (2567). แนวทางการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลิตภัณฑ์สินค้าชุมชนท้องถิ่นไทย. Journal of Modern Learning Development, 9(6), 439–448. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/268139.
สถิตย์พงษ์ มั่นหลำ, สุวัฒณ์ จันทรีย์ และกรรณิการ์ กุลยะณี. (2559). การผลิตไส้อั่วเห็ดนางฟ้าภูฏานเสริมใยเปลือกส้มโอ. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี, 10(2), 103-114. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/journaldtc/article/view/136770.
สวิชญา สมบุญโสด, บำเพ็ญ เขียวหวาน และนารีรัตน์ สีระสาร. (2562). แนวทางการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนแปรรูปและผลิตภัณฑ์อาหารอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง. ในการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ครั้งที่ 16 “เกษตรกำแพงแสน ตามรอยพ่อ สานต่อศาสตร์แห่งแผ่นดิน” วันที่ 3-4 ธันวาคม พ.ศ. 2562 (หน้า 2004–2012). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน.
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 ฉบับย่อ. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. https://www.nesdc.go.th/download/03-ยุทธศาสตร์ชาติ-พ-ศ-2561-2580-ฉบับ/.
อนุรักษ์ อาทิตย์กวิน, ไพฑูรย์ อินต๊ะขัน และ เจษฎา ทองสุข. (2562). การสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเซรามิกด้วยวิธีการพัฒนารูปแบบบรรจุภัณฑ์เพื่อโอกาสทางการแข่งขันของผู้ประกอบการธุรกิจขนาดย่อม ประเภทของใช้ของ ตกแต่งและของที่ระลึกในจังหวัดลำปาง. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงราย, 12(1), 1-12. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/crrugds_ejournal/article/view/190178.
Chanthes, S. (2021). Using a grounded theory method in an empirical case study of knowledge-based entrepreneurship development in an organic rice farming community enterprise in Thailand. In European Conference on Research Methodology for Business and Management Studies (pp. 72–81).
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed). John Wiley & Sons.
Silayoi, P., & Speece, M. (2007). The importance of packaging attributes: A conjoint analysis approach. European Journal of Marketing, 41(11-12), 1495- 1517. https://doi.org/10.1108/03090560710821279.
Spence, C. (2016). Multisensory packaging design: Color, shape, texture, sound, and smell. Packaging Technology and Science, 29(12), 719-734.
Weisstein, F. L., Meyer, J., & Kershaw, J. (2024). A matter of alignment? Effects of product types and environmental claim framing on consumer evaluation of sustainable foods. Business Strategy and the Environment, 33(3), 1661-1674. https://doi.org/10.1002/bse.3565.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร เป็นทัศนะ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้เขียนเจ้าของผลงาน
