การสร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติกจากวิถีชุมชน ภูมิปัญญา และแหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่นจังหวัดพังงา

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่อง การสร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติกจากวิถีชุมชน ภูมิปัญญาและแหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่นจังหวัดพังงา มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาวิถีชุมชน ภูมิปัญญา และแหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่นจังหวัดพังงาที่สามารถนำมาสร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติกได้ และ 2) เพื่อพัฒนาลวดลายผ้าบาติกที่เป็นเอกลักษณ์จากวิถีชุมชน ภูมิปัญญาและแหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่นจังหวัดพังงา เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยใช้วิธีการคัดเลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจงผสมผสานกับการใช้เทคนิคการได้มาซึ่งกลุ่มผู้เชี่ยวชาญที่น่าเชื่อถือ (Snowball แบบ 1:1) โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก จำนวน 15 คน และการสนทนากลุ่มย่อย จำนวน 32 คน รวมผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวนทั้งสิ้น 47 คน โดยใช้เครื่องมือการวิจัยแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ผลการวิจัย พบว่า 1) วิถีชีวิตชุมชน ภูมิปัญญา และแหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่นของจังหวัดพังงา ถือเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่สามารถนำมาสร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติกได้ แบ่งออกเป็น 3 ด้าน ประกอบด้วย ด้านที่ 1 วิถีชุมชนที่สามารถนำมาสร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติก ได้แก่ ชุมชนเกาะปันหยี เกาะห้อง หาดปะการัง ศูนย์อนุรักษ์พันธุ์เต่าทะเล เขานางหงส์ และเขาตะปู ด้านที่ 2 ภูมิปัญญาที่สามารถนำมาสร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติก ได้แก่ สะพานเหล็กบุญสูง เหมืองหินถ้ำทองหลาง ด้านที่ 3 แหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่นที่สามารถนำมา สร้างสรรค์ลวดลายผ้าบาติก ได้แก่ ถ้ำพุงช้าง ถ้ำลอดท่าปลัก วัดสุวรรณคูหา และถ้ำซำ 2) การพัฒนาลวดลายผ้าบาติกที่เป็นเอกลักษณ์จากวิถีชุมชน ภูมิปัญญาและแหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่นจังหวัดพังงา แบ่งออกเป็น 3 ด้าน ได้แก่ ด้านที่ 1 วิถีชุมชน ด้านที่ 2 ด้านภูมิปัญญา ด้านที่ 3 แหล่งวัฒนธรรมพื้นถิ่น ประกอบด้วย 5 ลวดลาย ได้แก่ 2.1) ลายเต่ามะเฟือง 2.2) ลายคลื่น 2.3) ลายเรือขุดเหมืองแร่ 2.4) ลายดอกไม้ถ้ำซำ และ 2.5) ลายนกถ้ำซำ